|
ÖZET: Manavgat Katı Atık Depolama Sahası’nda, çöp sızıntı suyunun izinsiz bir şekilde kanalizasyon hattına deşarj edildiği ve bu suyun kirlilik seviyesinin yönetmelik gerekliliklerine uygun şekilde düşürülmediği tespit edilmiştir. Antalya Su ve Atıksu İdaresi Genel Müdürlüğü’nün atık su deşarj yönetmeliği, her türlü atık suyun kanalizasyon sistemine deşarjından doğan zararların giderilmesinden sorumlu tutulduğunu belirtmektedir. Ayrıca, yönetmelikte belirlenen deşarj şartlarını sağlamayan endüstriyel atık su üreticilerinin Kirlilik Önlem Payı (KÖP) ödemesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Yapılan denetimlerde, Manavgat Çevre Koruma Turizm Tesisleri Yapma ve İşletme Birliği (MATAB) ile ilgili firma arasında 2012 yılında imzalanan sözleşmeye rağmen, çevre mevzuatına uyum sağlanmadığı ve gerekli denetimlerin yapılmadığı ortaya çıkmıştır. 17 Ocak 2024 tarihinde alınan numunelerde, çöp sızıntı suyunun kirlilik seviyesinin yönetmelikte belirtilen limitlerin üzerinde olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, işletmenin Bağlantı Kalite Kontrol Ruhsatı almak için başvuruda bulunmadığı ve ASAT tarafından gerekli denetimlerin gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, ASAT’ın, işletmeden çıkan çöp sızıntı suyunun kirlilik seviyesini düşürmesi veya KÖP uygulaması için gerekli adımları atması gerekmektedir. Kamu idaresinin, kanalizasyon hattına deşarjın tespit edilmediği yönündeki açıklamaları, gerekli denetimlerin yapılmadığını göstermektedir. |
BULGU: Manavgat Katı Atık Depolama Sahasındaki Çöp Sızıntı Suyunun Kanalizasyon Hattına İzinsiz Deşarj Edilmesi ve Kirlilik Önlem Payı Uygulanmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
Antalya ilinde faaliyette bulunan Manavgat Katı Atık Depolama Tesislerinde çöp sızıntı suyunun izinsiz olarak kanalizasyon hattına deşarj edildiği ve yönetmelik hükümlerinde belirtilen kirlilik seviyesine indirilmeden deşarj edilen çöp sızıntı suyu için gereken Kirlilik önlem Payı (KÖP) uygulanmadığı görülmüştür.
Antalya Su ve Atıksu İdaresi Genel Müdürlüğü Atık Suların Kanalizasyon Şebekesine Deşarj Yönetmelik’inin “İlkeler” başlıklı 3’üncü maddesinde; Her türlü atık su kaynağının kanalizasyon şebekesinden ve arıtma tesisinden yararlanmasından ve kanalizasyon hattına deşarjından doğacak zararların giderilmesinden sorumlu olduğu,
“Yükümlülük” başlıklı 4’üncü maddesinde; yönetmelikte belirlenen deşarj şartlarını sağlamayan endüstriyel atık su üreticilerinin ise Kirlilik Önlem Payı (KÖP) ödemekle yükümlü oldukları,
“Kanalizasyon Şebekesine ve Alıcı Ortama Verilemeyecek Atıklar ve Diğer Maddeler” başlıklı 9’uncu maddesinde; Kanal yapısını bozucu, aşındırıcı, korozif maddeler, alkaliler, asitler, pH değeri 6′ dan düşük, 10′ dan yüksek atıkların kanalizasyon hattına verilemeyeceği,
“Yararlanma Onayı ve Bağlantı Kalite Kontrol Ruhsatı (BKKR)” başlıklı 16’ncı maddesinde; Kanalizasyon hattından yararlanmak için idareden Bağlantı Kalite Kontrol Ruhsatı alınması ve ön arıtma veya arıtma tesisi projesini ASAT’ a onaylatarak, tesisi kurmak ve izin belgesinde belirtilen limitleri sürekli sağlayacak şekilde çalıştırması gerektiği belirtilmiştir.
Yukarıdaki mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; Kanalizasyon hattına bağlantı için idareden izin alınması gerektiği ve deşarj edilecek atıksuyun yönetmelik hükümlerinde belirtilen deşarj limitlerine indirilmesi eğer indirilemez ise Kirlilik Önlem Payı ödemesi gerektiği vurgulanmıştır.
Yapılan incelemede; Manavgat Çevre Koruma Turizm Tesisleri Yapma ve İşletme Birlik Başkanlığı (MATAB) ile ilgili firma arasında 21.05.2012 yılında katı atık depolama sahasının işletilmesi ve çıkan metan gazından elektrik enerjisi üretilmesi amacıyla sözleşme imzalanmıştır. Sözleşmede yüklenici çevre mevzuatına uymayı taahhüt etmiştir. İdare tarafından, deşarj edilen çöp sızıntı suyu ile ilgili numune alma, denetim ve kontrol faaliyetlerinin hiç yapılmadığı ve yükleniciye Kirlilik Önlem Payı (KÖP) uygulanmadığı tespit edilmiştir.
17.01.2024 tarihinde alınan numune örneklerinde ise çöp sızıntı suyunun yönetmelikte belirtilen kirlilik seviyesinin üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca işletmenin faaliyetlerine başlamadan önce Bağlantı kalite kontrol ruhsatı almak için başvurmadığı ve Antalya Su ve Atıksu İdaresi Genel Müdürlüğü (ASAT) tarafından da gerekli denetimlerin yapılmadığı tespit edilmiştir.17.01.2024 tarihindeki numune alma işleminden sonra ASAT tarafından tekrar numune alınmamış ve yükleniciye gereken cezalar tahakkuk ettirilmemiştir.
Kamu idaresi cevabında, kanalizasyon hattına deşarj tespit edilmediği ve vidanjör takip sisteminin olduğu belirtilmesine rağmen gerekli takibin idare tarafından yapılmadığı anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, ASAT tarafından gerekli işlemler yapılarak İşletmeden çıkan çöp sızıntı suyunun istenilen kirlilik seviyesine indirilmesi sağlanmalı ya da KÖP uygulanması gerekmektedir.