|
ÖZET: Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının durumu, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında incelendiğinde, İller Bankası Anonim Şirketi tarafından kesilen sermaye payı ile bu payların kaydedildiği 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı arasında bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmiştir. 6107 sayılı İller Bankası Kanunu’nun ilgili maddeleri, il özel idareleri ve belediyelerin Banka ile olan ortaklık yapısını ve sermaye paylarının nasıl belirleneceğini düzenlemektedir. Ayrıca, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği, bu hesapların nasıl izleneceğine dair kuralları belirlemektedir.
Yapılan incelemeler sonucunda, Kurumun 2024 yılı itibarıyla İller Bankası’ndaki sermaye payının 498.511,49 TL olduğu, ancak 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında bu tutarın 0,00 TL olarak göründüğü anlaşılmıştır. Kurumun yalnızca İller Bankası ile ortaklığı bulunduğundan, bu iki tutarın birbirini desteklemesi beklenmektedir. Kamu İdaresi, İller Bankası’ndaki payın 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’na kaydedilmeye başlandığını belirtmiştir. Sonuç olarak, bu durum 2024 yılı mali tablolarında 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının 498.511,49 TL eksik görünmesine yol açmaktadır. Mali tabloların güvenilirliği açısından, İller Bankası’ndaki kayıtlı sermaye tutarı ile Kurumun sermaye payının takip edildiği hesap arasındaki uyumun sağlanması büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının Gerçek Durumu Yansıtmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İller Bankası Anonim Şirketi tarafından Kurum adına vergi gelirleri paylarından kesilen sermaye payı tutarı ile bu payların takip edildiği 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında kayıtlı tutarın birbiriyle uyumlu olmadığı görülmüştür.
6107 sayılı İller Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun’un “Ortaklık yapısı ve sermaye” başlıklı 4’üncü maddesinin birinci fıkrasında, il özel idareleri ve belediyelerin Bankanın ortağı olduğu belirtilmiş, üçüncü fıkrasının (a) bendinde ise, 5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun’a göre her ay dağıtılacak vergi gelirleri paylarının toplamı üzerinden aylık olarak yüzde iki oranında kesilecek miktarların sermaye tavanına ulaşıncaya kadar Bankanın ödenmiş sermayesine ekleneceği hüküm altına alınmıştır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 178’inci maddesinde 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının, kanuni yetkilere dayanılarak mali kuruluşların sermayesine iştirak edilen tutarlar ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kar ve zararlar, bütçeye iade olunan tutarlar ile bu kuruluşlara ikrazen verilen ve mahsup edilen tutarların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Yönetmelik’in 180’inci maddesinde ise hangi durumlarda adı geçen hesaba borç ve alacak kaydı yapılacağı düzenlenmiş olup; ödeneğine dayanılarak nakden verilen sermayenin bir taraftan bu hesaba borç, nakden iade alınan sermayelerin alacak kaydedileceği ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede, Kurumun 2024 yılı sonu itibarıyla İller Bankası Bilgi ve Veri Bankasında kayıtlı sermaye payının 498.511,49 TL olduğu görülmüştür. İller Bankası dışında başka bir mali kuruluşa ortaklığı bulunmadığından, Kurumun İller Bankasındaki payı ile 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabındaki tutarın birbiri ile uyumlu olması gerekmektedir. Ancak bilançoda 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında yer alan tutarın toplamı 0,00 TL olarak görünmektedir.
Kamu İdaresi cevabında, İller Bankasındaki payın 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında kayıt altına alınmaya başlanıldığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, söz konusu husus 2024 yılı mali tablolarında 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının 498.511,49 TL eksik görünmesine sebebiyet vermektedir. Mali tabloların doğruluğu ve güvenilirliğini teminen İller Bankasındaki kayıtlı sermaye tutarı ile Kurumun sermaye payının takip edildiği 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabındaki tutarın birbiriyle uyumlu olması gerekmektedir.