|
ÖZET: Mal ve hizmet alımları ile yapım işlerine dair yüklenici faturalarının zamanında düzenlenmediği belirlenmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, yükleniciler tarafından düzenlenen faturaların, malın teslim tarihi, hizmetin ifası ve hakediş raporunun onaylandığı tarihten itibaren yedi gün içinde düzenlenmediği tespit edilmiştir. 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu’nun ilgili maddeleri, faturaların bu süre içinde düzenlenmemesi durumunda hiç düzenlenmemiş sayılacağını belirtmektedir.
Ayrıca, özel usulsüzlükler ve cezaları hakkında yapılan düzenlemeler, faturaların zamanında düzenlenmemesi halinde uygulanacak cezaları içermektedir. Belirtilen durumlarda, belgeleri düzenlemek ve almakla yükümlü olanlara, her bir belge için belirli tutarlarda özel usulsüzlük cezası kesilecektir. Bu cezanın toplamı, bir takvim yılı içinde her bir belge nevine ilişkin olarak 10 milyon Türk lirasını aşamayacaktır. İdarenin gerçekleştirdiği bazı ihalelerde, yükleniciler tarafından düzenlenen faturaların, vergiyi doğuran olay niteliğindeki hakediş raporunun onay tarihinden itibaren yedi gün içinde düzenlenmediği gözlemlenmiştir. Bu durum, mali düzenlemelere uyum açısından önemli bir sorun teşkil etmektedir. |
BULGU: Mal ve Hizmet Alımları ile Yapım İşlerine İlişkin Yüklenici Faturalarının Zamanında Düzenlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
İdarenin mal ve hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin olarak yükleniciler tarafından düzenlenen faturaların, malın teslim edildiği, hizmetin ifasının gerçekleştiği ve hakediş raporunun onaylandığı tarihten itibaren yedi gün içerisinde düzenlenmediği tespit edilmiştir.
213 Sayılı Vergi Usul Kanunu’nun “Fatura Nizamı” başlıklı 231/5’inci maddesi;
“Fatura, malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami yedi gün içinde düzenlenir. Hazine ve Maliye Bakanlığı; mal veya hizmetin nev’i, miktarı, fiyatı, tutarı, satışın yapılma şekli, faaliyet konusu, sektör veya mükellefiyet türünü ayrı ayrı veya birlikte dikkate alarak, bu süreyi indirmeye ya da faturanın malın teslim edildiği veya hizmetin yapıldığı anda düzenlenmesi zorunluluğu getirmeye yetkilidir. Bu süreler içerisinde düzenlenmeyen faturalar hiç düzenlenmemiş sayılır”
hükmünü amirdir.
Söz konusu Kanun’un “Özel Usulsüzlükler ve Cezaları” başlıklı 353’üncü maddesinde; “Elektronik belge olarak düzenlenmesi gerekenler de dâhil olmak üzere, verilmesi ve alınması icabeden fatura, gider pusulası, müstahsil makbuzu ile serbest meslek makbuzlarının verilmemesi, alınmaması, düzenlenen bu belgelerde gerçek meblağdan farklı meblağlara yer verilmesi, bu belgelerin elektronik belge olarak düzenlenmesi gerekirken Maliye Bakanlığınca belirlenen zorunlu haller hariç olmak üzere kâğıt olarak düzenlenmesi ya da bu Kanunun 227, 231 ve 234 üncü maddelerine göre hiç düzenlenmemiş sayılması halinde; bu belgeleri düzenlemek ve almak zorunda olanların her birine, her bir belge için bir takvim yılı içinde ilk tespitte 10.000 Türk lirasından, sonraki tespitlerde Kanuna bağlı 2 sayılı cetvelde yer alan tutarlardan aşağı olmamak üzere bu belgelere yazılması gereken meblağın veya meblağ farkının %10’u nispetinde özel usulsüzlük cezası kesilir.
Bu bentte yer alan özel usulsüzlük cezasına tabi fiillerin, belgeleri almak zorunda olanlar tarafından, idarenin bilgisine girmeden önce belgenin düzenlenmesi gereken süreyi takip eden beş iş günü içerisinde idareye bildirilmesi durumunda, alıcı adına özel usulsüzlük cezası kesilmez. Bu bent kapsamındaki belgelerin düzenlenmediğinin belgeyi almak zorunda olanlar tarafından, idarenin bilgisine girmeden önce belgenin düzenlenmesi gereken süreyi takip eden beş iş günü içerisinde idareye bildirildiği durumlarda, belgeleri düzenlemek zorunda olanlar adına bu bentte yer alan özel usulsüzlük cezası üç kat olarak uygulanır.”
Bir takvim yılı içinde her bir belge nevine ilişkin olarak tespit olunan yukarıda yazılı özel usulsüzlükler için kesilecek cezanın toplamı 10 milyon Türk lirasını geçemez.”
hükümleri yer almaktadır.
KDV Genel Tebliği’nin “Vergiyi Doğuran Olayın Meydana Gelmesi” başlıklı (I/Ç-1.) bölümünde,
II
Hakedişli işlemlerde, verilen hizmet sebebiyle elde edilen hakediş bedeli için hakedişin tahakkuk ettiğini belgeleyen kabul tutanağının düzenlendiği bir diğer ifade ile hakediş raporunun onaylandığı tarihte vergiyi doğuran olay gerçekleşir.”
ifadesi yer almaktadır.
İdarenin gerçekleştirmiş olduğu ihalelerden 2022/917455 Kozan ve İmamoğlu İlçelerine Sathi Kaplama Yapılması, 2024/790163 Oyun Grubu Satın Alınması, 2024/304606 Agrega Temini ve Nakli İşi, 2024/526561 Bitüm Alımı ve Nakliyesi ve 2024/194095 ABB
Sorumluluğunda Bulunan Alanların Temizliği İçin Kullanılacak Araçların Çalıştırılması Hizmet Alımı işlerinde, yükleniciler tarafından 2024 yılı içinde düzenlenen faturalardan bir kısmının, vergiyi doğuran olay niteliğinde bulunan hakediş raporunun onay tarihinden itibaren yedi gün içinde düzenlenmediği tespit edilmiştir.