|
ÖZET: Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının durumu, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporu’nda önemli bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. İl Belediyesi İller Bankası Anonim Şirketi tarafından vergi gelirleri paylarından kesilen sermaye payı ile 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında kayıtlı tutar arasında uyumsuzluk tespit edilmiştir. 6107 sayılı İller Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun’un ilgili maddeleri, bu payların nasıl yönetileceğini ve kaydedileceğini belirlemektedir. Ancak, yapılan incelemelerde, İller Bankası’ndaki sermaye payı 16.082.502,60 TL olarak görünürken, 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabındaki tutar 31.826.235,44 TL olarak kaydedilmiştir. Bu durum, 2024 yılı mali tablolarında 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının 15.743.732,84 TL fazla görünmesine yol açmıştır.
Son denetim raporunda belirtilen bu uyumsuzluğa ilişkin, İdare tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmadığı gözlemlenmiştir. Kamu İdaresi, ilgili mevzuatta yer alan işlemlerin 2025 yılı içerisinde gerçekleştirileceğini bildirmiştir. Bu durum, mali tabloların doğruluğu ve güvenilirliği açısından ciddi bir sorun teşkil etmektedir. İller Bankasındaki kayıtlı sermaye tutarı ile 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabındaki tutarın uyumlu olması, mali raporların güvenilirliğini sağlamak adına büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının Gerçek Durumu Yansıtmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
İller Bankası Anonim Şirketi tarafından Kurum adına vergi gelirleri paylarından kesilen sermaye payı tutarı ile bu payların takip edildiği 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında kayıtlı tutarın birbiriyle uyumlu olmadığı görülmüştür.
6107 sayılı İller Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun’un “Ortaklık yapısı ve sermaye” başlıklı 4’üncü maddesinin birinci fıkrasında, il özel idareleri ve belediyelerin Bankanın ortağı olduğu belirtilmiş, üçüncü fıkrasının (a) bendinde ise, 5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun’a göre her ay dağıtılacak vergi gelirleri paylarının toplamı üzerinden aylık olarak yüzde iki oranında kesilecek miktarların sermaye tavanına ulaşıncaya kadar Bankanın ödenmiş sermayesine ekleneceği hüküm altına alınmıştır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 178’inci maddesinde 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının, kanuni yetkilere dayanılarak mali kuruluşların sermayesine iştirak edilen tutarlar ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kâr ve zararlar, bütçeye iade olunan tutarlar ile bu kuruluşlara ikrazen verilen ve mahsup edilen tutarların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Yönetmelik’in 180’inci maddesinde ise hangi durumlarda adı geçen hesaba borç ve alacak kaydı yapılacağı düzenlenmiş olup; ödeneğine dayanılarak nakden verilen sermayenin bir taraftan bu hesaba borç, nakden iade alınan sermayelerin alacak kaydedileceği ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede, Kurumun 2024 yılı sonu itibarıyla İller Bankası Bilgi ve Veri Bankasında kayıtlı sermaye payı 16.082.502,60 TL’dir. İller Bankası dışında başka bir mali kuruluşa ortaklığı bulunmadığından, Kurumun İller Bankasındaki payı ile 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabındaki tutarın birbiri ile uyumlu olması gerekmektedir. Ancak bilançoda 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında yer alan tutarın toplamı 31.826.235,44 TL olarak görünmektedir. Söz konusu husus 2024 yılı mali tablolarında 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının 15.743.732,84 TL fazla görünmesine sebebiyet vermektedir.
Son denetim yılı Sayıştay Denetim Raporunda da bulgu konusu yapılmış olan ve İdare tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmayan bu hususa ilişkin Kamu İdaresi cevabında, ilgili mevzuatta belirtilen işlemlerin 2025 yılı içerisinde yapılacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, 2024 yıl sonu Bilançosunda 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının 15.743.732,84 TL fazla görünmesine neden olunmuştur. Mali tabloların doğruluğu ve güvenilirliğini teminen İller Bankasındaki kayıtlı sermaye tutarı ile Kurumun sermaye payının takip edildiği 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabındaki tutarın birbiriyle uyumlu olması gerekmektedir.