|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin mal ve hizmet alımlarında genellikle temel ihale usulleri yerine pazarlık usulünün tercih edildiğini ortaya koymaktadır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5. maddesi, idarelerin ihalelerde saydamlık, rekabet, eşit muamele ve kamuoyu denetimini sağlama yükümlülüğünü vurgulamaktadır. Bu kanuna göre, mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin bir arada ihale edilmesi mümkün değildir ve eşik değerlerin altında kalmak için alımların bölünmesi yasaktır. Açık ihale ve belli istekliler arasında ihale usulleri, temel yöntemler olarak belirlenmiştir.
Pazarlık usulü, yalnızca belirli istisnai durumlarda kullanılabilecekken, yapılan denetimlerde bu usulün sıkça kullanıldığı görülmektedir. Özellikle, 21/b ve 21/f maddeleri kapsamında yapılan ihalelerde, gerekçelerin çoğu Kamu İhale Kanunu’na uygunluk taşımamaktadır. Örneğin, bazı ihalelerde güvenlik sebepleri öne sürülse de, bu gerekçelerin kanunda belirtilen şartlarla örtüşmediği tespit edilmiştir. Dolayısıyla, ihale süreçlerinde açık ihale yönteminin uygulanması, kamu kaynaklarının etkin kullanımı ve şeffaflık açısından elzemdir. |
BULGU: Mal ve Hizmet Alımlarında Temel İhale Usulleri Yerine Genellikle Pazarlık Usulünün Kullanılmış Olması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kurum tarafından ihale edilen mal ve hizmet alımlarının büyük kısmı, temel ihale usullerinden ziyade pazarlık usulü ile gerçekleştirilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun ‘Temel İlkeler’ başlıklı 5’inci maddesinde idarelerin, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu oldukları, aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işlerinin bir arada ihale edilemeyeceği, eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal veya hizmet alımları ile yapım işleri kısımlara bölünemeyeceği belirtilmiştir.
Kamu İhale Kanunu’na göre yapılacak ihalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulü temel usullerdir. Diğer ihale usulleri Kanunda belirtilen özel hallerde kullanılabilecektir.
Aynı Kanun’un ‘Pazarlık Usulü’ başlıklı 21’inci maddesinde ise hangi hallerde pazarlık usulü ile ihale yapılabileceğini belirtilmiştir. Aynı maddenin f bendinde İdarelerin yaklaşık maliyeti 728.072 Türk Lirasına kadar olan mamul mal, malzeme veya hizmet alımları ( 2022 yılı için belirlenen eşik değer) olarak eşik değer belirlenmiştir. Ayrıca (b), (c) ve (f) bentlerinde belirtilen hallerde ilan yapılması zorunlu değildir. İlan yapılmayan hallerde en az üç istekli davet edilerek, yeterlik belgelerini ve fiyat tekliflerini birlikte vermeleri istenir.” Hükmü bulunmaktadır.
İhalelerde rekabeti, saydamlığı, eşit muameleyi ve kamuoyu denetimini sağlamanın idarelerin temel görevi olduğu ortaya çıkmaktadır. Kanun koyucu idarelerin bu görevini yerine getirirken asıl olarak açık ihale usulü ile belli istekliler arasında ihale usulünün kullanılması gerektiğini, pazarlık ve doğrudan temin usullerinin ise belli şartlar altında ve istisnai hallerde kullanılacağını hüküm altına almıştır. Ancak pazarlık usulü ile gerçekleştirilen ihalelerin birçoğunda yukarıda bahsi geçen temel ilkeler sağlanamayacaktır.
