ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’nın gerçeği yansıtmadığını ortaya koymuştur. İl Belediyesi’nin ortak olduğu şirketlerin bilançosundaki sermaye tutarları ile idarenin mali tablolarındaki 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’ndaki tutarların birbirini tutmadığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği, bu hesabın mal ve hizmet üreten kuruluşlara yapılan sermaye yatırımlarının izlenmesi amacıyla kullanılacağını belirtmektedir.

Yapılan incelemeler sonucunda, idarenin ortak olduğu şirketlerin toplam sermaye tutarının 110.236.441,47 TL, idarenin mali tablolarındaki 241 hesabının borç bakiyesinin ise 110.255.668,84 TL olduğu görülmüştür. Ayrıca, şirketlerin ödenmemiş sermaye tutarları 3.950.000,00 TL, idarenin taahhüt ettiği ancak ödemediği ortaklık payı ise 4.950.000,00 TL olarak kaydedilmiştir. Bu durum, idarenin ortak olduğu şirketlerin kayıtları ile kendi kayıtları arasında uyumsuzluk yaratmakta ve mali tabloların güvenilirliğini zedelemektedir.

Kamu İdaresi, Kars Bel Şirketi’ne ait sermaye tutarının Ticaret Sicil Gazetesi’nde yanlış yayımlanmasından kaynaklanan bu uyumsuzluğun giderileceğini belirtmiştir. İdarenin, bu hatayı düzeltmek için gerekli adımları atması önem arz etmektedir.

BULGU: Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının Gerçeği Yansıtmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Kamu İdaresinin sermayesine ortak olduğu şirketlerin bilançosunda yer alan sermaye tutarları toplamı ile idare bilançosunda yer alan 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabındaki tutarın örtüşmediği görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabını açıklayan 181’inci maddesinde, bu hesabın mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakden veya ayni olarak verilen sermaye tutarları ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kar ve zararlar ile bütçeye iade olunan sermayelerin izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmiştir.

Aynı Yönetmelik’in “Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 182’nci maddesinde, mal ve hizmet üreten kuruluşlara gerek nominal sermaye ve gerekse ayni sermaye transferi şeklindeki iştiraklerin gerçeğe uygun değeri ile bu hesaba kaydedileceği ve sermayesine iştirak edilen mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakdi veya ayni sermaye şeklindeki katılımlardan bu hesapta kayıtlı tutarların, mal ve hizmet üreten ilgili kuruluşların öz kaynak hesaplarında karşılıklı olarak yer alan tutarlara eşit olması gerektiği belirtilmiştir.

Yönetmelik’in 184’üncü maddesinde, 247 Sermaye Taahhütleri Hesabının mahalli idarelerin mal ve hizmet üreten kuruluşlarla ilgili sermaye taahhütlerinin izlenmesi için kullanılacağı, 185’inci maddesinde ise, sermaye taahhüt tutarlarının bu hesaba alacak, ilgili malî duran varlık hesabına borç kaydedileceği, ayrıca yerine getirilen sermaye taahhüt tutarlarının bir taraftan bu hesaba borç, taahhüdün yerine getirilme şekline göre ilgili hesaplara alacak kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.

Yapılan incelemede sermayesine ortak olduğu şirketlerin mali tablolarından alınan veriler ışığında İdarenin ortaklık oranına göre şirket sermayeleri toplamı 110.236.441,47 TL ,idare mali tablolarında 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının borç bakiyesinin toplamı 110.255.668,84 TL ve şirketlerin ödenmemiş sermayeleri toplamı 3.950.000,00 TL, idare mali tablolarında taahhüt edip ödemediği ortaklık payını gösteren 247 Sermaye Taahhütleri Hesabının alacak bakiyesi ise 4.950.000,00 TL olduğu görülmüş olup idarenin ortak olduğu şirketlerin kayıtları ile idare kayıtlarının örtüşmediği tespit edilmiştir.

İdarenin sermayesine ortak olduğu şirketlerin mali tablolarındaki İdarenin ortaklığını ifade eden özkaynak hesaplarındaki toplam tutar ile idarenin bilançosundaki Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı”nda yer alan tutar arasındaki farklılık, mali tabloların gerçeği yansıtmamasına yol açarak idarenin şirketi üzerindeki sermaye payının takibini zorlaştırmaktadır.

Kamu İdaresi cevabında Kars Bel Şirketi’ne ait sermayenin Ticaret Sicil Gazetesinde sehven hatalı yayımlanmasından dolayı mali tablolarda uyumsuzluğa sebep olan tutara ilişkin gerekli düzeltme işlemi yapılacağı ifade edilmiştir.

Kamu idaresi tarafından hatanın düzeltilmesi yönünde çalışma yapılması gerekmektedir.