BULGU: Mal Miktarı Belli Olmadığı Halde Muayene ve Kabulün Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığı – YİKOB
Kamu İdaresince jenaratörler için doğrudan temin ile akaryakıt alımı’nda sözleşmeye göre depolara yapılan teslimatların tartılarak veya ölçülerek mal miktarı tespit edildikten sonra kabulünün yapılması gerekmekte iken malın herhangi bir ölçümü yapılmadan muayene ve kabul işleminin yapıldığı görülmüştür.
İlçe kaymakamlıkları akaryakıt alımları sözleşmelere bağlamaktadırlar. Bu sözleşmelerde jeneratörler için gelen yakıtın depoya teslimatlarının belli kurallara bağlanmadığı tespit edilmiştir.
Söz konusu sözleşmelerde hüküm bulunmayan hallerde 4734 ve 4735 sayılı Kanunların geçerli olacağı belirtildiği için mal kabul işlemlerin Mal Alımları Denetim Muayene ve Kabul İşlemlerine Dair Yönetmelik hükümlerine göre yürütülmesi gerekmektedir. Anılan Yönetmelik’in 11’inci maddesinde muayene ve kabul komisyonu tarafından muayene işlemlerine başlanabilmesi için yüklenicinin malı ihale dokümanına uygun şekilde idareye teslim etmesinden itibaren en geç beş işgünü içinde idarece muayene ve kabul işlemlerine başlanacağı belirtilmiştir.
Belirtilen hükümlerden, muayene işlemlerine başlanılmadan önce sipariş üzerine gelen malın tartımının tamamlanarak muayeneye hazır hale getirilmesi gerekmektedir. Aksi halde sözleşmeye aykırı mal teslimi söz konusu olduğundan muayene işlemine başlanılamayacaktır.
Yapılan incelemede, sliplerle depolara mal teslimi yapıldığı dolayısıyla İdarece herhangi bir ölçüm yapılmadan malın teslim alındığı ve muayene işleminin de uzun bir süre geçtikten sonra yapıldığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, Kaymakamlıklarca talep edilen akaryakıt dolum sonrasında slip ile muayene ve kabul komisyon raporuna dayanılarak giderlerin tahakkuka bağlandığı, sonrasında Kaymakamlıklarca talep edilen akaryakıt dolum öncesi ve sonrasında tankerin jeneratöre akaryakıt dolumu yaptığına dair fotoğrafları, her dolum için firma ve kaymakamlık arasında düzenlenen doluma dair tutanak ödeme sürecine eklendiği belirtilmiştir.
Her ne kadar İdare cevabında hem akaryakıtın depoya tesliminde slip ve muayene ve kabul komisyon raporu ile ödeme yapıldığı hem de ödeme sürecinde depoya boşaltma sırasında fotoğraflar ile tutanak tutulduğu ifade edilmiş ise de akaryakıt teslimatlarının bu şekilde yürütüldüğüne ilişkin herhengi bir belge bulunmamaktadır.
496 numaralı Ödeme Emri Belgesi ile Ceyhan Kaymakamlığına 592 litre, 1643 Ödeme Emri Belgesi ile Karataş Kaymakamlığına 481 litre ve 1976 Ödeme Emri Belgesi ile İmamoğlu Kaymakamlığına 3500 litre motorin slipler ve uzun süre geçtikten sonra düzenlenen muayene ve kabul tutanakları ile ödemesi yapılmıştır. Malın İdare depolarına ölçümlenerek döküldüğüne ilişkin herhangi belge ödeme belgelerine eklenmemiştir.
Sonuç olarak, muayene işlemlerine başlanılmadan önce, mevzuat hükümleri uyarınca malın ölçümlemesi yapıldıktan sonra muayene işleminin yapılması, aksi halde ölçümü yapılmamış malın muayenesinin yapılmaması gerekmektedir.