BULGU: Mali Tablolarda Taşınmaz Mal Hesaplarındaki Değerler ile Taşınmaz İcmal Cetvellerindeki Değerlerin Tutarsız Olması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Kurumun mali tablolarında yer alan Maddi Duran Varlıklar Hesap Grubundaki Bazı Taşınmaz Malların değerleri ile taşınmaz icmal cetvellerinde yer alan değerlerin tutarsız olduğu görülmüştür.
Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Kayıt şekli” başlıklı 7’nci maddesinde, kamu idarelerinin yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazlarını Yönetmelikte belirtilen cinslere göre ekte yer alan formlara kaydetmeleri ve mali hizmetler birimince de bu formların konsolide edilerek Yönetmelik’in ekinde yer alan taşınmaz icmal cetvellerinin oluşturulacağı hüküm altına alınmıştır.
Söz konusu Yönetmelik’in “Mevcut taşınmazların kaydına ilişkin işlemler” başlıklı Geçici 1’inci maddesinde; taşınmazların fiili envanterinin emlak vergi değerleri üzerinden kayıt ve kontrol işlemleriyle görevli birimlerince, mevcut kullanım şekilleri esas alınarak en geç 30.09.2014 tarihine kadar tamamlanacağı ve ilgili formlara ve icmal cetvellerine kaydedileceği, fiili envanteri yapılan taşınmazlara ait bilgilerin muhasebe kayıtları yapılmak üzere ilgili muhasebe birimlerine verileceği ve muhasebe birimleri, kayıtlı taşınmazları ilgili hesaplardan 01.10.2014 tarihi itibarıyla çıkararak ve aynı tarihte fiili envanter bilgileri üzerinden muhasebe kayıtlarının yapılacağı ve Yönetmelik’in 5’inci maddesine göre yapılması gereken işlemlerin 31.12.2017 tarihine kadar tamamlanacağı belirtilmiştir.
Yukarıdaki Yönetmelik hükümlerinde açıkça ifade edildiği üzere en geç 30.09.2014 tarihi itibarı ile mevcut taşınmazların fiili envanterinin kurumların kayıt ve kontrol işlemleriyle görevli birimlerince tamamlanarak muhasebe birimlerine verilmesi, muhasebe birimlerinin de 01.10.2014 tarihi itibarıyla fiili envanter bilgileri üzerinden muhasebe kayıtlarını yapmaları gerekmektedir. Yönetmelik’in 5’inci maddesine göre yapılması gereken işlemlerin ise 31.12.2017 tarihine kadar tamamlanması gerekmektedir.
Ancak muhasebe kayıtları, mali tablolar ve taşınmaz icmal cetvellerinin incelenmesi sonucunda aşağıdaki tabloda görüleceği üzere mali tablolarda yer alan bazı taşınmaz değerleri ile icmal cetvellerindeki değerlerin tutarsız olduğu görülmektedir.
Tablo 12: Taşınmaz Mal Değerleri Karşılaştırma Tablosu
| Hesap Adı | Bilanço Değeri (TL) | Taşınmaz İcmal Cetveli Değeri (TL) | Fark (TL) |
| 250 Arazi ve Arsalar Hesabı | 5.000.884,89 | 5.026.203,59 | -25.318,70 |
| 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı | 12.246.368,76 | 64.442,77 | 12.181.925,99 |
| 252 Binalar Hesabı | 6.890.737,68 | 6.890.737,68 | – |
| Toplam | 24.137.991,33 | 11.981.384,04 | 12.156.607,29 |
İdare tarafından verilen cevapta, bulgu doğrultusunda çalışmalara başlandığı ifade edilmiştir.
Yukarıda ifade edilen mevzuat hükümleri ve değerlendirmeler çerçevesinde, ilgili birimler tarafından taşınmaz kayıt ve işlemlerinin mevzuata uygun şekilde yapılarak Taşınmaz İcmal Cetvellerindeki değerler ile muhasebe kayıtları ve mali tablolarda yer alan değerlerin uyumluluğunun sağlanması gerektiği değerlendirilmektedir.
| ÖZET: 2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bir ilçe belediyesinin mali tablolarındaki maddi duran varlık değerleri ile taşınmaz icmal cetvellerindeki değerler arasında tutarsızlıklar tespit edilmiştir. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik hükümleri gereğince, taşınmazların fiili envanterinin 30.09.2014 tarihine kadar tamamlanması ve muhasebe kayıtlarının bu bilgiler üzerinden yapılması zorunludur. Ancak yapılan incelemeler sonucunda, mali tablolar ve icmal cetvellerinde uyumsuzluklar olduğu belirlenmiştir. İlgili birimlerin, mevzuata uygun şekilde işlemleri tamamlayarak bu tutarsızlıkları gidermesi gerekmektedir. |