Tablo 9: 2022 Yılında Pazarlık Usulü İle Yapılan Mal ve Hizmet Alımlarına İlişkin Liste
| Sıra No |
İhale Kayıt Numarası | İhale Adı | İhale Tarihi ve Saati |
İhale Türü | İhale Usulü | Sözleşme Bedeli(TL) | Yaklaşık Maliyet(TL) |
| 1 | 2021/603609 | Belediye araçlarında kullanılmak üzere 2022 yılı otomasyon sistemli dökme ve taşıtmatikli akaryakıt alımı | 4.11.2021 11:00 |
Mal | Açık | 6.258.600,00 | 5.825.600,00 |
| 2 | 2021/833901 | Albay Arif Seyhun Kışlası İle Yunus Emre Belediyesi Arasında Yol Açılması Protokolü Kapsamında İnşaat Yapım Bakım Onarım İşi | 16.12.2021 10:00 |
Yapım | Pazarlık (21/B) |
6.785.167,10 | 7.406.895,55 |
| 3 | 2021/876353 | Manisa Yunusemre Belediyesi Gençlik Eğitim Merkezlerinde kısmi zamanlı saat ücretli kurs eğitim hizmet alımı işi(Ocak- Şubat-Mart) | 24.12.2021 10:00 |
Hizmet | Pazarlık (21/B) |
525.690,00 | 529.755,07 |
| 4 | 2022/5594 | Yunus Emre Belediyesi sınırları içinde yol yapım ve onarımlarında kullanılmak üzere Bypass, Filler ve Agrega Alımı | 26.01.2022 10:00 |
Mal | Açık | 471.775,00 | 379.667,00 |
| 5 | 2022/11820 | Mevcut Belediye Otomasyonu Bakımı, Süreç ve Web Tabanlı Belediye Otomasyonu Bakım ve Destek Hizmeti ve Oracle Veri Tabanı Yazılımı Teknik Destek, Replikasyon ve Afet Yönetimi Hizmet Alımı | 4.02.2022 11:00 |
Hizmet | Açık | 1.230.000,00 | 1.359.000,00 |
| 6 | 2022/14305 | Manisa Yunusemre Belediyesi Gençlik Eğitim Merkezlerinde kısmi zamanlı saat ücretli kurs eğitim hizmet alımı işi | 11.02.2022 11:00 |
Hizmet | Açık | 1.336.020,00 | 1.339.148,37 |
| 7 | 2022/17466 | Yunusemre Belediyesi 2022 Yılı 9 Aylık Elektrik Enerjisi alımı |
15.02.2022 11:00 |
Mal | Açık | 6.163.153,70 | |
| 8 | 2022/33100 | Yunusemre Belediyesi Genelinde Kullanılmak Üzere Elektrik Malzemesi , Aydınlatma Direği Ve Renkli Mahya Malzemesi Alım İşi |
21.02.2022 11:00 |
Mal | Açık | 4.545.450,00 | 4.712.238,33 |
| 9 | 2022/70572 | Yunusemre Belediyesi Hizmet Binası ve bağlı birimlerinin ihtiyacı olan; çay, meyve suyu, maden suyu | 25.02.2022 10:00 |
Mal | Açık | 490.450,00 | 529.883,33 |
| şeker, kek ürünleri satın alımı işi | şeker, kek ürünleri satın alımı işi | şeker, kek ürünleri satın alımı işi | şeker, kek ürünleri satın alımı işi | şeker, kek ürünleri satın alımı işi | |||
| 10 | 2022/66956 | Manisa Yunusemre Belediyesi resmi hizmetlerinin yürütülmesi amacıyla 9 (Dokuz) ay süreli İş Makinesi ve Çekici Kiralama hizmet alımı | 1.03.2022 11:00 |
Hizmet | Açık | 2.448.000,00 | 2.815.200,00 |
| 11 | 2022/175718 | Yunus Emre Belediyesi sorumluluk alanlarında Kullanılacak plastik masa sandalye farklı özellikte ve tipte muhtelif malzemeleri alımı işi | 3.03.2022 10:00 |
Mal | Pazarlık (21/f) | 386.935,00 | 402.988,33 |
| 12 | 2022/128738 | Aigai Antik Kenti Karşılama Merkez Binası, Çevre Düzenlemesi ve Foseptik Yapım İşi | 15.03.2022 10:00 |
Yapım | Açık | 3.542.679,74 | |
| 13 | 2022/240336 | Manisa Osmanlı Müzesinde Kullanılmak Üzere Aksesuar Alımı İşi |
