|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinin mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayelerin muhasebe kayıtlarında eksik olduğunu ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu sermaye tutarlarının ve bunlardan doğan kar-zararların doğru bir şekilde izlenmesini zorunlu kılmaktadır. Ancak, incelemeler sonucunda, belediyenin sahip olduğu %100 sermayeli personel şirketinin kayıtlarında, 241-Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı altında gerekli bilgilere ulaşılamamıştır.
Özellikle, Eskil Belediyesi Personel Limited Şirketi’nin toplam sermaye tutarı 20.000 TL olup, belediye tüm hisselere sahiptir. Ancak, 2024 yılı mali tablolarında bu sermaye payını gösteren herhangi bir kayıt bulunmamaktadır. Bu durum, idarenin mali tablolarında hatalı bilgi içerdiğini göstermektedir. İdare, tespit edilen eksikliklerin giderileceğini belirtmiş, ayrıca şirketin muhasebe kayıtlarının enflasyon düzeltmesine göre güncellenmesi gerektiğini ifade etmiştir. Sonuç olarak, belediyenin iştirak ettiği şirketle ilgili sermaye tutarlarının 241-Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’nda doğru bir şekilde izlenmesi ve gerekli kayıtların yapılması önem arz etmektedir. |
BULGU: Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının Gerçek Durumu Yansıtmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediyenin ortaklığının bulunduğu mal ve hizmet üreten kuruluşların sermayelerine iştirak ettiği tutarların muhasebe kayıtlarında yer almadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 181’inci maddesinde, mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakden veya ayni olarak verilen sermaye tutarları ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kar ve zararlar ile bütçeye iade olunan sermayelerin, 185’inci maddesinde de taahhüt edilen sermaye tutarlarının 241- Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında; 184’üncü maddesinde ise malî kuruluşlar, mal ve hizmet üreten kuruluşlar ve döner sermayeli kuruluşlara ortaklık ile ilgili taahhüt edilen sermaye tutarlarının 247- Sermaye Taahhütleri Hesabında izlenmesi öngörülmüştür.
Yönetmelikte öngörülen muhasebe esaslarına göre 241-Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı aktif karakterli olup, bu hesapta ödenmiş ve ödenmemiş sermaye tutarlarının izlenmesi gerekmektedir. 247- Sermaye Taahhütleri Hesabı ise pasif karakterli olup, mali tabloların aktifinde yer almakla birlikte (-) tutarla, şirketlerin ödenmemiş sermayesine katılım payı olarak taahhüt edilen tutarların izlenmesi için kullanılmaktadır.
2024 yılı belediyede yapılan incelemelerde %100 sermayeli personel şirketinin olduğu görülmüş olup bu şirketteki payını gösteren tablo aşağıdadır:
| Belediye Şirketinin Adı | Şirketin Toplam Sermaye Tutarı (TL) |
Belediyenin Sahip Olduğu Sermaye Tutarı (TL) |
Belediyenin Hisse Oranı (%) |
| Eskil Belediyesi Personel Limited Şirketi | 20.000 | 20.000 |
Belediyenin %100 sermaye payı ile tüm hisse sahibi olduğu personel şirketi bulunmasına karşın, idare 2024 yılı mali tabloları ve yevmiye defteri incelendiğinde 241- Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı altında “Sermaye Payı Oranı %50 den Fazla Olanlar” alt hesabı ve bu alt hesap altında şirketteki sermaye payını gösteren herhangi bir kayıt görülememiştir. Sonuç olarak idare mali tablolarında 241- Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı hatalı bilgi içermektedir.
İdare, yukarıda açıklanan tespit için yazılı cevabında, bulguda yer alan hususların yerine getirileceğini belirtmiştir.
Sonuç olarak, İdare iştiraki olan şirketle ilgili sermaye tutarının 241- Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında izlenmesi, şirket muhasebesinde enflasyon düzeltmesine göre yapılan işlemlerin yazı ile belediyeye bildirilmesi sonucunda gerekli kayıtların yapılması gerekmektedir.