|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, İl Belediyesi’nin muhasebe kayıtlarında 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’nın gerçek durumu yansıtmadığını ortaya koymuştur. Bu hesapta yer alan borç bakiyesi ile Kamu İdaresi’nin iştirak ettiği şirketlerdeki sermaye tutarları arasında uyumsuzluk tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen hükümlere göre, bu hesabın amacı mal ve hizmet üreten kuruluşlara sağlanan sermaye tutarlarının yanı sıra bu sermayelerin işletilmesinden doğan kar ve zarar ile bütçeye iade edilen sermayelerin izlenmesidir.
Yönetmelik, sermaye transferlerinin gerçeğe uygun değerleriyle kaydedilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Kamu İdaresi’nin ortak olduğu şirketlerden elde edilen verilere göre, toplam sermaye miktarı 9.677.940,00 TL olarak belirlenmiştir. Ancak, muhasebe kayıtlarında 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’nda yalnızca 4.898.800,00 TL borç bakiyesi bulunmaktadır. Bu durum, 4.779.140,00 TL’lik bir eksik kaydın yapıldığını göstermektedir. Sonuç olarak, Kamu İdaresi’nin iştirak ettiği şirketlere yatırdığı sermayenin muhasebe kayıtlarına doğru bir şekilde yansıtılması ve 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’na 4.779.140,00 TL tutarında bir kayıt yapılması gerekmektedir. |
BULGU: Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’nın Gerçek Durumu Yansıtmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Kamu İdaresinin muhasebe kayıtlarında 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’nın borç bakiyesi ile Kamu İdaresinin şirketlerindeki sermaye tutarlarının uyumlu olmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’na ilişkin “Hesabın Niteliği” başlıklı 181’inci maddesinde; bu hesabın mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakden veya ayni olarak verilen sermaye tutarları ile bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kar ve zarar ile bütçeye iade olunan sermayelerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmektedir.
Aynı Yönetmelik’in “Hesaba İlişkin İşlemler” başlıklı 182’nci maddesinde ise mal ve hizmet üreten kuruluşlara gerek nominal sermaye ve gerekse ayni sermaye transferi şeklindeki iştiraklerin gerçeğe uygun değerleri ile bu hesaba kaydedileceği, sermayesine iştirak edilen mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakdi veya ayni sermaye şeklindeki katılımlardan bu hesapta kayıtlı tutarların ilgili mal ve hizmet üreten kuruluşların öz kaynak hesaplarında karşılık olarak yer alan tutarlarla eşit olması gerektiği ifade edilmiştir.
Kamu İdaresinin ortağı olduğu şirketlerden alınan bilgilere göre Kamu İdaresinin dört şirkete olan ortaklığının toplam sermaye miktarı 9.677.940,00 TL’dir. Yukarıdaki Yönetmelik hükümlerinden anlaşıldığı üzere Kamu İdaresinin muhasebe kayıtlarında 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’nda 9.677.940,00 TL borç bakiyesi bulunması gerekirken 4.898.800,00 TL borç bakiyesi olduğu anlaşılmaktadır. Buna göre 241 no.lu Hesaba 4.779.140,00 TL’lik eksik kayıt yapıldığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresinin ortağı olduğu şirketlere yatırdığı sermayenin muhasebe kayıtlarına yansıtılarak 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’na 4.779.140,00 TL tutarında kayıt yapılması gerekmektedir.