18.03.2022 10:00 |
Mal | Pazarlık (21/f) | 691.340,00 | 706.318,33 |
| 14 | 2022/262510 | Yunus Emre Belediyesi sorumluluk alanlarındaki temizlik hizmetlerinde kullanılmak üzere işçi eldiveni ( nitril kaplama) alımı |
22.03.2022 10:00 |
Mal | Pazarlık (21/f) | 480.000,00 | 525.000,00 |
| 15 | 2022/304708 | Yunus Emre Belediyesi’nce Ramazan Ayında İhtiyaç Sahibi Vatandaşlara Yemek Hizmeti Alımı İşi |
31.03.2022 10:00 |
Hizmet | Pazarlık(21/f) | 690.000,00 | 710.666,67 |
| 16 | 2022/267723 | Yunusemre Belediyesi Çapaçarık Türbe Restorasyonu ve Peyzaj Düzenlemesi Yapım İşi |
12.04.2022 11:00 |
Yapım | Açık | 1.028.994,49 | |
| 17 | 2022/271049 | Çevre Koruma Ve Kontrol Müdürlüğü Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Temizlik Malzemesi Alımı İşi |
13.04.2022 11:00 |
Mal | Açık | 762.709,00 | 843.809,33 |
| 18 | 2022/253934 | Yunusemre Belediyesi Park ve Bahçeler Müdürlüğü hizmetlerinde kullanılmak üzere muhtelif Zirai İlaç, hırdavat ve yedek parça alımı | 14.04.2022 11:00 |
Mal | Açık | 1.500.331,00 | 1.535.385,40 |
| 19 | 2022/256794 | Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğü Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere 770 Lt Çöp | 15.04.2022 11:00 |
Mal | Açık | 1.692.000,00 | 1.500.750,00 |
| Konteyneri ve 3000 Lt Yerüstü Konteyneri Alımı |
|||||||
| 20 | 2022/394819 | Yunusemre Belediyesi Sınırları İçerisinde Çocuk Oyun Gruplarında Kullanılmak Üzere Yedek Parça Malzemesi Alım İşi | 22.04.2022 11:00 |
Mal | Pazarlık(21/f) | 462.850,00 | 526.763,21 |
| 21 | 2022/349262 | Yunus Emre Belediyesi Resmi Araçlarında Kullanılmak Üzere Madeni Yağ Alımı | 10.05.2022 10:00 |
Mal | Açık | 1.482.200,00 | 1.500.733,33 |
| 22 | 2022/454091 | Gençlik ve Spor Hizmetleri Müdürlüğü Faaliyetlerinde Kullanılmak Üzere Spor Malzemesi Alımı | 12.05.2022 10:00 |
Mal | Pazarlık(21/f) | 607.600,00 | 611.550,00 |
| 23 | 2022/465151 | Aigai Antik Kenti Karşılama Merkez Binası,Çevre Düzenlemesi ve Foseptik Yapım İşi | 23.05.2022 10:00 |
Yapım | Pazarlık(21/b) | 3.150.000,00 | 3.173.350,09 |
| 24 | 2022/428094 | Yunusemre Belediyesinin İhtiyacı Olan Mühtelif Beton ve İnşaat Malzemeleri Alımı |
25.05.2022 10:00 |
Mal | Açık | 4.258.165,00 | 4.321.461,33 |
| 25 | 2022/459109 | Yunusemre Belediyesi Sınırları İçerisinde Bulunan Muhtelif Cadde ve Sokaklarda Yol, Yaya Kaldırımı ve Sıcak Asfalt ile Yol Tamiratı Yapım İşi(Fiyat Dışı Unsur) |
7.06.2022 10:00 |
Yapım | Açık | 17.333.000,00 | 23.450.000,00 |
| 26 | 2022/551804 | Yunus Emre Belediyesi Resmi Araçlarında Kullanılmak Üzere Lastik Alımı |
9.06.2022 10:00 |
Mal | Pazarlık(21/f) | 711.400,00 | 717.376,67 |
| 27 | 2022/597654 | Yunus Emre Belediyesi Şantiyelerinde Kullanılmak Üzere C25 Beton, Koruge Boru ve Çelik Hasır Alımı |
20.06.2022 10:00 |
Mal | Pazarlık(21/f) | 680.566,10 | 727.664,33 |
| 28 | 2022/600136 | Yunus Emre Belediyesi Hizmet Birimlerinde Kullanılmak Üzere Lazer Toner Mal Alımı | 20.06.2022 11:00 |
