ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabının gerçek durumu yansıtmadığını ortaya koymuştur. Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin ortak olduğu şirketlerdeki kayıtlı sermaye tutarları ile 241- Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı arasındaki tutarsızlık dikkat çekmektedir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 181. maddesi, bu hesabın mal ve hizmet üreten kuruluşlara yapılan nakdi veya ayni sermaye yatırımlarını ve bunların işletilmesinden doğan kar ve zararları izlemek için kullanılacağını belirtmektedir.

Denetim sonucunda, İdarenin sahip olduğu veya ortağı olduğu şirketlerdeki toplam sermaye tutarının 59.356.021,15 TL olduğu, ancak 241- Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’nda bu tutarın yalnızca 59.303.500,48 TL olarak kaydedildiği tespit edilmiştir. Bu durum, 52.520,67 TL tutarında bir sermaye payının muhasebe kayıtlarına alınmadığını göstermektedir. İdare, eksik kaydın 2023 yılında düzeltileceğini belirtmiş olsa da, 2022 yılı bilançosunda bu tutarın eksik olarak yer alması, hesapların uyumlu olmasını gerektirmektedir.

BULGU: Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının Gerçek Durumu Yansıtmaması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İdarenin ortağı olduğu şirketlerdeki kayıtlı sermaye tutarları ile 241- Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabındaki tutarın uyuşmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 181’inci maddesine göre, 241- Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı, mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakden veya ayni olarak verilen sermaye tutarları ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kar ve zarar ile bütçeye iade olunan sermayelerin izlenmesi için kullanılacaktır.
Aynı Yönetmelik’in 241 no.lu hesabın işleyişini anlatan 182’nci maddesinde ise mal ve hizmet üreten kuruluşlara gerek nominal sermaye ve gerekse ayni sermaye transferi şeklindeki iştiraklerin gerçeğe uygun değerleri ile bu hesaba kaydedileceği, sermayesine iştirak edilen mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakdi veya ayni sermaye şeklindeki katılımlardan bu hesapta kayıtlı tutarların ilgili mal ve hizmet üreten kuruluşların öz kaynak hesaplarında karşılık olarak yer alan tutarlarla eşit olması gerektiği ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede, İdarenin sahip veya ortağı olduğu şirketlerde bulunan toplam sermaye tutarı ile 241- Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında söz konusu şirketler için kayıtlı olan tutarların uyuşmadığı; İdarenin sermayesinin tamamına sahip olduğu veya ortağı olduğu şirketlerdeki toplam sermaye tutarının 59.356.021,15 TL tutarında olduğu; İdarenin 2022 yılı bilançosunda ise 241- Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının bakiyesinin 59.303.500,48 TL olduğu; dolayısıyla 52.520,67 TL tutarındaki sermaye payının muhasebe kayıtlarına alınmadığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine İdare tarafından; eksik olan sermaye kaydının 2023 yılında yapıldığı ifade edilmiştir. Ancak söz konusu muhasebe kaydının yılı içerisinde yapılmaması nedeniyle, İdarenin 2022 yılı bilançosunda 241- Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı 52.520,67 TL eksik tutarla yer almıştır.
İdarenin ortağı olduğu şirketlerdeki kayıtlı sermaye tutarları ile 241- Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabındaki tutarının uyumlu olması gerekmektedir.