|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinde faturaların süresinde düzenlenmediğini ortaya koymaktadır. Yapım İşleri Genel Şartnamesi’ne göre, hakediş raporları en geç otuz gün içinde onaylanmalı ve ardından otuz gün içinde tahakkuka bağlanmalıdır. Buna ek olarak, sözleşmede belirtilmediği takdirde, ödemelerin on beş gün içinde yapılması gerekmektedir. Ancak yapılan incelemelerde, bu süreler içinde faturaların düzenlenmediği tespit edilmiştir.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun ilgili maddeleri, faturaların malın teslimi veya hizmetin sunulmasından itibaren yedi gün içinde düzenlenmesini zorunlu kılmaktadır. Bu süre içinde düzenlenmeyen faturalar geçersiz sayılmaktadır. Ayrıca, bazı hakediş raporlarında onay tarihinin belirtilmemesi, faturaların zamanında düzenlenip düzenlenmediğinin denetlenmesini zorlaştırmaktadır. Kamu İdaresi, mevzuat hükümlerine uyulacağına dair bir yanıt vermiştir. Sonuç olarak, mal ve hizmet alımlarında mevzuata uygunluk sağlanması için, zamanında düzenlenmeyen faturaların ilgili vergi dairesine bildirilmesi ve gelecekteki faturaların süresinde düzenlenmesi büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Mal ve Hizmet Alım ile Yapım İşlerinde Faturaların Süresinde Düzenlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye tarafından gerçekleştirilen mal ve hizmet alımı ile yapım işlerinde, azami yedi gün içinde düzenlenmesi gereken faturaların bu süre içerisinde düzenlenmediği görülmüştür.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Geçici hakediş raporları” başlıklı 39’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (f) bendinde, hakediş raporunun, yüklenici veya vekili tarafından imzalanıp idareye verildiği tarihten başlamak üzere en geç otuz gün içinde onaylandıktan sonra otuz gün içinde tahakkuka bağlanacağı ve bu tarihten başlamak üzere sözleşmede farklı bir süre belirtilmemiş ise on beş gün içinde de ödeme yapılacağı belirtilmiştir. Yapım İşlerine Ait Tip Sözleşme’nin “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 11’inci maddesinde de benzer düzenlemeye yer verilmiştir.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 229’uncu maddesinde “Satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır.” denilmek suretiyle faturanın tarifi yapılmış, 232’nci maddesinde ise, birinci ve ikinci sınıf tüccarlarla kazancı basit usulde tespit edilenler ve defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilerin sattıkları emtia ve yaptıkları işler için fatura vermek, satın aldıkları emtia ve hizmetler için de fatura istemek ve almak zorunda oldukları hükme bağlanmıştır.
Kanun’un fatura nizamını düzenleyen 231’inci maddesinin beşinci bendinde faturanın, malın teslimi ve hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami yedi gün içinde düzenleneceği, bu süre içerisinde düzenlenmeyen faturaların hiç düzenlenmemiş sayılacağı hükmü mevcuttur.
Aynı Kanun’un “Usulsüzlük dereceleri ve cezaları” 352’nci maddesinde;
“Usulsüzlükler, aşağıda yazılı derecelere ve bu kanuna bağlı cetvele göre cezalandırılır. Usulsüzlük fiili re’sen takdiri gerektirirse, bağlı cetvelde yazılı cezalar iki kat olarak kesilir.
I inci derece usulsüzlükler: 1. Vergi ve harç beyannamelerinin süresinde verilmemiş olması; (…)”
denilmektedir.
Yapılan incelemede; belediye tarafından gerçekleştirilen mal ve hizmet alımlarına ilişkin kesilen faturalar ile yapım ihalelerine ilişkin hakedişler ve bunlara bağlı oluşturulan ödeme emrine istinaden yüklenici tarafından kesilen faturaların, azami 7 gün içinde düzenlenmesi gerekirken düzenlenmediği tespit edilmiştir. Ayrıca bazı yapım işlerinde hakediş raporunun onaylandığı tarih kısmı boş bırakılmıştır. Onay tarihinin boş olması faturanın 7 gün içinde düzenlenip düzenlenmediğinin tespitine imkan vermediği için hakedişlerin onaylandığı tarihlerin belirtilmesi gerekmektedir.
Kamu İdaresi cevabında, bulgu konusu hususla ilgili mevzuat hükümlerine riayet edileceğini belirtmiştir.
Sonuç olarak, mal ve hizmet alımlarında, malın teslimi ve hizmetin yapıldığı tarihten itibaren faturaların yedi gün içinde düzenlenmemesi mevzuata aykırılık teşkil ettiğinden bundan önceki döneme ilişkin olarak zamanında düzenlenmeyen faturaların ilgili vergi dairesine bildirilmesi, bundan sonra düzenlenecek faturaların da zamanında düzenlenmesinin sağlanması gerekir.