ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde, büyükşehir olmayan il kapsamındaki bir ilçe belediyesinin, asansör muayene kuruluşu ile meclis kararı olmaksızın bir protokol imzaladığı tespit edilmiştir. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15. maddesi, belediyelerin asansörlerin tescili ve periyodik bakımlarını yapma yetkisini tanırken, 17. madde belediye meclisinin karar organı olduğunu belirtmektedir. Ayrıca, 04.05.2018 tarihli Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği, periyodik kontrol ücretinin belirlenmesinin ilgili idarenin karar organı tarafından yapılması gerektiğini vurgulamaktadır.

Denetim sonucunda, 12.01.2023 tarihinde imzalanan protokolde, periyodik kontrol hizmet bedelinin, ilgili Bakanlık tarafından belirlenen taban ve tavan fiyat aralığına göre, belediye meclisi kararı olmadan %0 idare payı üzerinden belirlendiği görülmüştür. Bu durum, mevzuata aykırı bir uygulama olarak değerlendirilmiştir. İlgili idare, gelecekteki protokollerin mevzuata uygun şekilde, yani belediye meclisi kararı alınarak yapılacağını taahhüt etmiştir.

Sonuç olarak, periyodik kontrol hizmet bedeli ve bu bedelin belediyeye aktarılacak kısmının belirlenmesi, belediye meclisinin yetkisi dahilindedir ve bu süreçlerin mevzuata uygun şekilde yürütülmesi gerekmektedir.

BULGU: Meclis Kararı Alınmadan Asansör Muayene Kuruluşu ile Protokol Yapılması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

İdare ile yüklenici arasında konusu idare sınırları içerisindeki asansörlerin periyodik bakımının yapılması olan protokolün, meclis kararı alınmadan Belediye Başkanı tarafından imzalandığı görülmüştür.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyelerin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinin birinci fıkrasının (s) bendinde belediye sınırları içerisinde, yapı ruhsatı veya yapı kullanma izni hangi idare tarafından verilmiş olursa olsun, hizmete sunulacak olan asansörlerin tescilini yapmanın, ilgili teknik mevzuat çerçevesinde yıllık periyodik kontrollerini yapmanın ya da yetkilendirilmiş muayene kuruluşları aracılığıyla yaptırmanın, gerekli hâllerde asansörleri hizmet dışı bırakmanın belediyelerin yetkisinde olduğu,

Aynı Kanun’un “Belediye meclisi” başlıklı 17’nci maddesinde, belediye meclisinin belediyenin karar organı olduğu hüküm altına alınmıştır.

04.05.2018 tarihinde 30411 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği’nin “Periyodik kontrol ücretinin belirlenmesi” başlıklı 10’uncu maddesinde, periyodik kontrol ücretinin hesaplanmasında esas alınacak olan fiyatın, Yönetmeliğin ekinde belirtilen taban ve tavan fiyat aralığına göre ilgili idarenin karar organı tarafından belirleneceği, periyodik kontrol ücretinin ilgili idare karar organı tarafından belirlenen fiyatın ilgili idare payı ile birlikte Katma Değer Vergisi hariç toplamına eşit olduğu hususu düzenlenmiştir.

Yukarıdaki mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, belediye sınırları içerisinde hizmete sunulacak asansörlerin tescilini yapmak, yıllık periyodik bakımlarını yapmak ya da yetkilendirilmiş muayene kuruluşları aracılığıyla yaptırmanın belediyelerin yetkileri dahilinde olduğu, belediyelerin karar organının belediye meclisi olduğu ve belediye ile yetkilendirilmiş muayene kuruluşu arasında yapılacak protokolde taban ve tavan fiyat esas alınarak belirlenmesi gereken periyodik kontrol ücretinin belediye meclisi tarafından belirlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, 12.01.2023 tarihinde İdare ile Yüklenici arasında imzalanan protokolde ilgili Bakanlık tarafından ilan edilen taban ile tavan fiyat aralığı esas alınarak belirlenmesi gereken periyodik kontrol hizmet bedelinin Belediye Meclis Kararı alınmadan ilgili idare payının %0 olacak şekilde taban ücret üzerinden belirlendiği tespit edilmiştir.

Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; söz konusu protokollerin Belediye Meclis Kararı alınmak suretiyle mevzuatına uygun olarak yapılmasının sağlanacağı belirtilmiştir.

Sonuç olarak, belediye meclisi tarafından belirlenmesi gereken periyodik kontrol hizmet bedelinin ve periyodik kontrol ücretinin ilgili idare olan Belediyeye aktarılacak kısmının Belediye Meclisi tarafından belirlenmesi gerekmektedir.