Mal | Pazarlık(21/f) | 274.100,00 | 274.872,00 |
| 29 | 2022/602511 | Yunus Emre Belediyesi “Ahşap İslami Eserler Müzesi”nde Kullanılmak Üzere Dekoratif El Oyması Ahşap Kapı Alımı |
20.06.2022 12:00 |
Mal | Pazarlık(21/f) | 698.400,00 | 706.080,00 |
| 30 | 2022/556078 | Yunusemre Belediyesi Çapaçarık Türbe Restorasyonu ve Peyzaj Düzenlemesi Yapım İşi |
21.06.2022 10:00 |
Yapım | 3-i(İstisna) | 1.464.602,45 | 1.488.657,00 |
| 31 | 2022/495211 | Yunusemre Belediye Başkanlığı’na bağlı birimlerde kullanılmak üzere 2022 yılını kapsayan 31 Kalem Temizlik Malzemesi Alımı İşi | 23.06.2022 10:00 |
Mal | Açık | 672.000,00 | 1.040.886,83 |
| 32 | 2022/559970 | Yunus Emre Belediyesi sınırları içerisinde ikamet eden ihtiyaç sahibi vatandaşlara dağıtılmak üzere kuru erzak alımı | 28.06.2022 10:00 |
Mal | Açık | 2.190.000,00 | 3.333.750,00 |
| 33 | 2022/592392 | Yunus Emre Belediyesi birimlerinde kullanılmak üzere bilgisayar alımı | 8.07.2022 10:00 |
Mal | Açık | 3.047.220,00 | 3.077.393,33 |
| 34 | 2022/618710 | Yunus Emre Belediyesi sınırları içinde yol yapım ve onarımlarında kullanılmak üzere Bypass, Filler ve Agrega Alımı | 21.07.2022 10:00 |
Mal | Açık | 2.690.000,00 | 2.653.000,00 |
| 35 | 2022/761240 | 30 Ağustos Zafer Bayramının 100 Yılı Kutlamaları Kapsamında Organizasyon Hizmet Alımı | 4.08.2022 10:00 |
Hizmet | Açık | 552.420,00 | 603.333,33 |
| 36 | 2022/717335 | Yunusemre Belediyesi Sınırları İçerisinde Bulunan Muhtelif Cadde ve Sokaklarda Yol ve Yaya Kaldırımı Yapım İşi |
17.08.2022 10:00 |
Yapım | Açık | 8.025.000,00 | 10.728.333,33 |
| 37 | 2022/834723 | Yunusemre Belediyesi Güzelyurt Mah 19 Mayıs Bulvarı No:19 Yunusemre adresinde bulunan binada “Küçük Ölçekli Bilim Merkezi” ‘ne mal/malzeme alımı |
23.08.2022 10:00 |
Mal | Pazarlık(21/b) | 4.963.936,00 | 5.291.477,67 |
| 38 | 2022/871141 | Yunus Emre Belediyesi Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Elektrik Malzemeleri ve Aydınlatma Direği Alımı | 31.08.2022 11:00 |
Mal | Pazarlık(21/f) | 722.034,90 | 722.431,00 |
| 39 | 2022/823134 | Gençlik Kültür Merkezi ve Meydan Düzenlemesi Yapım | 12.09.2022 10:00 |
Yapım | Açık-E-Teklif | 57.760.000,00 | 52.689.166,77 |
| 40 | 2022/944078 | Yunus Emre Belediyesi’nce Düzenlenecek 7. Geleneksel Yuntdağ Yağlı Güreş Festivali Organizasyon Hizmet Alımı | 19.09.2022 10:00 |
Hizmet | Pazarlık(21/f) | 451.500,00 | 472.000,00 |
| 41 | 2022/961663 | Manisa Yunusemre Belediyesi çöp toplama ve kent temizliği ile idari hizmetlerinin yürütülmesi amacıyla 01.10.2022 – 31.01.2023 tarihleri arası 4 (dört) ay süreli araç kiralama hizmet alımı işidir | 21.09.2022 10:00 |
Hizmet | Pazarlık(21/B) | 14.587.596,00 | 19.623.725,35 |
| 42 | 2022/967510 | Yunus Emre Belediyesi Güvenlik Sistemleri Bakım ve Onarımı İçin Ekipman Mal Alımı |
27.09.2022 10:00 |
Mal | Pazarlık(21/F) | 716.153,00 | 725.395,00 |
| 43 | 2022/1046474 | Yunus Emre Belediyesi Birimlerinde Kullanılan Bilgisayar ve Güç Kaynaklarının Revizyonu Kapsamında Malzeme Alımı | 12.10.2022 11:00 |
