|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, bazı mal ve hizmet alımlarının, belirlenen parasal limitlerin altında kalacak şekilde kısımlara bölünerek doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirildiğini ortaya koymuştur. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5. maddesi, idarelerin ihalelerde saydamlık, rekabet ve eşit muamele gibi temel ilkelere uyması gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, mal ve hizmet alımlarının eşik değerlerin altında kalmak amacıyla kısımlara bölünemeyeceği vurgulanmaktadır. 2024 yılı itibarıyla, büyükşehir sınırları dışındaki idareler için doğrudan temin limiti 207.453,00 TL olarak belirlenmiştir.
Denetim sonuçları, BMC araçların yedek parça ve işçiliklerinin tek bir firmadan, çeşitli malzeme alımlarının ise farklı firmalardan kısımlara bölünerek temin edildiğini göstermektedir. Ayrıca, bilgisayar ve yazıcı yedek parçalarının da benzer şekilde doğrudan temin yöntemiyle alındığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, bu konudaki denetim bulgularına yanıt olarak, 2025 yılı ve sonrasında gerekli önlemlerin alınacağına dair taahhütte bulunmuştur. Sonuç olarak, benzer nitelikteki işlerin, 4734 sayılı Kanun’a uygun olarak ihale usulleriyle gerçekleştirilmesi ve doğrudan temin yönteminin amacına uygun şekilde kullanılması gerektiği ifade edilmektedir. Bu yaklaşım, rekabeti artıracak ve kaynakların etkin kullanımını sağlayacaktır. |
BULGU: Mal ve Hizmet Alımlarının Kısımlara Bölünmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Belediyede bazı mal ve hizmet alımlarının, parasal limitlerin altında kalacak şekilde kısımlara bölünerek, açık ihale usulü yerine doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirildiği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde;
“İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.
Aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işleri bir arada ihale edilemez. Eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal veya hizmet alımları ile yapım işleri kısımlara bölünemez”,
“Doğrudan temin” başlıklı 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde ise; “Büyükşehir belediyesi sınırları dahilinde bulunan idarelerin onbeş milyar, diğer idarelerin beşmilyar Türk Lirasını aşmayan ihtiyaçları ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlar” hükümleri yer almaktadır.
4734 sayılı Kanun’da yer alan eşik değerler ve parasal limitlerin 01.02.2024 tarihinden itibaren uygulanması ile ilgili olarak Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Tebliği’nde 2024 yılında büyükşehir sınırı dahilinde bulunmayan idareler için doğrudan temin limiti 207.453,00 TL olarak belirlenmiştir. İdarelerin ihtiyaçlarını yıllık olarak planlayarak ve 4734 sayılı Kanun’da yer alan ihale usullerini de kullanarak temin etmeleri gerekmektedir.
Mal ve hizmet alımlarına ilişkin yapılan incelemeler neticesinde;
– BMC araçların yedek parça ve işçiliklerinin kısımlara bölmek suretiyle tek firmadan,
– Muhtelif malzeme, edevat ve hırdavat malzeme alımı işini KDV hariç kısımlara bölmek suretiyle değişik firmalardan;
– Bilgisayar, Yazıcı, Faks ve Fotokopi mak. Yedek parça alımı işinin KDV hariç kısımlara bölmek suretiyle farklı firmalardan;
doğrudan temin suretiyle gerçekleştirildiği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında özetle, denetim tespiti üzerine 2025 yılı ve sonrasında konuya gereken hassasiyetin gösterileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, rekabeti, eşit muameleyi, güvenilirliği, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamak amacıyla aynı nitelikte olan ve bütünlük sağlayan işlerin 4734 sayılı Kanun’da yer alan ihale usulleriyle gerçekleştirmesi ve doğrudan temin yönteminin 4734 sayılı Kanun’da yer alan amacına ve şartlarına uygun olarak kullanılmasının sağlanması gerektiği düşünülmektedir.