| ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, İl Özel İdaresi’nin İller Bankası’ndaki sermaye payı ile 240 Mali kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabındaki tutarlar arasında uyumsuzluk tespit edilmiştir. İdarenin muhasebe kayıtlarında 578.134,72 TL fazla kayıt bulunmakta olup, bu farkın 2023 yılı sonuna kadar düzeltileceği belirtilmiştir. Doğru mali tablolar için ortaklık paylarının tam olarak belirlenmesi gerekmektedir. |
BULGU: Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının Gerçek Durumu Yansıtmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi
İller Bankası tarafından İdare adına kesilen sermaye payı tutarı ile bu payların takip edildiği 240 Mali kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabında kayıtlı tutarın birbiriyle uyumlu olmadığı tespit edilmiştir.
6107 sayılı İller Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasında, il özel idareleri ve belediyelerin Bankanın ortağı olduğu belirtilmiştir. Aynı maddenin üçüncü fıkrasının (a) bendinde ise 5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun’a göre her ay Maliye Bakanlığı ve İller Bankası tarafından dağıtılacak vergi gelirleri paylarının toplamı üzerinden aylık yüzde iki oranında kesilecek miktarın, Bankanın sermayesine ekleneceği ifade edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 178’inci maddesinde; kanuni yetkilere dayanılarak mali kuruluşların sermayesine iştirak edilen tutarların ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kar ve zararların, bütçeye iade olunan tutarlar ile bu kuruluşlara ikrazen verilen ve mahsup edilen tutarların izlenmesi için 240 Mali kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabının kullanılacağı belirtilmiştir. Dolayısıyla, her ay Banka tarafından vergi gelirleri payının toplamı üzerinden aylık yüzde iki oranında kesilecek tutarın 240 Mali kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabında takip edilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede; İdarenin İller Bankasındaki sermaye payı kesintileri İller Bankasının sisteminde 2007 yılı itibarıyla gözükmekte olup, 2007-2022 yılları arasında kesilen sermaye paylarının toplam tutarı 13.944.523,20 TL’dir. Ancak İdarenin mali tablolarında kesilen ortaklık paylarının izlendiği 240 Mali kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabı 14.522.657,92 TL olarak yer almaktadır. Dolayısıyla idarenin muhasebe kayıtlarında 578.134,72 TL tutarında fazla kayıt bulunduğu görülmüştür.
Kamu idaresi cevabında, sermaye payları kesintileri ile 240 Mali kuruluşlara yatırılan sermaye hesabındaki farklılığın tespit edildiği ve 2023 yılı sonu itibariyla muhasebeleştirilerek uyumun sağlanacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak, mali tabloların doğru ve güvenilir bilgi sunması için İdarenin İller Bankasındaki ortaklık payının tam olarak tespit edilmesi ve muhasebe kayıtları ile sermaye tutarları arasındaki farkın ortadan kaldırılması gerekmektedir.