|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Kamu İdaresinin ortağı olduğu şirketlerin sermaye katılım payları ile 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı arasındaki tutarsızlıkları ortaya koymaktadır. İlgili yönetmelik, bu hesabın mal ve hizmet üreten kuruluşlara yapılan nakdi ve ayni sermaye yatırımlarını, bu yatırımların işletilmesinden doğan kar ve zararları, ayrıca bütçeye iade edilen sermaye tutarlarını izlemek amacıyla kullanılacağını belirtmektedir. Ancak, yapılan incelemelerde, bu hesapta yer alan tutarın gerçek durumu yansıtmadığı tespit edilmiştir.
2022 yılı sonu itibarıyla, Kamu İdaresinin 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’ndaki tutar 19.878.840,00 TL olarak belirlenirken, Belediyenin ortak olduğu dört şirketin toplam sermaye tutarı 29.770.080,00 TL olarak hesaplanmıştır. Bu durum, 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’nın 9.891.240,00 TL eksik görünmesine neden olmaktadır. Sermaye tutarlarının doğru bir şekilde muhasebe kayıtlarına yansıtılması, 2022 yılı bilançosunda gerçek değerlerin yer alması açısından büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle, ilgili muhasebe işlemlerinin mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir. |
BULGU: Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’nın Gerçek Durumu Yansıtmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresinin ortağı olduğu şirketlerin sermayesine katılım payı ile 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’nda kayıtlı tutarın uyuşmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’nı açıklayan 181’inci maddesinde, bu hesabın mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakden veya ayni olarak verilen sermaye tutarları ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kar ve zararlar ile bütçeye iade olunan sermayelerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Hesaba İlişkin İşlemler” başlıklı 182’nci maddesinde, mal ve hizmet üreten kuruluşlara gerek nominal sermaye ve gerekse ayni sermaye transferi şeklindeki iştiraklerin gerçeğe uygun değeri ile bu hesaba kaydedileceği ve sermayesine iştirak edilen mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakdi veya ayni sermaye şeklindeki katılımlardan bu hesapta kayıtlı tutarların, mal ve hizmet üreten ilgili kuruluşların öz kaynak hesaplarında karşılıklı olarak yer alan tutarlara eşit olması gerektiği belirtilmiştir. Söz konusu Yönetmelik’in devam eden 183’üncü maddesinde ise 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’na hangi durumlarda borç ve alacak kaydı yapılacağı düzenlenmiş olup; nakden verilen sermayenin bir taraftan bu hesaba borç, 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak kaydedileceği, duran varlıklar içinde yer alan taşınır ve taşınmaz mallardan sermayeye eklenmek amacıyla mal ve hizmet üreten kuruluşlara verilenlerin, bir taraftan net değerinin bu hesaba, ayrılan amortisman tutarının ilgili amortisman hesabına borç, varlığın kayıtlı değerinin ise ilgili duran varlık hesabına alacak kaydedileceği ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede, 2022 yılı sonu bilançosunda Kamu İdaresinin 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’nın 19.878.840,00 TL olduğu, 2022 yılı sonu bilançolarında Belediyenin ortağı veya sahibi olduğu 4 şirketin sermaye tutarlarının toplamının ise 29.770.080,00 TL olduğu tespit edilmiştir. Söz konusu husus, 2022 yılı mali tablolarında 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’nın 9.891.240,00 TL eksik görünmesine sebep olmaktadır.
Mal ve hizmet üretilen kuruluşlara yatırılan sermaye tutarının 2022 yılı Bilançosunda gerçek değeri ile yer almasını teminen söz konusu sermaye tutarına ilişkin muhasebe kayıtlarının mevzuata uygun biçimde yapılması gerekmektedir.