|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir Belediyesi’nin mali tablolarında 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı için enflasyon düzeltmesi işleminin gerçekleştirilmediğini ortaya koymuştur. 23 Aralık 2014 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 30. maddesi, enflasyon düzeltmesinin uygulanabilmesi için belirli şartların sağlanması gerektiğini belirtmektedir. Bu şartlar arasında, son üç hesap döneminde fiyat endeksindeki artışın %100’ü ve mevcut dönemde %10’u aşması yer almaktadır.
Ayrıca, 6 Aralık 2023 tarihli 85 No.lu Genel Tebliğ, kamu idarelerinin mali tablolarının enflasyon etkilerinden arındırılması amacıyla uygulanacak düzeltme usul ve esaslarını belirlemektedir. Bu bağlamda, 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı için enflasyon düzeltmesi işlemlerinin, ilgili kuruluşların muhasebe kayıtlarına dayanarak yapılması gerektiği vurgulanmıştır. Ancak yapılan incelemelerde, bu hesaba ilişkin enflasyon düzeltme kayıtlarının eksik olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, Büyükşehir Belediyesi’nin mali tablolarının güvenilirliği için 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’nda gerekli enflasyon düzeltme işlemlerinin tamamlanması önem arz etmektedir. |
BULGU: Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı İçin Enflasyon Düzeltme İşlemi Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
İdarenin yıl sonu bilançosunda 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’ndaki kayıtlı tutarlara enflasyon düzeltmesi işleminin yapılmadığı görülmüştür.
23/12/2014 tarih ve 29214 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Enflasyon düzeltmesi” başlıklı 30’uncu maddesinde; içinde bulunulan hesap dönemi dâhil son üç hesap döneminde fiyat endeksindeki artışın %100’den ve içinde bulunulan hesap döneminde %10’dan fazla olması halinde, kapsama dâhil kamu idarelerinin mali tablolarında yer alan parasal olmayan kalemleri enflasyon düzeltmesine tabi tutulacağı ve enflasyon düzeltmesi uygulamasının, her iki şartın birlikte gerçekleşmemesi halinde sona ereceği belirtilmiştir. Ayrıca bu madde de enflasyon düzeltmesi işleminin, kamu idarelerinin mali tablolarında yer alan parasal olmayan kalemlerin düzeltme katsayısı ile çarpılması suretiyle gerçekleştirileceği ifade edilmiştir.
Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından 06.12.2023 tarih ve 32401 sayı ile yayımlanan 85 No.lu Genel Tebliği’nin (Genel Yönetim Kapsamındaki Kamu İdarelerinde Enflasyon Düzeltmesi Uygulaması) ;
“Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde;
(1) Bu Tebliğin amacı, kapsamdaki kamu idarelerine ait mali tabloların enflasyon etkilerinden arındırılarak raporlama tarihindeki satın alma gücünü yansıtacak şekilde sunulmasını sağlamak üzere uygulanacak enflasyon düzeltmesinin usul ve esaslarını belirlemektir.
Kapsam başlıklı 2’nci maddesinde;
(1) Bu Tebliğ, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanır.
(2) Kurumlar vergisi mükellefi olan kamu idarelerinde bu Tebliğ hükümleri uygulanmaz.
“Enflasyon düzeltmesi işlemleri” başlıklı 5’inci maddesinde;
(1) Yönetmelik hükümleri çerçevesinde, kapsamdaki kamu idarelerinde enflasyon düzeltmesi yapılması için içinde bulunulan hesap dönemi dahil son üç hesap döneminde fiyat endeksindeki artışın %100’den ve içinde bulunulan hesap döneminde %10’dan fazla olması gerekir. Bu kamu idarelerinin 31/12/2023 tarihli mali tabloları söz konusu şartlara bakılmaksızın enflasyon düzeltmesine tabi tutulur. Enflasyon oranı tespiti fiyat endeksine göre yapılır.
(2) EK-1’de yer alan parasal olmayan kalemlere enflasyon düzeltmesi uygulanır. Enflasyon düzeltmesi sonrası yeni değer, ilgili kalemlerin kayıtlı değerlerinin düzeltme katsayısı ile çarpılması suretiyle bulunur. Bulunan yeni değer ile eski değer arasındaki fark, enflasyon düzeltmesi olarak kayıtlara alınır. Düzeltme katsayısı, EK-2’de yer alan formüle göre hesaplanır.
(5) Mali kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabı ile mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabının enflasyon düzeltmesi işlemleri, ilgili kuruluşların enflasyon düzeltmesi işlemleri esas alınarak yapılır. Bu kuruluşlarca yapılan enflasyon düzeltmesi işlemlerine ilişkin belgeler, genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri için Bakanlığa; kapsama dahil diğer kamu idareleri için ilgili kamu idaresine gönderilir. İlgili kamu idaresinin muhasebe birimi sermaye hareketlerine ilişkin bu belgeleri esas alarak muhasebeleştirme işlemlerini yapar. Enflasyon düzeltmesi ve sermaye hareketlerine ilişkin kuruluştan alınan belgelerin bir nüshası muhasebeleştirme belgesine eklenir.” şeklinde düzenlemeler yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen Genel Tebliğ’de belirtildiği üzere kapsamda yer alan kamu kurumlarının 241 Mal Ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabına ilişkin olarak enflasyon düzeltmesi işlemlerinin ilgili kuruluşların enflasyon düzeltmesi işlemleri esas alınarak yapılacağı ve ilgili kamu idaresinin muhasebe biriminin sermaye hareketlerine ilişkin bu belgeleri esas alarak muhasebeleştirme işlemlerini yapacakları ifade edilmiştir.
Kamu İdaresinin kayıtlarında yapılan incelemede, 241 Mal Ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabına kayıtlı tutarlar olmasına rağmen bu tutarlar için enflasyon düzeltmesi kayıtlarının yapılmadığı görülmüştür.
İdare tarafından verilen cevapta, ilgili tebliğ uyarınca şirketlerin muhasebe kayıtlarında enflasyon düzeltmesine ilişkin bilginin istenildiği, bir şirkete ait enflasyon düzeltmesinin yapıldığı ve şirketlerden gelen bilgilere dayanarak işlemlerin yapılacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, İdare mali tablolarının 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı hakkında doğru bilgi içermesi için bu hesaba ilişkin enflasyon düzeltme kayıtlarının tamamının yapılması gerekmektedir.