ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabının gerçek durumu yansıtmadığını ortaya koymuştur. Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin ortak olduğu şirketlerdeki sermaye tutarları ile mali tablolarda yer alan sermaye tutarları arasında belirgin bir uyumsuzluk gözlemlenmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 181. maddesi, bu hesabın mal ve hizmet üreten kuruluşlara yapılan nakdi veya ayni sermaye yatırımlarını, bu yatırımlardan doğan kar ve zararları ve bütçeye iade edilen sermayeleri izlemek amacıyla kullanılacağını belirtmektedir.

Yönetmeliğin 182. maddesi ise, mal ve hizmet üreten kuruluşlara yapılan sermaye katılımlarının gerçeğe uygun değerleriyle kaydedilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. İlgili hesapta, tamamen belediyeye ait iki şirketin toplam sermaye payı 810.000,00 TL olarak belirlenmiştir. Ancak, belediye kayıtlarında bu tutarın yalnızca 10.000,00 TL olarak yer aldığı tespit edilmiştir. Bu durum, belediyenin şirketlere yaptığı sermaye ödemelerinin mevzuat hükümlerine uygun bir şekilde muhasebeleştirilmesi ve tutarların birbirleriyle uyumlu hale getirilmesi gerektiğini göstermektedir.

BULGU: Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının Gerçek Durumu Yansıtmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediyenin ortağı olduğu şirketlerdeki sermaye tutarı ile mali tablolarda kayıtlı sermaye tutarı arasında uyumsuzluk olduğu görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 181’inci maddesinde; 241 Mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabının, mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakden veya ayni olarak verilen sermaye tutarları ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kar ve zararlar ile bütçeye iade olunan sermayelerin izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmiştir. Aynı Yönetmelik’in 182’nci maddesinde ise; mal ve hizmet üreten kuruluşlara gerek nominal sermaye ve gerekse ayni sermaye transferi şeklindeki iştiraklerin gerçeğe uygun değerleri ile bu hesaba kaydedileceği ve sermayesine iştirak edilen mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakdi veya ayni sermaye şeklindeki katılımlardan bu hesapta kayıtlı tutarların ilgili mal ve hizmet üreten kuruluşların öz kaynak hesaplarında karşılık olarak yer alan tutarlarla eşit olması gerektiği belirtilmiştir.

İdarenin tamamen ortağı olduğu iki şirketin sermaye payları sırasıyla 10.000,00 TL ve 800.000,00 TL olmak üzere toplam 810.000,00 TL’dir. Yani 241-Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler hesabında bulunması gereken tutar 810.000,00 TL olması gerekmektedir. İdare kayıtları incelendiğinde ise ilgili hesapta 10.000,00 TL bulunduğu görülmüştür.

Sonuç olarak, Belediye tarafından şirketlere yapılan sermaye ödemelerinin yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine uygun olarak muhasebe kayıtlarına alınması ve tutarların birbiriyle uyumlu olmasının sağlanması gerekmektedir.