|
ÖZET: Mali tablolarında yer alan 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı, belediyenin gerçek mali durumunu doğru bir şekilde yansıtmamaktadır. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde yapılan incelemelerde, bu hesabın hatalı bilgi sunduğu belirlenmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, gelirlerden alacakların tahakkuk ettirilmesi ve muhasebe kayıtlarının doğru bir şekilde tutulması gerektiğini vurgulamaktadır. Ancak yapılan denetim sonucunda, 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı’nda 5.586.960,65 TL’lik bir fazla bakiye tespit edilmiştir.
Denetim bulguları, merkezi idare vergi gelirlerinden alınan payların yanlış kaydedildiğini ve yıl sonu işlemlerinde bu tutarların 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına aktarılması sırasında hatalar yapıldığını göstermektedir. İlgili yönetmelik hükümlerine göre, gelirlerin belgelere dayanarak tahakkuk ettirilmesi ve muhasebe kayıtlarının bu çerçevede düzenlenmesi gerekmektedir. Belediye yönetimi, denetim sonucunda tespit edilen bu hataların giderilmesi için gerekli adımları atacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı’nın doğru bilgi sunması sağlanmalı ve belediyenin mali tablolarında gerçek durumu yansıtacak şekilde düzenlemeler yapılmalıdır. |
BULGU: Mali Tablolarda Yer Alan Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabının Gerçek Durumu Yansıtmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediyenin mali tablolarında yer alan 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabının hatalı bilgi sunduğu görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabının niteliğini düzenleyen 86’ncı maddesinde; gelirlerden alacaklar hesabının mevzuatı gereğince tahakkuk ettirilen faaliyet alacakları ile duran varlıklar ana hesap grubu içerisindeki gelirlerden alacaklar hesabında kayıtlı tutarlardan dönem sonunda vadesi bir yılın altına inenler ve bunlardan yapılan tahsilat ve terkinlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Bu hesaba ilişkin işlemlerin düzenlendiği aynı Yönetmelik’in 87’nci maddesinin 1 /a-1 bendinde ise; “… Nitelikleri itibarıyla tahakkuku tahsiline bağlı bütçe geliri olarak yapılan tahsilatlar, bu hesapla ilişkilendirilmez.” denilmektedir.
Mezkûr Yönetmelik’in 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına ilişkin “Hesaba İlişkin işlemler” başlıklı 90’ıncı maddesinde; ilgili servislerce muhasebe servisine bildirilen takibe alınmış alacakların muhasebe kayıtlarının Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına borç, ilgisine göre Gelirlerden Alacaklar Hesabı veya Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabına alacak kaydedileceği belirtilmiştir.
Yukarıda yer verilen Yönetmelik hükümlerinden de anlaşılacağı üzere gelirler, gelir birimi tarafından belgelere dayanılarak tahakkuk ettirilmeli, takibe alınmalı ve tecilli hale getirilmelidir. Ayrıca bu tutarların muhasebe birimince Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde kayıt altına alınması gerekmektedir. Dolayısıyla her iki birimin kayıtları arasında bir tutarsızlık söz konusu olmamalıdır.
Yapılan incelemede, Belediyenin mali tablolarında yer alan 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabının gerçek durumu yansıtmadığı tespit edilmiştir.
Şöyle ki;
2024 yılı içerisinde tahsil edilen merkezi idare vergi gelirlerinden alınan payların 120- Gelirlerden Alacaklar Hesabına borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilerek kayıt altına alındığı,
Yıl sonu işlemlerinde 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabında biriken merkezi idare vergi gelirlerinden alınan paylara ilişkin 5.586.960,65 TL tutarın diğer gelir kalemlerine ilişkin tutarlar ile birlikte 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına aktarıldığı,
Açıklanan nedenle, Belediyenin 2024 mali tablolarındaki 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında 5.586.960,65 TL fazla bakiye olduğu tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; bulgu konusu hususa iştirak edilmiş ve Belediyenin mali tablolarında yer alan 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabının doğru bilgi sunması için gerekli işlemlerin tesis edileceği belirtilmiştir.
Sonuç olarak, Belediyenin mali tablolarında yer alan 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabının gerçek durumu yansıtmadığı açık olup 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabının gerçek durumu yansıtması sağlanmalıdır.