Mal | 21/F- E-Teklif | 719.000,00 | 727.393,33 |
| 44 | 2022/1074797 | Yunus Emre Belediyesi “Ahşap İslami Eserler Müzesi”nde Kullanılmak Üzere Dekoratif El Oyması Ahşap Kapı, Tavan, Kemer ve Pano Alımı |
17.10.2022 10:30 |
Mal | 21/F- E-Teklif | 645.000,00 | 669.166,67 |
| 45 | 2022/986517 | Sokak Hayvanları Doğal Yaşam Alanı ve Bakımevi Yapım İşi | 21.10.2022 10:00 |
Yapım | Açık E-Teklif | 58.489.000,00 | 52.503.257,45 |
| 46 | 2022/1104135 | Yunusemre Belediyesi Bilgi işlem Müdürlüğünde Kullanılmak Üzere Bilgisayar Malzemesi Alımı |
25.10.2022 10:30 |
Yapım | 21/F- E-Teklif | 726.300,00 | 727.200,00 |
| 47 | 2022/1182240 | Yunusemre Belediyesi Saruhanbey Camii Binasına “VRF Sistemi” Alımı |
8.11.2022 10:30 |
Mal | 21/F- E-Teklif | 570.000,00 | 590.666,67 |
Tablodan da görüleceği üzere, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun açıklanan hükümlerine aykırı olarak, Belediyenin pek çok mal ve hizmet alımlarında pazarlık usulü yaygın olarak kullanılmıştır. Sonuç olarak, Belediye tarafından ihale edilen mal ve hizmet alımlarının büyük kısmının, temel ihale usullerinden ziyade pazarlık usulü ile gerçekleştirilmesinin 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nda belirtilen temel ilkelere aykırılık teşkil ettiği değerlendirilmektedir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından, 21/b ihaleleri için güvenlik sebepleri, hızlı bir şekilde sonuçlandırma, açık ihalede istekli çıkmaması, projenin süresinin dolacak olması gibi gerekçelerle hareket edildiği, 21/f ihalelerinde ise doğrudan temin parasal limitlerini aşan malzeme alımlarında bu ihale usulünün uygulandığı belirtilmiştir.
21/b ihalelerinden, 2021/833901 ihale kayıt no’lu “Albay Arif Seyhun Kışlası ile Belediye arasında yol açılması” işi için gerekçe gösterilen güvenlik sebepleri makul görülmüştür. Ancak 2022/465151 ihale kayıt no’lu “Aigai Antik Kenti Karşılama Merkez Binası, Çevre Düzenlemesi ve Foseptik Yapım İşi” için gerekçe gösterilen sebeplerin Kamu İhale Kanunu’nun 21/b maddesinde sayılan sebepler arasında olmadığı değerlendirilmektedir. Ayrıca diğer 21/b maddesine göre yapılan ihalelere ilişkin herhangi bir cevap gönderilmemiştir.
21/f ihalelerinden, 2022/597654 İhale kayıt no’lu “Yunusemre Belediyesi Şantiyelerinde Kullanılmak Üzere C25 Beton, Koruge Boru ve Çelik Hasır Alımı” ve 2022/871141 İhale kayıt no’lu “Yunusemre Belediyesi Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Elektrik Malzemeleri ve Aydınlatma Direği Alımı” işleri için gerekçe gösterilen doğrudan temin sınırlarını geçme sebebi, Kamu İhale Kanunu’nun 21/f maddesinde ifade edilen sebepler arasında olmadığı değerlendirilmektedir. Ayrıca diğer 21/f maddesine göre yapılan ihalelere ilişkin herhangi bir cevap gönderilmemiştir.
Sonuç olarak, İdare tarafından yapılacak ihalelerde saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini sağlamak adına açık ihale yönteminin uygulanması gerekmektedir.