|
ÖZET: Mali kuruluşlara ve mal ile hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayelerin hesapları arasında tutarsızlıklar tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir olmayan il kapsamındaki bir ilçe belediyesinin İller Bankası’na yaptığı sermaye payı ödemeleri ile bu ödemelerin kaydedildiği 240 Mali kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabının birbirini yansıtmadığını ortaya koymuştur. Özellikle, idare iştiraki olan personel şirketinin sermaye payının yanlış kaydedildiği belirlenmiştir.
İdarenin İller Bankası’ndaki 2024 yılı sonu itibarıyla kesilen sermaye paylarının toplamı 2.449.529,90 TL olarak kaydedilmişken, mali tablolarda bu tutarın 240 Mali kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabında hatalı bir şekilde 46.356,35 TL olarak yer aldığı görülmüştür. Bu durum, muhasebe kayıtlarında 2.403.173,55 TL’lik bir eksiklik olduğunu göstermektedir. Ayrıca, 241 Mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabında ise 83.955,27 TL’lik bir bakiye kaydedilmiş olup, Baykan Belediyesi Personel Ltd. Şti.’nin sermaye tutarının 10.000,00 TL olduğu halde kayıtlarda 73.955,27 TL fazla olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, mali tabloların güvenilirliği için İdarenin İller Bankası’ndaki ortaklık paylarının doğru bir şekilde belirlenmesi ve iştirak edilen şirketin sermaye payı ile muhasebe kayıtları arasındaki tutarsızlıkların giderilmesi gerekmektedir. Bu düzeltmelerin 2025 yılı itibarıyla gerçekleştirileceği belirtilmiştir. |
BULGU: Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler ile Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının Gerçek Durumu Yansıtmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İller Bankası tarafından İdare adına kesilen sermaye payı tutarı ile bu payların takip edildiği 240 Mali kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabında kayıtlı tutarın birbiriyle uyumlu olmadığı, ayrıca İdare iştiraki personel şirketinin sermaye payının hatalı kaydedildiği tespit edilmiştir.
6107 sayılı İller Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasında, il özel idareleri ve belediyelerin Bankanın ortağı olduğu belirtilmiştir. Aynı maddenin üçüncü fıkrasının (a) bendinde ise 5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun’a göre her ay Maliye Bakanlığı ve İller Bankası tarafından dağıtılacak vergi gelirleri paylarının toplamı üzerinden aylık yüzde iki oranında kesilecek miktarın, Bankanın sermayesine ekleneceği ifade edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 178’inci maddesinde; kanuni yetkilere dayanılarak mali kuruluşların sermayesine iştirak edilen tutarların ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kar ve zararların, bütçeye iade olunan tutarlar ile bu kuruluşlara ikrazen verilen ve mahsup edilen tutarların izlenmesi için 240 Mali kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabının kullanılacağı, 182’inci maddesinde de; mal ve hizmet üreten kuruluşlara gerek nominal sermaye ve gerekse ayni sermaye transferi şeklindeki iştiraklerin gerçeğe uygun değerleri ile 241 Mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabının kullanılacağı belirtilmiştir.
Yapılan incelemede; İdarenin İller Bankasındaki 2024 yılı sonu itibarıyla kesilen sermaye paylarının toplam tutarı 2.449.529,90 TL’dir. Ancak İdarenin mali tablolarında kesilen ortaklık paylarının izlendiği 240 Mali kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabında hatalı olarak kaydedildiği anlaşılan 13.244,67 TL’si enflasyon farkları olmak üzere 46.356,35 TL olarak yer almaktadır. Dolayısıyla idarenin muhasebe kayıtlarında 2.403.173,55 TL tutarında eksik kayıt bulunduğu görülmüştür.
Diğer taraftan 241 Mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabının yıl sonu bakiyesi 83.955,27 TL olarak görülmektedir. İdarenin sermayesinin tamamına sahip olduğı Baykan Belediyesi Personel Ltd. Şti.’nin sermaye tutarı 10.000,00 TL olup kayıtlarda 73.955,27 TL fazla kayıt bulunduğu görülmüştür.
Kamu idaresi cevabında, bulguda belirtilen hususların 2025 yılında düzeltildiği belirtilmiştir.
Sonuç olarak, mali tabloların doğru ve güvenilir bilgi sunması için İdarenin İller Bankasındaki ortaklık payının tam olarak tespit edilmesi, iştirak edilen Şirketin sermaye payının muhasebe kayıtları ile sermaye tutarları arasındaki farkın ortadan kaldırılması gerekmektedir.