|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi tarafından gerçekleştirilen bazı mal ve malzeme alımlarının, belirlenen parasal limitlerin altında kalmak amacıyla kısımlara bölünerek doğrudan temin yöntemiyle yapıldığını ortaya koymuştur. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesi, idarelerin ihalelerde saydamlık, rekabet, eşit muamele ve kaynakların verimli kullanımı gibi temel ilkelere uyması gerektiğini vurgulamaktadır. Ayrıca, mal alımı ve hizmet alımlarının eşik değerlerin altında kalmak için kısımlara bölünemeyeceği belirtilmiştir.
2024 yılı itibarıyla büyükşehir sınırları içinde doğrudan temin limiti 622.756,00 TL olarak belirlenmiştir. Bu limitin altında kalan ihtiyaçlar için ilan yapılmadan ve teminat alınmadan doğrudan temin usulü kullanılabilecektir. Ancak, yapılan incelemeler sonucunda, toplam tutarı 15.777.601,67 TL olan 10 işin 36 parçaya bölünerek doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, bu alımların doğrudan temin limitlerinin altında kalmak amacıyla kısımlara bölünmediğini savunsa da, bu iddiayı destekleyen herhangi bir belge sunmamıştır. Sonuç olarak, Belediyenin rekabeti, eşit muameleyi ve kaynakların verimli kullanımını sağlamak için aynı nitelikteki işlerini ihale yöntemiyle gerçekleştirmesi gerekmektedir. Doğrudan temin limitlerinin altında kalmak amacıyla kısımlara bölme uygulaması, yasal düzenlemelere aykırı bir durum oluşturmaktadır. |
BULGU: Mal ve Hizmet Alımlarının Doğrudan Temin Limitlerinin Altında Kalmak Maksadıyla Kısımlara Bölünerek Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye tarafından gerçekleştirilen bazı mal ve malzeme alımlarının, parasal limitlerin altında kalmak amacıyla, kısımlara bölünerek, açık ihale usulü yerine doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirildiği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde;
“İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.
Aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işleri bir arada ihale edilemez.
Eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal veya hizmet alımları ile yapım işleri kısımlara bölünemez.”,
“Doğrudan temin” başlıklı 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde ise;
“Büyükşehir belediyesi sınırları dahilinde bulunan idarelerin onbeş milyar, diğer idarelerin beşmilyar Türk Lirasını aşmayan ihtiyaçları ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlar.”
Denilmektedir.
Kanun’da yer alan eşik değerler ve parasal limitlerin 01.02.2024 tarihinden itibaren uygulanması ile ilgili olarak, 24.01.2024 gün ve 32439 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2024/1 numaralı Kamu İhale Tebliği’nde 2024 yılında büyükşehir sınırı dâhilinde bulunan idareler için doğrudan temin limiti 622.756,00 TL olarak belirlenmiştir. Buna göre büyükşehir sınırı dâhilinde bulunan idareler, 622.756,00 TL altındaki ihtiyaçları için ilan yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temin usulüne başvurabileceklerdir. Yine aynı idarelerin söz konusu tutarın üzerindeki ihtiyaçları için ise ihale yapılması gerekmektedir.
Mal ve Hizmet Alımlarına ilişkin ödeme emri belgesi ve eklerinin incelenmesi sonucunda toplam tutarı 15.777.601,67 TL olan 10 işin 36 parçaya, bölünmesi ile Belediye tarafından aynı nitelikteki işlerin, aynı yüklenicilerden 2024 yılı limiti olan 622.756,00 TL’nin altında kalınarak doğrudan temin suretiyle gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. Kamu İdaresi cevabında her ne kadar bugüne kadar mal ve hizmet alımlarında, doğrudan temin limitlerinin altında kalmak maksadıyla kısımlara bölünerek alım gerçekleştirilmediği ifade edilmiş olsa da; bulguda tutarına ve sayısına yer verilen doğrudan temin limitleri altında gerçekleştirilen mal ve hizmet alımlarının bu kapsamda yapılmadığına ilişkin kanıtlayıcı belge ya da herhangi bir bilgi verilmediği anlaşılmıştır.
Bu itibarla, Belediyenin rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamak amacıyla aynı nitelikte olan ve bütünlük sağlayan işlerini ihale yöntemiyle karşılaması ve doğrudan temin sınırlarının altında kalmak amacıyla aynı nitelikteki işleri kısımlara bölmek yerine ihale mevzuatına göre uygun ihale usulünü kullanarak ihtiyaçlarını karşılaması gerekmektedir.