|
ÖZET: Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’nın mevcut durumu, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında ortaya konmuştur. Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin ortak olduğu bir mal ve hizmet üreten kuruluşun sermaye katkısının muhasebe kayıtlarında yer almadığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, mal ve hizmet üreten kuruluşlara sağlanan sermaye tutarlarının ve bu sermayeden doğan kar ve zararların nasıl izlenmesi gerektiğini belirlemektedir. 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’nın aktif bir hesap olduğu ve burada ödenmiş ve ödenmemiş sermaye tutarlarının takip edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Yapılan incelemelerde, belediyenin ortak olduğu şirketteki sermaye paylarının muhasebe kayıtlarında eksik olduğu görülmüştür. Özellikle, %100 iştirak edilen şirketin kayıtlarının 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı altında yer almadığı belirlenmiştir. Bu durum, idarenin mali tablolarında 15.000 TL’lik bir eksikliğe yol açmaktadır. İlgili sermaye kaydının, belirtilen hesap altında doğru bir şekilde yapılması gerektiği ifade edilmektedir. |
BULGU: Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının Gerçek Durumu Yansıtmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin ortaklığının bulunduğu mal ve hizmet üreten kuruluşun sermayesine iştirak ettiği tutarın muhasebe kayıtlarında yer almadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 181’inci maddesinde, mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakden veya ayni olarak verilen sermaye tutarları ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kar ve zararlar ile bütçeye iade olunan sermayelerin, 185’inci maddesinde de taahhüt edilen sermaye tutarlarının 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında; 184’üncü maddesinde ise malî kuruluşlar, mal ve hizmet üreten kuruluşlar ve döner sermayeli kuruluşlara ortaklık ile ilgili taahhüt edilen sermaye tutarlarının 247 Sermaye Taahhütleri Hesabında izlenmesi öngörülmüştür.
Yönetmelikte öngörülen muhasebe esaslarına göre 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı aktif karakterli olup, bu hesapta ödenmiş ve ödenmemiş sermaye tutarlarının izlenmesi gerekmektedir. 247 Sermaye Taahhütleri Hesabı ise pasif karakterli olup, mali tabloların aktifinde yer almakla birlikte (-) tutarla, şirketlerin ödenmemiş sermayesine katılım payı olarak taahhüt edilen tutarların izlenmesi için kullanılmaktadır.
Yapılan incelemede, idarenin mal ve hizmet üreten bir şirkete ortak olduğu görülmüştür. Bu şirketteki payları gösteren tablo aşağıdadır:
Tablo 9: Belediyenin Ortak Olduğu Şirket Tablosu
(TL)
| Sıra No |
Şirketin Adı | Toplam Sermaye Tutarı |
Belediyenin Sahip Olduğu Sermaye Tutarı |
Hisse Oranı % |
| Balya Belediyesi Personel Limited Şirketi | 15.000 | 15.000 |
İdarenin mali tablo ve yevmiye defteri incelendiğinde 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı altında “Sermaye Payı Oranı %50 den Fazla Olanlar” alt hesabında sermayesine %100 iştirak ettiği şirketin muhasebe kaydının bulunmadığı görülmüştür. Bu nedenle idare mali tablolarında 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı 15.000 TL eksik görünmektedir.
İdare iştiraki olan şirkete ait sermaye kaydının 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı altında “Sermaye Payı Oranı %50 den Fazla Olanlar” alt hesabına yapılması gerekmektedir.