|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermaye hesaplarının gerçek durumu yansıtmadığı ve sermaye taahhütleri hesabının kullanılmadığı tespit edilmiştir. İncelemeler sonucunda, 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’nın, olması gereken tutarları göstermediği, 247 Sermaye Taahhütleri Hesabı’nın ise tamamen boş olduğu belirlenmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde bu hesapların işlevleri açıkça tanımlanmış olup, sermaye tutarlarının izlenmesi ve taahhütlerin kaydedilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Belediye, BEL-YAP Ltd. Şti., Artvin Kafkasör Ltd. Şti. ve ATA TEPE Ltd. Şti. gibi kuruluşların tek ortağıdır. 02.06.2022 tarihinde alınan sermaye artırımı kararlarıyla, Artvin Kafkasör’ün sermayesi 5.000.000 TL, ATA TEPE’nin sermayesi ise 10.000.000 TL olarak belirlenmiştir. Ancak, bu artışlar için gerekli kayıtlar yapılmamış ve 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’nda 361.200 TL olarak görülen bakiye, gerçekte 15.341.200 TL olmalıdır. Aynı şekilde, 247 Sermaye Taahhütleri Hesabı’nın alacak tutarı 15.000.000 TL olarak görünmesi gerekirken, bu hesap kullanılmamıştır. Sonuç olarak, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği gereğince, 241 ve 247 hesaplarının gerçek tutarları yansıtacak şekilde düzenlenmesi zorunludur. Bu durum, mali tabloların güvenilirliğini sağlamak açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının Gerçek Durumu Yansıtmaması ve Sermaye Taahhütleri Hesabının Kullanılmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
İdarenin mali tabloları üzerinde yapılan incelemede, 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının gerçekte olması gereken durumu göstermediği, 247 Sermaye Taahhütleri Hesabının ise hiç kullanılmadığı görülmüştür.
Mahalli idareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının niteliğini açıklayan 181’inci maddesinde, bu hesabın mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakden veya ayni olarak verilen sermaye tutarları ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kar ve zararlar ile bütçeye iade olunan sermayelerin izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 184’üncü maddesinde, 247 Sermaye Taahhütleri Hesabının mahalli idarelerin mal ve hizmet üreten kuruluşlarla ilgili sermaye taahhütlerinin izlenmesi için kullanılacağı, 185’inci maddesinde ise, sermaye taahhüt tutarlarının bu hesaba alacak, ilgili malî duran varlık hesabına borç kaydedileceği, ayrıca yerine getirilen sermaye taahhüt tutarlarının bir taraftan bu hesaba borç, taahhüdün yerine getirilme şekline göre ilgili hesaplara alacak kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Belediye 241.200 TL sermayeli BEL-YAP Ltd. Şti., 10.000 TL Sermayeli Artvin Kafkasör Ltd. Şti. ve 10.000 TL sermayeli ATA TEPE Ltd. Şirketinin tek ortağı konumundadır.
Belediye Meclisinin 02.06.2022 tarihinde almış olduğu sermaye artırımı kararları sonrası Artvin Kafkasör şirketinin sermayesi 5.000.000 TL’ye, ve ATA TEPE şirketinin sermayesi 10.000.000 TL’ye çıkarılmıştır. Artırılan ve ödenmeyen bu tutarlar için belediye tarafından 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı ile 247 Sermaye Taahhütleri Hesabına herhangi bir kayıt yapılmamıştır.
Yapılan hatalı işlemler neticesinde 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı mali tablolarda 15.341.200 TL olarak yer alması gerekirken 361.200 TL görünmekte, 247 Sermaye Taahhütleri Hesabının alacak tutarı 15.000.000 TL görünmesi gerekirken bu hesabın hiç kullanılmaması sonucu varlık hesapları söz konusu tutarlar kadar eksik kayıt göstermektedir. Bilançoda 241 hesapta görülen 361.200 TL bakiyenin 100.000 TL’si ise Artvin’de doğalgaz şirketine olan ortaklık payıdır.
Bu itibarla, anılan Mahalli idareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümleri uyarınca, 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı ile 247 Sermaye Taahhütleri Hesabına kayıtların gerçek tutarları gösterecek şekilde tutulması gerekmektedir.