|
ÖZET: Mal ve hizmet alımlarında avans mahsup sürelerine uyulmadığı ve avans verilmesini gerektiren alımlara beş gün içinde başlanmadığı tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 35’inci maddesi, mutemetlerin ön ödemelerle ilgili harcama belgelerini belirli süreler içinde muhasebe yetkilisine sunma yükümlülüğünü düzenlemektedir. Ayrıca, bu maddeye dayanan yönetmelik, mutemetlerin işin tamamlanmasının ardından belirli süreler beklemeden ön ödeme artığını iade etme ve hesabı kapatma zorunluluğunu da içermektedir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği, ön ödemelerle ilgili hükümler içermeyen durumlarda 5018 sayılı Kanun’un 35’inci maddesine atıfta bulunmaktadır. Bunun yanı sıra, Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan tebliğ, harcama yetkililerinin avansın verildiği tarihten itibaren en geç beş gün içinde alım işine başlanmasını sağlaması gerektiğini vurgulamaktadır. Yapılan denetimlerde, bazı mutemetlerin avans verilmesini gerektiren alımlara beş gün içinde başlamadığı ve avansların belirtilen süreler içinde mahsubunun yapılmadığı gözlemlenmiştir. Bu durum, ön ödeme işlemlerinin ilgili mevzuat hükümlerine uygun bir şekilde gerçekleştirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Kamu idaresine ait kaynakların gereksiz yere mutemetler üzerinde kalmaması önem arz etmektedir. |
BULGU: Mal ve Hizmet Alımlarında Avans Mahsup Sürelerine Uyulmaması ve Avans Verilmesini Gerektiren Alımlara Beş Gün İçinde Başlanılmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Mal ve hizmet alımlarında avans mahsup sürelerine uyulmadığı ve avans verilmesini gerektiren alımlara beş gün içinde başlanılmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Ön Ödeme” başlıklı 35’inci maddesinin beşinci fıkrasında; her mutemetin ön ödemelerden harcadığı tutara ilişkin kanıtlayıcı belgeleri, ilgili kanunlarında belirtilmemiş olması halinde avanslarda bir ay, kredilerde üç ay içinde muhasebe yetkilisine vermek ve artan tutarı iade etmekle yükümlü olduğu, süresi içerisinde mahsup edilmeyen avanslar hakkında 6183 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir.
Mezkûr maddeye dayanılarak çıkarılan Ön Ödeme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in “Ön Ödemelerde Mahsup Süresi ve Sorumluluk” başlıklı 11’inci maddesinin üçüncü fıkrasında ise; mutemetin, işin tamamlanmasından sonra, yukarıdaki bir ve üç aylık sürelerin bitimini beklemeden, son harcama tarihini takip eden üç iş günü içinde ön ödeme artığını iade etmek ve süresinde mahsubunu yaparak hesabını kapatmak zorunda olduğu düzenlenmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Ön Ödemeler” başlıklı 123’üncü maddesinde; Ön ödemelerle ilgili bu yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde 5018 sayılı Kanun’un 35’inci maddesine dayanılarak çıkarılan yönetmelik hükümlerinin esas alınacağı düzenlenmiştir.
Öte yandan, 55 Sıra Numaralı ve “Ön Ödeme Usul ve Esasları” başlıklı Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 9’uncu maddesinde ise; Harcama yetkililerinin avansın verildiği tarihten itibaren en geç beş gün içinde alım işine başlanılmasına özen göstererek kamu idaresine ait paranın gereksiz yere mutemetler üzerinde kalmasına izin vermemesi gerektiği düzenlenmiştir.
Yapılan incelemelerde, mutemetlerce avans verilmesini gerektiren bazı alımlara beş gün içinde başlanılmadığı, avansların ise bir ay içerisinde veya harcama tarihini takip eden üç iş günü içinde mahsubunun yapılmadığı tespit edilmiştir.
Ön ödeme işlemlerinin yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine uygun şekilde gerçekleştirilmesi ve kamu idaresine ait paraların gereksiz yere mutemetler üzerinde bırakılmaması gerekmektedir.