ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, kamu idaresinin sahip olduğu bir şirketteki sermaye tutarının, Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler hesabındaki kayıtlarla uyumsuz olduğunu ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu hesabın mal ve hizmet üreten kuruluşlara yapılan nakdi veya ayni sermaye yatırımlarını ve bu yatırımlardan doğan kar ve zararları izlemek üzere kullanılacağını belirtmektedir. Ancak, belediyenin sermaye tutarı ile muhasebe kayıtları arasında bir tutarsızlık olduğu tespit edilmiştir.

Lima San. Tic. İnş. ve Hiz. Tur. San. Tic. Anonim Şirketi’nin 2022 yılı sonu bilançosunda sermaye tutarı 3.728.061,00 TL olarak gösterilirken, belediyenin muhasebe kayıtlarında 241- Mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabında 4.054.051,88 TL borç bakiyesi bulunmuştur. Bu durum, 241 no.lu hesaba 325.990,88 TL fazla kayıt yapılmasına neden olmuştur. Kamu idaresinin bu durumu ilgili şirkete bildirmesi üzerine, şirketin sermaye tutarında bir artış yapıldığına dair bilgi verilmiştir. Ancak, bu düzeltme yalnızca 2023 yılı mali tablolarını etkilemektedir ve 2022 yılı bilançosundaki uyumsuzluğu gidermemektedir.

Sonuç olarak, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 182’nci maddesine göre, belediyenin 241- Mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabındaki tutar ile ilgili şirketin sermaye hesabı arasında bir uyumsuzluk bulunmaktadır. Bu durum, mali tablolarda hatalara yol açmıştır.

BULGU: Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının Şirket Sermaye Hesabı ile Uyumlu Olmaması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Kamu idaresinin hissesinin tamamına sahip olduğu şirketteki sermaye tutarının, 241- Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler hesabındaki kayıtlı tutar ile uyumlu olmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 241-Mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabını düzenleyen 181’inci maddesinde, bu hesabın mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakden veya ayni olarak verilen sermaye tutarları ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kar ve zararlar ile bütçeye iade olunan sermayelerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 182’nci maddesinde, mal ve hizmet üreten kuruluşlara gerek nominal sermaye ve gerekse ayni sermaye transferi şeklindeki iştiraklerin gerçeğe uygun değeri ile bu hesaba kaydedileceği ve sermayesine iştirak edilen mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakdi veya ayni sermaye şeklindeki katılımlardan bu hesapta kayıtlı tutarların, mal ve hizmet üreten ilgili kuruluşların öz kaynak hesaplarında karşılıklı olarak yer alan tutarlara eşit olması gerektiği belirtilmiştir.
Belediyenin sermayesinin tamamına sahip olduğu, Lima San. Tic. İnş. ve Hiz. Tur. San. Tic. Anonim Şirketinin 2022 yılı sonu itibariyle oluşturulan bilançosunda, sermaye tutarı 3.728.061,00 TL olarak yer almıştır. Diğer yandan Belediyenin muhasebe kayıtlarında, 241- Mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabında 2022 yılı sonu itibariyle 4.054.051,88 TL borç bakiyesi bulunması nedeniyle 241 no.lu hesaba 325.990,88 TL fazla kayıt yapıldığı görülmektedir.
Kamu idaresinin cevabında, bulgu konusuna iştirak edildiği, Mali Hizmetler Müdürlüğünün 01.06.2023 tarih ve E-186358 sayılı yazısı ile sermaye tutarının uyumsuzluğu ilgili şirkete bildirildiği, söz konusu şirketten gelen 08.06.2023 tarihli cevabi yazıda; şirketin sermaye tutarında artış yapıldığına ilişkin, 22 Mayıs 2023 tarih ve 10835 sayılı “Ticaret Sicil Gazetesinde” yayımlandığı bildirilmiştir. Ancak yapılan düzeltme kamu idaresinin 2023 yılı mali tablolarına ilişkin olup, 2022 yılı bilançosunda 241-Mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabı gerçeği yansıtmamaktadır.
Sonuç itibariyle, adı geçen Yönetmelik’in 182’nci maddesinde belirtildiği üzere Belediyenin 241-Mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabında yer alan tutar ile ilgili Şirketin 500-Sermaye hesabının birbirini tutmaması nedeniyle, 241 no.lu hesaba 325.990,88 TL fazla kayıt yapılması sonucu mali tablolarda hataya sebep olunduğu anlaşılmıştır.