|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bazı mal ve hizmet alımlarının, belirlenen parasal limitlerin altında kalması amacıyla kısımlara bölünerek doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda belirtilen temel ilkeler doğrultusunda, idarelerin şeffaflık, rekabet, eşit muamele ve kaynakların verimli kullanımı gibi sorumlulukları bulunmaktadır. Kanun, mal alımı, hizmet alımı ve yapım işlerinin bir arada ihale edilmesini yasaklamakta ve eşik değerlerin altında kalmak için bu alımların kısımlara bölünemeyeceğini vurgulamaktadır.
2024 yılı için büyükşehir belediyeleri dahilindeki idarelerin doğrudan temin limiti 622.756,00 TL olarak belirlenmiştir. Bu limitin altında kalan ihtiyaçlar için ilan yapılmaksızın doğrudan temin yöntemi kullanılabilmektedir. Ancak, bu durumun kötüye kullanılması, aynı nitelikteki mal ve hizmet alımlarının parçalara bölünerek gerçekleştirilmesi, yasal düzenlemelere aykırıdır. Bu bağlamda, belediyenin rekabeti ve eşit muameleyi sağlamak amacıyla, aynı nitelikteki işlerin ihale yöntemiyle gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Doğrudan temin sınırlarının altında kalmak için kısımlara bölme uygulamasından kaçınılmalı ve ihtiyaçlar, ihale mevzuatına uygun bir şekilde karşılanmalıdır. |
BULGU: Mal ve Hizmet Alımlarının Doğrudan Temin Limitlerinin Altında Kalmak Maksadıyla Kısımlara Bölünerek Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Belediye tarafından gerçekleştirilen bazı mal ve malzeme alımlarının, parasal limitlerin altında kalmak amacıyla, kısımlara bölünerek, açık ihale usulü yerine doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirildiği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde;
“İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.
Aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işleri bir arada ihale edilemez.
Eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal veya hizmet alımları ile yapım işleri kısımlara bölünemez.”,
“Doğrudan temin” başlıklı 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde ise;
“Büyükşehir belediyesi sınırları dahilinde bulunan idarelerin onbeş milyar, diğer idarelerin beşmilyar Türk Lirasını aşmayan ihtiyaçları ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlar.”
Denilmektedir.
Kanun’da yer alan eşik değerler ve parasal limitlerin 01.02.2024 tarihinden itibaren uygulanması ile ilgili olarak, 24.01.2024 gün ve 32439 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2024/1 numaralı Kamu İhale Tebliği’nde 2024 yılında büyükşehir sınırı dâhilinde bulunan idareler için doğrudan temin limiti 622.756,00 TL olarak belirlenmiştir. Buna göre büyükşehir sınırı dâhilinde bulunan idareler, 622.756,00 TL altındaki ihtiyaçları için ilan yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temin usulüne başvurabileceklerdir. Yine aynı idarelerin söz konusu tutarın üzerindeki ihtiyaçları için ise ihale yapılması gerekmektedir.
Mal ve hizmet alımlarına ilişkin ödeme emri belgesi ve eklerinin incelenmesi sonucunda Belediye tarafından periyodik olarak tedarik edilen aynı nitelikteki mal ve hizmet alımlarının, parçalara bölünmek suretiyle aynı yüklenicilerden 2024 yılı limiti olan 622.756,00 TL’nin altında kalınarak doğrudan temin suretiyle gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. Kamu İdaresince, ilgili mevzuatında belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde gerekli işlemlerin tesis edileceği ifade edilmektedir.
Bu itibarla, Belediyenin rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamak amacıyla aynı nitelikte olan ve bütünlük sağlayan işlerini ihale yöntemiyle karşılaması ve doğrudan temin sınırlarının altında kalmak amacıyla aynı nitelikteki işleri kısımlara bölmek yerine ihale mevzuatına göre uygun ihale usulünü kullanarak ihtiyaçlarını karşılaması gerekmektedir.