|
ÖZET: Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının kayıtlarda yer almaması, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda dikkat çekici bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. İller Bankası tarafından belediye adına kesilen sermaye payı tutarının, 240-Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’nda kaydedilmediği tespit edilmiştir. 6107 sayılı İller Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun’un 4. maddesi gereğince, belediyelerin İller Bankası ile olan ortaklıkları çerçevesinde, genel bütçe vergi gelirlerinden yapılan kesintilerin bankanın sermayesine eklenmesi gerektiği belirtilmektedir.
Belediyenin 2007-2024 yılları arasında İller Bankası’na yaptığı toplam 17.343.040,49 TL tutarındaki sermaye payı kesintisi, belediyenin muhasebe kayıtlarında yer almamaktadır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 178. maddesi, mali kuruluşlara yapılan sermaye yatırımlarının izlenmesi için bu hesabın kullanılmasını zorunlu kılmaktadır. Ancak, mevcut durumda belediyenin muhasebe kayıtları ile İller Bankası’nın kayıtları arasında ciddi bir tutarsızlık söz konusudur. Sonuç olarak, belediyenin mali tablolarının gerçek varlıklarını yansıtabilmesi için, ortaklık sermaye paylarının doğru bir şekilde belirlenmesi ve muhasebe kayıtları ile sermaye tutarları arasındaki uyumsuzluğun giderilmesi gerekmektedir. Bu durum, mali şeffaflık ve hesap verebilirlik açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının Kayıtlarda Yer Almaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İller Bankası tarafından belediye adına kesilen sermaye payı tutarı ile bu payların takip edilmesi gereken 240-Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının kayıtlarda var olmadığı tespit edilmiştir.
6107 sayılı İller Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun’un 4’üncü maddesinde; belediyelerin Bankanın ortağı olduğu, 5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun’a göre her ay Maliye Bakanlığı ve İller Bankası tarafından dağıtılacak vergi gelirleri paylarının toplamı üzerinden aylık yüzde iki oranında kesilecek miktarın, Bankanın sermayesine ekleneceği ifade edilmiştir.
Buna göre, belediye ve il özel idarelerinin ortağı olduğu İller Bankası Anonim Şirketinin ödenmiş sermayesine eklenecek kaynaklar arasında il özel idareleri ve belediyelere genel bütçe vergi gelirlerinden verilen aylık paylarından yüzde 2 oranında yapılacak kesinti de yer almaktadır. Bu kesintiler il özel idareleri ve belediyelerin İller Bankası Anonim Şirketindeki sermaye paylarını ifade etmektedir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 178’inci maddesinde, kanuni yetkilere dayanılarak mali kuruluşların sermayesine iştirak edilen tutarlar ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kar ve zararlar, bütçeye iade olunan tutarlar ile bu kuruluşlara ikrazen verilen ve mahsup edilen tutarların izlenmesi için 240- Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının kullanılacağı belirtilmiştir.
İller Bankası A.Ş. kayıtlarında, Belediyenin 2007-2024 yılları arasında Genel Bütçe vergi gelirlerinden 17.343.040,49 TL sermaye payı kesintisi yapılmıştır. Ancak belediyenin mali tablolarında 240-Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının hiç olmadığı dolayısıyla hiç kayıt edilmediği tespit edilmiştir. Dolayısıyla İller Bankası kayıtları ile belediyenin muhasebe kayıtları arasında tutarsızlık bulunmaktadır.
Sonuç olarak, mali tabloların belediyenin varlıklarını doğru bir şekilde yansıtması için belediye ortaklık sermaye payının tam olarak tespit edilmesi ve muhasebe kayıtları ile sermaye tutarları arasındaki farkın ortadan kaldırılarak bilançoda doğru rakamların yer almasının sağlanmasının gerektiği değerlendirilmektedir.