|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi İdaresi’nin, Belediye Meclisi kararı olmaksızın diğer kamu kurumlarına yönelik yapım, bakım, onarım harcamaları ve ayni yardımlar gerçekleştirdiğini ortaya koymuştur. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 75. maddesi, belediyelerin bu tür işlemleri yalnızca meclis kararına dayanarak yapabileceğini belirtmektedir. Bu durum, yerel yönetimlerin karar alma süreçlerinde meclislerin rolünü vurgulamaktadır.
Belediye meclisleri, yerel politikaların belirlenmesi ve uygulanmasının denetlenmesi açısından kritik bir öneme sahiptir. Bu organlar, seçmenlerin temsilcileri olarak, yerel ihtiyaçların belirlenmesine ve bu ihtiyaçlara yönelik politikaların oluşturulmasına katkıda bulunmalıdır. Dolayısıyla, yalnızca Belediye Başkanının inisiyatifiyle değil, meclis düzeyinde çok paydaşlı bir yaklaşım benimsenmesi gerekmektedir. Yapılan incelemelerde, diğer kamu kurumlarına yönelik harcamaların meclis onayı olmadan yapıldığı tespit edilmiştir. İdare, 5393 sayılı Kanun’un 14. maddesi gereğince bazı harcamaların yapılabileceğini belirtse de, bu harcamaların meclis kararı ile onaylanması gerektiği açıktır. Bu tür kararların mecliste görüşülmesi, halkın bilgilendirilmesi ve kaynakların nasıl kullanıldığına dair şeffaflık sağlanması açısından son derece önemlidir. |
BULGU: Meclis Kararı Alınmadan Diğer Kamu Kurumları İçin Yapım, Bakım, Onarım Harcamaları ve Ayni Yardımlar Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare tarafından Belediye Meclis kararı olmadan diğer kamu kurumlarına ait yapım, bakım, onarım harcamaları ve ayni yardımlar yapıldığı görülmüştür.
13.7.2005 tarih ve 25874 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75’inci maddesinde;
Belediyelerin, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda; mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına ait yapım, bakım, onarım ve taşıma işlerini bedelli veya bedelsiz üstlenebileceği veya bu kuruluşlar ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebileceği ve bu amaçla gerekli kaynak aktarımında bulunabileceği, mahallî idareler ile merkezî idareye ait aslî görev ve hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla gerekli aynî ihtiyaçları karşılayabileceği ve geçici olarak araç ve personel temin edebileceği belirtilmektedir.
Görüldüğü gibi Kanun, belediyelerin görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda, mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına ait yapım, bakım, onarım işlerini bedelli veya bedelsiz üstlenebileceğini belirtmiş ancak söz konusu alanlarda yardımda bulunabilme kararını Belediye Meclisine vermiştir.
Belediye meclisleri yerel politikalara yön veren en yüksek yerel karar alma organlarıdır. Politika düzeyinde karar almak ve bu kararların uygulama süreçlerini seçmenler adına takip etmek ve denetlemek belediye meclislerinin görevidir. Bunun yanında, belediye meclisleri, alınan bu politikaları icra eden başkan ve encümeni takip eden, izleyen, vatandaşın hakkını savunan denetim mekanizmalarıdır.
Dolayısıyla o yörenin ve yöre halkının ihtiyaçlarının belirlenmesine dair oluşturulacak politikaların yalnızca Belediye Başkanının kararı ile değil, meclis düzeyinde çoğulcu ve çok katılımlı bir yöntemle kararlaştırılması oldukça önemlidir.
Bu durum kişilerin ikamet ettiği beldenin vatandaşı olarak, belediye meclisleri aracılığıyla, özellikle o belediyenin karar, hizmet ve faaliyetlerinden haberdar olma ve dolayısıyla o beldenin yönetimine katılma amacına hizmet etmektedir.
Yapılan incelemede; Belediye Meclisi tarafından herhangi bir karar alınmadan, diğer kamu kurumlarına ait yapım, bakım ve onarım harcamaları ile ayni yardımlar yapıldığı tespit edilmiştir.
İdare cevabında 5393 sayılı Kanun’un 14’üncü maddesinin (b) bendi gereğince mabetlerin yapımı, bakımı ve onarımının Belediye tarafından yapılabileceği ifade edilmekle birlikte bulguya konu edilen husus Belediye tarafından yapılacak bu tarz harcamalar için Belediye Meclisi tarafından karar alınmasıdır. Özellikle, ilgili belediyelere mali yükümlülükler getiren bu tarz kararların meclis düzeyinde görüşülmesi halkın da bu kararlardan haberdar olması ve kaynakların hangi alanlarda harcandığı konusunda bilgi sahibi olmaları önem arz etmektedir.
Sonuç olarak, söz konusu harcama ve ayni yardımlar için Belediye Meclisi tarafından karar alınması gerekmektedir.