ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’nın gerçek durumu yansıtmadığını ortaya koymuştur. İlbank Belediye Bilgi ve Veri Bankası Sisteminde yer alan sermaye payı ile bilanço üzerindeki 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’ndaki tutarlar arasında belirgin bir fark tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu hesabın mali kuruluşlara yapılan yatırımların ve bunlardan elde edilen kar ile zararların izlenmesi için kullanılması gerektiğini belirtmektedir.

Yapılan incelemelerde, 2022 yılı için Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’na kaydedilmesi gereken tutarın 2.013.385,12 TL olduğu belirlenmiştir. Ancak kesin hesap cetvelinde bu tutarın yalnızca 1.846.332,45 TL olarak göründüğü saptanmıştır. Bu durum, 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’nda 167.052,67 TL’lik bir eksikliğe yol açmaktadır. Kamu İdaresi, bu konuya ilişkin gerekli muhasebe kayıtlarının yapıldığını ifade etmiş ve durumu düzeltmek için 24.05.2023 tarihli muhasebe işlem fişi düzenlenmiştir.

Yönetmelik hükümleri gereği, İller Bankası’ndaki sermaye payı kesintilerinin muhasebe kayıtlarına alınması ve bilançoda doğru bir şekilde gösterilmesi önem arz etmektedir.

BULGU: Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’nın Gerçek Durumu Yansıtmaması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Kamu İdaresinin, İlbank Belediye Bilgi ve Veri Bankası Sisteminde yer alan sermaye payı ile bilançosunda yer alan 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’nda kayıtlı tutar arasında fark olduğu görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 178’inci maddesinde 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’nın, kanuni yetkilere dayanılarak mali kuruluşların sermayesine iştirak edilen tutarlar ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kar ve zararlar, bütçeye iade olunan tutarlar ile bu kuruluşlara ikrazen verilen ve mahsup edilen tutarların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Yönetmelik’in 180’inci maddesinde hangi durumlarda borç ve alacak kaydı yapılacağı düzenlenmiş olup; ödeneğine dayanılarak nakden verilen sermayenin bir taraftan bu hesaba borç, nakden iade alınan sermayelerin alacak kaydedileceği ifade edilmiştir.
6107 sayılı İller Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun’un “Ortaklık Yapısı ve Sermaye” başlıklı 4’üncü maddesine göre, İlbank AŞ’nin ortakları il özel idare ve belediyelerdir. Ayrıca anılan maddenin 3’üncü fıkrası gereğince, 5779 sayılı Kanun’a göre her ay Maliye Bakanlığı ve İller Bankası tarafından dağıtılacak vergi gelirleri paylarının toplamı üzerinden aylık olarak yüzde iki oranında kesilecek miktarların sermaye tavanına ulaşıncaya kadar Bankanın ödenmiş sermayesine ekleneceği düzenlenmiştir.
Yapılan incelemede Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’na 2022 yılı sermaye payı tutarı olarak kaydedilmesi gereken tutarın 2.013.385,12 TL olduğu tespit edilmiştir. Ancak kesin hesap cetvelinde 240.01. Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’nda yer alan tutarın toplamı ise 1.846.332,45 TL olarak görünmektedir.
Söz konusu husus 2022 yılı mali tablolarında 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’nın 167.052,67 TL eksik görünmesine sebep olmaktadır.
Kamu İdaresi cevabında, bulgu konusu hususa ilişkin olarak gerekli muhasebe kayıtlarının yapıldığı belirtilmiştir. Söz konusu tespit; kurum tarafından 24.05.2023 tarihli ve 4832 sayılı muhasebe işlem fişi ile düzeltilmiştir.
Yukarıda anılan Yönetmelik hükümleri çerçevesinde, İller Bankasındaki sermaye payı kesintilerinin muhasebe kayıtlarına alınması ve bilançoda gösterilmesi gerekmektedir.