| ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, MTA Uluslararası Madencilik AŞ’nin sermaye artırımı ile ilgili muhasebe kaydının yapılmadığını ortaya koymuştur. MTA’nın sermayesi 161.200.000 TL’den 379.899.600 TL’ye çıkarılmasına rağmen, gerekli kayıtlar eksik kalmış ve 241 numaralı hesapta 118.699.600 TL’lik bir eksiklik yaşanmıştır. Bu durum, mali tabloların gerçeği yansıtmadığını göstermektedir. |
BULGU: Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı ve Sermaye Taahhütleri Hesabının Gerçek Durumu Yansıtmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
2022 yılı içerisinde MTA’ya ait olan bir şirketin sermayesi artırılmış olmasına rağmen ilgili muhasebe kaydının yapılmadığı görülmüştür.
Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin;
“241 Mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabı” başlıklı 159’uncu maddesinde, mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabının, mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakden veya ayni olarak verilen sermaye tutarlarının izlenmesi için kullanılacağı;
160’ıncı maddesinin birinci fıkrasında, mal ve hizmet üreten kuruluşlara gerek nakdi sermaye ve gerekse ayni sermaye şeklindeki iştiraklerin gerçeğe uygun değerleri ile 241
numaralı hesaba kaydedileceği, bu hesapta kayıtlı tutarların, kuruluşların öz kaynak hesaplarında karşılık olarak yer alan tutarlarla eşit olması gerektiği;
160’ıncı maddesinin üçüncü fıkrasında, mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabında kayıt yapılmasını gerektiren her bir işlemin belgesinin en geç bir ay içinde ilgili kamu idaresi muhasebe birimine intikal ettirileceği;
161’inci maddesinde, mal ve hizmet üreten kuruluşlara taahhüt edilen sermaye tutarlarının 241 mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabına borç, 247 sermaye taahhütleri hesabına alacak kaydedileceği;
“247 Sermaye taahhütleri hesabı (-)” başlıklı 165’inci maddesinde, sermaye taahhütleri hesabının, mal ve hizmet üreten kuruluşlarla ilgili sermaye taahhütlerinin izlenmesi için kullanılacağı;
166’ncı maddesinde, sermaye taahhüt tutarlarının 247 numaralı hesaba alacak, ilgili malî duran varlık hesabına borç kaydedileceği, yerine getirilen sermaye taahhüt tutarlarının 247 numaralı hesaba borç, taahhüdün yerine getirilme şekline göre ilgili hesaplara alacak kaydedileceği belirtilmektedir.
MTA Uluslararası Madencilik AŞ’nin 161.200.000 TL olan sermayesine 218.699.600 TL ilave edilerek toplam 379.899.600 TL’ye çıkarılmasına karar verilmiş, 17.06.2022 tarihli Bakanlık oluru ile karar kesinleşmiş ve aynı tarihte MTA’ya karar tebliğ edilmiştir. Sermaye taahhüdüne ilişkin söz konusu karar esas alınarak, sermaye taahhüt tutarının 247 numaralı hesaba alacak, 241 numaralı hesaba borç kaydedilmesi gerektiği halde bu kayıt yapılmamıştır.
2022 yılı içinde 218.699.600 TL sermaye taahhüt tutarının 100.000.000 TL’si MTA Uluslararası Madencilik AŞ’ye ödenmiş, ödemeye ilişkin muhasebe kaydı ile ödenen tutara ilişkin taahhüt kayıtları aynı anda yapılmıştır.
MTA’nın dönem sonu mali tablolarında 379.899.600 TL olması gereken “241.01.03.03.00.-MTA Uluslararası Madencilik Anonim Şirketi” hesabının borç kalanı 261.200.000,00 TL olarak görünmektedir.
Yapılan hatalı kayıt sonucunda MTA’nın dönem sonu mali tablolarında; 241 No.lu Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının borç kalanı, 247 No.lu Sermaye Taahhütleri Hesabının alacak kalanı 118.699.600,00 TL eksik görünmektedir.