BULGU: Mal ve Hizmet Alımlarının Kısımlara Bölünerek Doğrudan Temin Yöntemi İle Gerçekleştirilmesi
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye tarafından yıl içerisinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilmesi gereken dinamit patlatılması, betonluk malzeme alımı ve kalker alımı işlerinin doğrudan temin usulüyle parçalara bölünerek gerçekleştirildiği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde;
“İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.
Aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işleri birarada ihale edilemez.
Eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal veya hizmet alımları ile yapım işleri kısımlara bölünemez.
Bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulü temel usullerdir.” ifadeleri yer almaktadır.
Anılan Kanun’un “Doğrudan temin” başlıklı 22’nci maddesinde;
“Aşağıda belirtilen hallerde ihtiyaçların ilân yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temini usulüne başvurulabilir:
d) Büyükşehir belediyesi sınırları dahilinde bulunan idarelerin onbeş milyar (2023 yılı için 431.810,00 TL), diğer idarelerin beşmilyar (2023 yılı için 143.845,00 TL) Türk Lirasını aşmayan ihtiyaçları ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlar.
….” hükmü yer almaktadır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, idarelerce mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalelerinde uygulanabilecek usuller belirlenmiş olup doğrudan temin bu usuller arasında sayılmamıştır. Aynı zamanda Kanun’un 22’inci maddesinde hangi hallerde ihtiyaçların doğrudan temini usulüyle karşılanabileceği hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemede Belediyenin dinamit patlatılması, betonluk malzeme alımı ve kalker alımı işlerini ihale yapmaksızın muhtelif zamanlarda doğrudan temin usulüyle gerçekleştirdiği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında özetle; dinamit alma ve patlatma yapılması çalışmasında bölgedeki tek yetkili deponun söz konusu firma olduğunu, söz konusu işin ivedilikle bitirilmesi gerektiğini, kalker satın alınması ihalesine çıkıldığını ancak ihale süreci tamamlanana kadar işin aksamaması için doğrudan temin yoluna gidildiğini ve son olarak alımların ihale yapılarak temin edilmesine özen gösterileceğini ifade etmiştir. İdarenin planlamış olduğu işlerde ortaya çıkabilecek durumları önceden öngörüp buna göre hareket etmesi gerekmektedir.
Sonuç olarak ihalelerde saydamlığı, rekabeti ve eşit muameleyi sağlamak adına söz konusu mal ve hizmet alımlarının kanunda belirtilen ihale usulleriyle yapılması gerekmektedir.
| ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi, dinamit patlatılması, betonluk malzeme ve kalker alımı işlerini açık ihale usulü yerine doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirmiştir. Kamu İhale Kanunu’na göre, mal ve hizmet alımları ile yapım işleri bir arada ihale edilemez ve doğrudan temin usulü belirli hallerde kullanılabilir. Belediyenin bu uygulaması, ihale süreçlerinde saydamlık, rekabet ve eşit muamele ilkelerine aykırıdır. İdarenin, planlamalarını önceden yaparak kanun çerçevesinde hareket etmesi gerektiği vurgulanmaktadır. |