ÖZET: Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’nın gerçek durumu yansıtmadığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde, büyükşehir olmayan il kapsamındaki bir ilçe belediyesinin, ortak olduğu şirketlerdeki sermaye tutarları ile 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’ndaki verilerin uyuşmadığı gözlemlenmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu hesabın mal ve hizmet üreten kuruluşlara yapılan sermaye transferleri ile bu sermayelerin işletiminden doğan kar ve zararların izlenmesi amacıyla kullanılacağını belirtmektedir.

Yapılan incelemelerde, 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’nın borç bakiyesi 1.000,00 TL olarak belirlenirken, belediyenin %100 ortak olduğu Personel Limited Şirketi’nde 10.000,00 TL ve Özdoğa Tarım Hayvancılık Gıda ve Danışmanlık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’nde 300.000,00 TL olmak üzere toplamda 310.000,00 TL sermaye bulunduğu tespit edilmiştir. Bu durum, 2024 yılı bilançosunda 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’nın 309.000,00 TL eksik görünmesine neden olmaktadır.

Belediye, kayıt sisteminin uyumlu hale getirilmesi için gerekli adımların atılacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, belediyenin şirketlere yaptığı sermaye ödemelerinin mevzuat hükümlerine uygun şekilde muhasebe kayıtlarına alınması ve tutarların birbirleriyle uyumlu hale getirilmesi gerekmektedir.

BULGU: Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının Gerçek Durumu Yansıtmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Belediyenin ortağı olduğu şirketlerdeki kayıtlı sermaye tutarları ile 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabındaki tutarın uyuşmadığı görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 181’inci maddesinde, 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’nın mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakden veya ayni olarak verilen sermaye tutarları ile bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kar ve zararlar ile bütçeye iade olunan sermayelerin izlenmesi için kullanılacağı; 182’nci maddesinde ise, mal ve hizmet üreten kuruluşlara gerek nominal sermaye ve gerekse ayni sermaye transferi şeklindeki iştiraklerin gerçeğe uygun değeri ile bu hesaba kaydedileceği ve sermayesine iştirak edilen mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakdi veya ayni sermaye şeklindeki katılımlardan bu hesapta kayıtlı tutarların, mal ve hizmet üreten ilgili kuruluşların öz kaynak hesaplarında karşılık olarak yer alan tutarlarla eşit olması gerektiği ifade edilmiştir.

Yapılan incelemede; 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı Borç Bakiyesinin 1.000,00 TL olmasına karşın, Belediyenin %100 ortaklığı bulunan Personel Limited Şirketinde 10.000,00 TL. ve Özdoğa Tarım Hayvancılık Gıda ve Danışmanlık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’nde 300.000,00 TL olmak üzere toplam, 310.000,00 TL sermayesi bulunmaktadır.

Bu itibarla, 2024 yılı Bilançosunda 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı olması gerekenden 309.000,00 TL eksik görünmektedir.

Belediye cevabında; kayıt sistemini uyumlu hale getirmek için gerekli işlemlerin yapılacağı ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, Belediye tarafından şirketlere yapılan sermaye ödemelerinin yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine uygun olarak muhasebe kayıtlarına alınması ve tutarların birbiriyle uyumlu olması sağlanmalıdır.