|
ÖZET: Mali kuruluşlara yatırılan sermaye hesapları kapsamında, İller Bankası sermaye payının enflasyon düzeltmesine tabi tutulduğu tespit edilmiştir. 16 Aralık 2023 tarihli ve 32401 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 85 sıra nolu Genel Tebliğ, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin mali tablolarının enflasyon etkilerinden arındırılmasını ve raporlama tarihindeki satın alma gücünü yansıtacak şekilde sunulmasını amaçlamaktadır. Bu tebliğin 5. maddesi, mali kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabının enflasyon düzeltmesi işlemlerinin, ilgili kuruluşların enflasyon düzeltmesi esas alınarak yapılacağını belirtmektedir.
Belediyeler, 240 ve 241 nolu hesaplar için enflasyon düzeltmesi işlemlerini, belediye şirketleri ve İller Bankası gibi kuruluşların enflasyon düzeltmesi belgelerine dayanarak gerçekleştirmelidir. Ancak, İller Bankası’nın enflasyon düzeltmesi yapmadığı ve sermayesinde enflasyon farkı oluşmadığı için, belediyelerin bu sermaye payına ilişkin enflasyon düzeltmesi yapmamaları gerektiği vurgulanmaktadır. Yapılan denetim sonucunda, belediyenin İller Bankası sermaye payının enflasyon düzeltmesine tabi tutulduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, 240 nolu hesapta yer alan İller Bankası sermaye payının enflasyon düzeltmesine tabi tutulmaması ve mali tablolardaki enflasyon fark tutarının iptal edilmesi gerekmektedir. 2025 yılında yapılacak düzeltmelerin, 2024 yılı mali tablolarındaki hataları düzeltici bir etkisi olmayacaktır. |
BULGU: Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında Yer Alan İller Bankası Sermaye Payının Enflasyon Düzeltmesine Tabi Tutulması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Mali kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabında yer alan İller Bankası sermaye payının enflasyon düzeltmesine tabi tutulduğu görülmüştür.
Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından Genel Yönetim Kapsamındaki Kamu İdarelerinde Enflasyon Düzeltmesine ilişkin 16.12.2023 tarihli ve 32401 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 85 sıra nolu Genel Tebliğ ile, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine ait mali tabloların enflasyon etkilerinden arındırılarak raporlama tarihindeki satın alma gücünü yansıtacak şekilde sunulmasını sağlamak üzere uygulanacak enflasyon düzeltmesinin usul ve esaslarını belirlenmiştir.
85 sıra nolu Genel Tebliğin “Enflasyon düzeltmesi işlemleri” başlıklı 5’inci maddesinin 5’inci bendinde;
“Mali kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabı ile mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabının enflasyon düzeltmesi işlemleri, ilgili kuruluşların enflasyon düzeltmesi işlemleri esas alınarak yapılır. Bu kuruluşlarca yapılan enflasyon düzeltmesi işlemlerine ilişkin belgeler, genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri için Bakanlığa; kapsama dahil diğer kamu idareleri için ilgili kamu idaresine gönderilir. İlgili kamu idaresinin muhasebe birimi sermaye hareketlerine ilişkin bu belgeleri esas alarak muhasebeleştirme işlemlerini yapar. Enflasyon düzeltmesi ve sermaye hareketlerine ilişkin kuruluştan alınan belgelerin bir nüshası muhasebeleştirme belgesine eklenir.”
hükmü yer almaktadır.
Bu kapsamda belediye veya diğer mahalli idarelerin 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı ile 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının enflasyon düzeltmesi işlemlerinde esas alınacak tutarın, ilgili kuruluşların (belediye şirketi, İller Bankası vb.) enflasyon düzeltmesi işlemlerinin esas alınarak yapılacağı, bu kuruluşlarca (belediye şirketi, İller Bankası vb.) yapılan enflasyon düzeltmesi işlemlerine ilişkin belgelerin, genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri için Bakanlığa; kapsama dahil diğer kamu idareleri için ilgili kamu idaresine gönderileceği, ilgili kamu idaresinin muhasebe birimi sermaye hareketlerine ilişkin bu belgeleri esas alarak muhasebeleştirme işlemlerini yapacağı, enflasyon düzeltmesi ve sermaye hareketlerine ilişkin kuruluştan alınan belgelerin bir nüshası muhasebeleştirme belgesine ekleneceği belirtildiğinden, belediyeler tarafından 240-241 nolu hesaplara ilişkin kayıtlarda, belediye şirketi, İller Bankası vb. şirketler tarafından belediyelere bildirilen tutarların esas alınması gerekmektedir.
Bunun yanında bankalar, muhasebe kayıtlarını 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 37’inci maddesi gereği, Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumunca (KGK) tarafından yayımlanan TMS (Türkiye Muhasebe Standartları) / TFRS (Türkiye Finansal Raporlama Standartları)’lere uygun düzenlemek zorundadır.
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (BDDK) tarafından 11.01.2024 tarih ve 10825 sayılı Kararı uyarınca, bankaların 01.01.2025 tarihinden itibaren enflasyon muhasebesi uygulamasına geçmesine karar verilmiş olup, BDDK’nın 05.12.2024 tarih ve 11021 sayılı Kararı ile de bankalar tarafından 2025 yılında da enflasyon muhasebesi uygulanmamasına karar verilerek, Bankaların yapacakları enflasyon muhasebesi uygulaması belirli bir tarih olmaksızın ertelenmiştir.
Bankalar tarafından BDDK’ca ilerleyen tarihte enflasyon muhasebesi uygulaması yapılırsa, bu uygulama TMS 29-Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama Standardı kapsamında yapılacaktır.
Sonuç olarak, BDDK tarafından belirlenen düzenlemeler çerçevesinde faaliyetlerini yürüten bankalar tarafından TMS/TFRS’lere uygun olarak 2023 ve izleyen yıllarda hali hazırda yayımlanan düzenlemelere göre enflasyon muhasebesi yapılmayacaktır.
Bu kapsamda bankacılık mevzuatına tabi olarak BDDK tarafından belirlenen düzenlemeler çerçevesinde faaliyetlerini sürdüren İller Bankası, yasal muhasebe kayıtları ile finansal tablolarını TMS/TFRS’lere uygun olarak hazırlamakta olup yukarıda yer verilen mevzuat kapsamında 31.12.2023 ve 31.12.2024 dönemlerinde enflasyon muhasebesi uygulamamıştır.
İller Bankası tarafından enflasyon düzeltmesi yapılmadığı, sermayesinde enflasyon düzeltme farkı oluşmadığı ve 85 sıra nolu Genel Tebliğ de 240 – Mali kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabında yer alan İller Bankası sermaye payına ilişkin enflasyon düzeltmesi işlemlerinde esas alınacağı belirtilmiş olduğu için Belediye tarafından İller Bankası sermaye payına ilişkin enflasyon düzeltmesi yapılmaması gerekmektedir.
Yapılan incelemede Belediyenin 240 – Mali kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabında yer alan İller Bankası sermaye payının enflasyon düzeltmesine tabi tutulduğu tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti uyarınca, söz konusu hatanın düzeltildiği bildirilmiş olsa da 2025 yılında yapılan düzeltme işleminin 2024 yılı mali tablolarında oluşan hatayı düzeltici etkisi bulunmamaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat ve açıklamalar kapsamında 240 – Mali kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabında yer alan İller Bankası sermaye payının enflasyon düzeltmesine tabi tutulmaması ve mali tablolarda yer alan enflasyon fark tutarının iptal edilmesi gerekmektedir.