ÖZET: MARSU Genel Müdürlüğü, belediye adına tahsil edilen Çevre Temizlik Vergisi (ÇTV) paylarını zamanında ve eksiksiz aktarmadığı tespit edilmiştir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’na göre, su tüketim miktarına dayalı olarak hesaplanan ÇTV’nin, su faturasında gösterilerek tahakkuk etmesi ve tahsilatın ardından ilgili belediyeye bildirilmesi gerekmektedir. Ancak yapılan denetimlerde, MARSU’nun bu yükümlülükleri yerine getirmediği ve aktarılması gereken tutarları zamanında göndermediği ortaya çıkmıştır.

Denetim sonuçlarına göre, 31 Aralık 2024 itibarıyla, belediyeye aktarılması gereken ÇTV payının toplam 1.566.152,94 TL olduğu belirlenmiştir. MARSU’nun, bu tutarları zamanında bildirmemesi ve aktarmaması, belediyenin gelir kaybına yol açmaktadır. Kamu idaresi, MARSU tarafından tahsil edilen ÇTV paylarının aktarımı için gerekli takiplerin yapılacağını belirtmiştir.

Belediyenin gelir kaybının önlenmesi amacıyla, alacak takip işlemlerinin etkin bir şekilde gerçekleştirilmesi önem arz etmektedir. Bu durum, hem belediyenin mali durumunu güçlendirecek hem de kamu hizmetlerinin sürdürülebilirliğine katkı sağlayacaktır.

BULGU: MARSU Tarafından Belediye Adına Tahsil Edilen Vergi Bedellerinin Takibinin Yapılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

MARSU Genel Müdürlüğünün belediye adına tahsil edilen Çevre Temizlik Vergisi (ÇTV) paylarını zamanında ve tam olarak aktarmadığı, buna rağmen belediyenin gerekli takip işlemlerini yapmadığı görülmüştür.

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Çevre temizlik vergisi” başlıklı Mükerrer 44’üncü maddesinin;

birinci fıkrasında;

“Belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bulunan ve belediyelerin çevre temizlik hizmetlerinden yararlanan konut, iş yeri ve diğer şekillerde kullanılan binalar çevre temizlik vergisine tabidir.”

yedinci fıkrasında;

“Su tüketim miktarı esas alınmak suretiyle hesaplanan çevre temizlik vergisi, su faturasında ayrıca gösterilmek suretiyle tahakkuk etmiş sayılır. Bu suretle tahakkuk eden vergi, su tüketim bedeli ile birlikte belediyelerce tahsil edilir. Su ve kanalizasyon hizmetleri ayrı bir kanunla düzenlenmiş bulunan büyük şehir belediye sınırları ve mücavir alanlardaki çevre temizlik vergisi ise 20.11.1981 tarihli ve 2560 sayılı Kanun hükümlerine göre kurulan su ve kanalizasyon idarelerince tahsil edilir.”

sekizinci fıkrasında;

“Su ve kanalizasyon idareleri büyük şehir dahilindeki her ilçe veya ilk kademe belediyesinin belediye ve mücavir alan sınırları içinde bulunan konutlara ilişkin olarak tahsil ettiği çevre temizlik vergisi ile bu verginin süresinde ödenmemesi nedeniyle tahsil ettiği gecikme zammının yüzde seksenini tahsilatı takip eden ayın yirminci günü akşamına kadar bir bildirim ile ilgili belediyeye bildirerek aynı süre içinde öder. ..

dokuzuncu fıkrasında;

“Tahsil ettiği vergiyi veya gecikme zammını yukarıda belirtilen süre içinde ilgili belediyeye yatırmayan idarelerden, bu tutarlar 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre gecikme zammı tatbik edilerek tahsil edilir.”

denilmektedir.

Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere su ve kanalizasyon idarelerince konutlara ilişkin olarak su tüketim miktarı esas alınmak suretiyle hesaplanan ve tahsil edilen Çevre Temizlik Vergisi ile bu verginin süresinde ödenmemesi nedeniyle tahsil edilen gecikme zammının; yüzde seksenini ilgili belediyeye tahsilatı takip eden ayın yirminci günü akşamına kadar bir bildirim ile bildirerek aynı süre içinde ödeme/aktarma yapması gerekmektedir. Ayrıca ödemeleri zamanında yapmayan su ve kanalizasyon idarelerinden bu ödemeler için gecikme zammı tatbik edilerek tahsilatın yapılacağı da ifade edilmiştir.

Yapılan incelemede; detayı aşağıdaki tabloda gösterildiği üzere MARSU tarafından konutlardan tahsil edilen Çevre Temizlik Vergisinden aktarılması gereken ilçe belediyesi payları ile gecikme zammının, belediyeye tahsilatı takip eden ayın yirminci günü akşamına kadar bir bildirim ile bildirmesi ve aynı süre içinde ödeme/aktarma yapması gerekirken, bildirim yapmadığı ve aktarılması gereken tutarları zamanında ve tam olarak göndermediği tespit edilmiştir.

MARSU’dan alınan verilerden, 31.12.2024 tarihi itibarıyla, belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde yer alan konutların su tüketimi üzerinden tahsil edilen ÇTV ve gecikme zammından belediyeye aktarılması gereken ÇTV payının 1.566.152,94 TL olduğu anlaşılmıştır.

Tablo 8: ÇTV Alacakları

ÇTV Dönemi Alacak Bakiyesi (TL)
Nisan 2014 – Aralık 2023 Dönemleri 861.584,13
Ocak 2024 Dönemi 45.085,99
Şubat 2024 Dönemi 50.657,69
Mart 2024 Dönemi 44.477,82
Nisan 2024 Dönemi 52.997,48
Mayıs 2024 Dönemi 55.454,62
Haziran 2024 Dönemi 62.728,54
Temmuz 2024 Dönemi 68.599,40
Ağustos 2024 Dönemi 76.600,91
Eylül 2024 Dönemi 74.250,74
Ekim 2024 Dönemi 64.015,85
Kasım 2024 Dönemi 62.483,15
Aralık 2024 Dönemi 47.216,62
Genel Toplam 1.566.152,94

Kamu İdaresi cevabında, MARSU tarafından tahsil edilen ÇTV payının belediye hesabına aktarımı için gerekli takiplerin yapılacağı ifade edilmiştir.”

MARSU tarafından belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde yer alan konutlar üzerinden tahsil edilen ÇTV ve gecikme zammından belediyeye aktarılması gereken payların zamanında ve tam olarak aktarılmaması nedeniyle belediye gelir kaybına uğramaktadır. Belediyenin gelir kaybına uğramaması için gerekli alacak takip işlemlerinin yapılması gerekmektedir.