BULGU: Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’nın Gerçek Durumu Yansıtmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi
Kamu İdaresinin muhasebe kayıtlarında 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’nın borç bakiyesi ile şirketlerindeki sermaye tutarlarının uyumlu olmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’na ilişkin “Hesabın Niteliği” başlıklı 181’inci maddesinde; bu hesabın mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakden veya ayni olarak verilen sermaye tutarları ile bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kar ve zarar ile bütçeye iade olunan sermayelerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmektedir.
Aynı Yönetmelik’in “Hesaba İlişkin İşlemler” başlıklı 182’nci maddesinde ise mal ve hizmet üreten kuruluşlara gerek nominal sermaye ve gerekse ayni sermaye transferi şeklindeki iştiraklerin gerçeğe uygun değerleri ile bu hesaba kaydedileceği, sermayesine iştirak edilen mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakdi veya ayni sermaye şeklindeki katılımlardan bu hesapta kayıtlı tutarların ilgili mal ve hizmet üreten kuruluşların öz kaynak hesaplarında karşılık olarak yer alan tutarlarla eşit olması gerektiği ifade edilmiştir.
Kurumun ortağı olduğu şirketlerden alınan bilgilerden 241 Hesabında takip edilmesi gereken tutarın toplam 419.857.919,39 TL olması gerektiği halde 241 Hesabının borç bakiyesi mali tablolarda 907.885.214,97 TL olarak yer almaktadır. Bu durum mali tablolarda 488.027.295,58 TL’lik hataya sebebiyet vermektedir.
Kamu İdaresi cevabında, 25.03.2025 tarih ve 2297 nolu yevmiye kayıtlı muhasebe İşlem Fişi ile ilgili kayıtların düzeltildiği ve bu düzeltme sonucunda söz konusu hesabın borç bakiyesinin 419.857.919,39 tl olarak mali raporlarda güncellendiği ifade edilmiştir. 2025 yılında yapılan düzeltme işleminin 2024 yılı mali tablolarına bir etkisi bulunmamaktadır.
Sonuç itibariyle, Kurum tarafından sahibi olduğu şirketlere nakden veya ayni olarak yatırılan sermaye tutarlarının 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabına kaydedilmesi ve bu hesaba kaydedilen tutarların ilgili şirketlerin öz kaynak hesaplarında yer alan tutarlarla eşit olması gerekmektedir.