|
ÖZET: İdarenin mal alımlarında, varlık işlem fişi düzenlenmeden ve taşınır kayıtlarına alınmadan doğrudan giderleştirme uygulamaları tespit edilmiştir. Alınan taşınırların, Taşınır Mal Yönetmeliği’nin gerekliliklerine aykırı olarak, Varlık İşlem Fişi ile kaydedilmeden 630-Giderler Hesabına aktarılması, mali tabloların doğruluğunu olumsuz etkilemekte ve taşınır mal denetimini zorlaştırmaktadır. Örneğin, çöp konteyneri, su arıtma cihazı, parke taşları gibi malzemelerin kayıtlara alınmadan doğrudan kullanılması, mevzuata uygun bir işlem olarak değerlendirilemez.
Ayrıca, dayanıklı taşınırlara sicil numarası verilmemesi de dikkat çeken bir diğer husustur. Taşınır Mal Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, dayanıklı taşınırların giriş kaydı yapıldığında sicil numarası almasını ve bu numaranın taşınır üzerinde kalıcı bir şekilde belirtilmesini zorunlu kılmaktadır. Ancak yapılan incelemelerde, bu uygulamanın yerine getirilmediği ve taşınırların sicil numarasının belirtilmediği görülmüştür. Sonuç olarak, mal alımlarının Varlık İşlem Fişi ile kaydedilmesi ve dayanıklı taşınırlara gerekli sicil numaralarının verilmesi, hem yasal bir zorunluluk hem de mali yönetimin etkinliği açısından kritik öneme sahiptir. İdare, gelecekte bu hususlara dikkat edeceğini belirtmiştir. |
BULGU: Mal Alımlarının Varlık İşlem Fişi Düzenlenmeksizin ve Taşınır Kayıtlarına Alınmadan Doğrudan Giderleştirilmesi ve Dayanıklı Taşınırlara Sicil Numarası Verilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarenin bazı mal alımlarının varlık işlem fişi düzenlenmeksizin doğrudan giderleştirildiği, ve dayanıklı taşınırlara sicil numarası verilmediği görülmüştür.
Mal Alımlarının Varlık İşlem Fişi Düzenlenmeksizin ve Taşınır Kayıtlarına Alınmadan Doğrudan Giderleştirilmesi
Satın alınan taşınırlar için Varlık İşlem Fişi düzenlenmesi ve bu taşınırların 150-İlk Madde ve Malzeme Hesabına kaydedilmesi gerekirken, bazı taşınır alımlarında Varlık İşlem Fişi düzenlenmediği ve bu taşınırların direkt olarak giderleştirildiği görülmüştür.
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Taşınırların Kaydı” başlıklı 12’nci maddesinde, taşınırların kayıt altına alınması gerektiği belirtildikten sonra “Kayıt Zamanı, Kayıt Değeri ve Değer Tespit Komisyonu” başlıklı 13’üncü maddesinde, kamu idaresinin bir taşınır elde ettiğinde bu taşınırını Varlık İşlem Fişi ile kayıtlarına alması gerektiği hüküm altına alınmıştır.
Ayrıca Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 150-İlk Madde ve Malzeme Hesabının niteliğinin açıklandığı 115’inci maddesinde; “Bu hesap, kurumlarca satılmak, üretimde veya diğer faaliyetlerde kullanılmak ya da tüketilmek üzere edinilen ilk madde ve malzeme, yarı mamul, mamul, ticari mal, artık ve hurda gibi bir yıl veya faaliyet dönemi içinde tüketilecek veya paraya çevrilecek varlıkların izlenmesi için kullanılır.” hükmü yer almaktadır. Dolayısıyla anında tüketilecek nitelik ve miktarda olmayan taşınırların bu hesapta izlenmesi gerekmektedir.
Yukarıdaki hükümler bir arada değerlendirildiğinde, belediyenin herhangi bir taşınırı satın aldığında Varlık İşlem Fişi düzenlemesi gerektiği ve eğer bu taşınır kullanılmak veya tüketilmek amacıyla alınmış ise 150-İlk Madde ve Malzeme Hesabı ile muhasebeleştirileceği anlaşılmaktadır.
Ancak yapılan incelemede, mal alımlarının Varlık İşlem Fişi ile kayıtlara alınmadığı ve anılan malzemelerin 150-İlk Madde ve Malzeme Hesabı yerine doğrudan 630-Giderler Hesabına kaydedilerek aktifleştirilmeksizin giderleştirildiği görülmüştür. Çöp konteyneri alımı, su artıma cihazı alımı, parke taş, profil demir, kereste alımı gibi taşınırların, mevzuata uygun bir şekilde kayıtlarının gerçekleştirilmeksizin doğrudan giderleştirilmesi, alınan malzemelerin ambara alınmadan doğrudan kullanıldığı gibi yanlış bir sonuç doğurmakta ve sonuç olarak taşınır mal denetimini ve kontrolünü güçleştirmekte ve mali tabloların doğru okunmasına engel teşkil etmektedir.
Kamu İdaresi cevabında, sonraki süreçte varlık işlem fişi düzenlenmesine dikkat edileceğini bildirmiştir.
Sonuç olarak, mal alımlarının Varlık İşlem Fişi ile kayıtlara alınması ve alınan malzemelerin 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabına kaydedilmesi gerekmektedir.
Dayanıklı Taşınırlara Sicil Numarası Verilmemesi
İdarenin dayanıklı taşınırlara sicil numarası vermediği ve bu numaranın taşınırın üzerinde belirtilmediği görülmüştür.
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Dayanıklı taşınırların numaralanması” başlıklı 36’ncı maddesinde;
“(1) Giriş kaydı yapılan dayanıklı taşınırlara, taşınır kayıt yetkilisi tarafından bir sicil numarası verilir. Bu numara yazma, kazıma, damga vurma veya etiket yapıştırma suretiyle taşınırın üzerinde kalıcı olacak şekilde belirtilir. Fiziki veya kullanım özellikleri nedeniyle numaralandırılması mümkün olmayan taşınırlara bu işlem uygulanmaz.
(2) Sicil numarası üç grup rakamdan oluşur. Birinci grup rakam, taşınırın Dayanıklı Taşınırlar Defterinde ayrıntılı izlenmek üzere kaydedildiği taşınır kodundan; ikinci grup rakam, taşınırın giriş kaydedildiği yılın son iki rakamından; üçüncü grup rakam ise taşınıra verilen giriş sıra numarasından oluşur.” denilmiştir.
Bahsi geçen mevzuat hükmüne göre; dayanıklı taşınırlara, giriş kaydı yapıldığında numara yazma, kazıma, damga vurma veya etiket yapıştırma şeklinde bir sicil numarası verilmesi ve taşınırın üzerinde kalıcı olacak şekilde belirtilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, dayanıklı taşınırlara sicil numarası verilmediği ve bu numaranın taşınırın üzerinde belirtilmediği tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, belirtilen Yönetmelik düzenlemesi gereği, dayanıklı taşınırlara sicil numarası verilmesi ve bu numaranın taşınırın üzerinde kalıcı olacak şekilde belirtilmesi gerekmektedir.