|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, Büyükşehir Belediyesi’nde meclis kararıyla oluşturulan daire başkanlığı ve birim müdürlüğü sayısından daha fazla yönetici bulunmaktadır. Bu durum, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun ilgili maddeleri ile Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartları Yönetmeliği’ne aykırıdır. Yönetmelik, kamu kaynaklarının etkin kullanımını ve yerel hizmetlerin dengeli dağılımını hedeflemekte, aynı zamanda idari birimlerin ihtiyaç duyduğu personel sayısını belirlemektedir.
Denetim sonucunda, 30 daire başkanlığı ve 122 birim müdürlüğü bulunmasına rağmen, 47 daire başkanı ve 145 birim müdürü tespit edilmiştir. Bu yöneticilerin bir kısmı, kadro unvanlarına rağmen fiilen görevlerini icra etmemekte, dolayısıyla yönetici maaşları ödenmektedir. Özellikle, 47 daire başkanından 17’si ve 145 birim müdüründen 23’ü, görevlerini yerine getirmemektedir. Vekaletle görevlendirilen yöneticilere de maaş ödenmesi, bu durumu daha da karmaşık hale getirmektedir. Sonuç olarak, Büyükşehir Belediyesi’nin idari yapısının, meclis kararıyla belirlenen birim sayısı ile uyumlu olması ve buna göre yönetici maaşlarının ödenmesi gerekmektedir. Bu durum, kamu kaynaklarının etkin kullanımını sağlamak ve yönetim şeffaflığını artırmak açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Meclis Kararı ile Oluşturulan Birim Sayısından Daha Fazla Birim Yöneticisi Bulunması ve Yönetici Maaşı Ödenmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Meclis kararı ile oluşturulan daire başkanlığı ve birim müdürlüğü sayısından daha fazla sayıda daire başkanı ve birim müdürü bulunduğu ve bu kişilerin tamamına yönetici maaşı ödendiği görülmüştür.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Büyükşehir belediyesi teşkilâtı” başlıklı 21’inci maddesinde; “Büyükşehir belediyesi teşkilâtı; norm kadro esaslarına uygun olarak genel sekreterlik, daire başkanlıkları ve müdürlüklerden oluşur.” hükmü tesis edilmiştir.
Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik’in “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; “Bu Yönetmeliğin amacı; kamu kaynaklarının etkili ve verimli kullanılması, yerel hizmetlerin dengeli dağılımının temin edilmesi, belediyeler tarafından sunulan hizmetlerde kalitenin artırılması, ihtiyaç duyulan nitelik, unvan ve sayıda personel istihdamının sağlanmasıdır.” düzenlemesi yer almaktadır.
Aynı Yönetmelik’in “Kadroların tespiti” başlıklı 9’uncu maddesinde ise; “Bu Yönetmeliğe ekli cetvellerde alt gruplar için unvan ve sayı itibarıyla tespit edilenler dışında kadro kullanılamaz. Ayrıca Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-2 ve Ek-3’te unvan, personel grubu ve sayı itibarıyla alt gruplar için belirlenen memur ve sürekli işçi kadro toplamı aşılamaz. Ancak, memur ve sürekli işçi kadro sayıları, tespit edilen memur ve işçi kadro sayısından daha az sayıda belirlenebilir.
Bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-2 Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro Standartları Cetvellerinde belirtilen birim müdürlüğü ve üstü yönetici kadro unvanları ile Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-3 Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Kadro Unvanları Listelerinden (I), (II) ve (III) sayılı listelerde belirtilen unvanlar kullanılarak idarî birimler oluşturulur. İdarî birimler ile bu birimlere ait kadro unvanları arasında yetki ve görev mükerrerliğine yer verilemez ve bu kadro unvanlarından aynı mahiyetteki hizmet ve görevleri ifa edebilecek birden fazla yönetici kadro unvanı ihdas edilemez. Birim müdürlüğü ve üstü yönetici kadro unvanları hizmet gereklerine uygun olarak belirlenir ve fiilen icra edilmeyen hizmetlere ilişkin kadro unvanları kullanılamaz.” düzenlemesi bulunmaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, İdarenin sunacağı hizmetin gereklerine uygun olarak idari birimler oluşturması, oluşturulan bu birimler için de ihtiyaç duyulan sayıda personel istihdam etmesi gerekmektedir. Söz konusu Yönetmelik’te mahalli idareler için kullanılabilecek norm kadrolar ad ve sayı itibarıyla cetveller oluşturularak belirlenmiş, bir mahalli idarenin istihdam edebileceği en fazla personel sayısı üst sınır olarak belirlenmiştir. Bu bağlamda, bir mahalli idare Yönetmelik’te kendi tabi olduğu cetveldeki gruba göre, grupta sayılan kadro unvanlarından seçmek suretiyle ihtiyaç duyduğu sayıda idari birimlerini oluşturacak, oluşturduğu bu birimlere göre de ihtiyaç duyulan sayıda personel istihdamı yapacaktır. Ancak Yönetmelik’te sayılmış olsa bile fiilen icra edilmeyen hizmetlere ilişkin idari birimler oluşturulamayacak ve kadro unvanları kullanılamayacaktır.
Yapılan incelemede, İdarede meclis kararı ile oluşturulmuş 30 daire başkanlığı ve bu daire başkanlıklarına bağlı 122 birim müdürlüğü bulunduğu, ancak İdarede 38’i asaleten 9’u vekaleten olmak üzere toplam 47 daire başkanı ve 37’i asaleten 108’i vekaleten olmak üzere toplam 145 birim müdürü bulunduğu tespit edilmiştir.
47 daire başkanından 17 kişinin kadro unvanı daire başkanı olmasına rağmen fiilen daire başkanlığı yapmamaktadır. 145 birim müdüründen 23 kişinin kadro unvanı şube müdürü olmasına rağmen fiilen şube müdürlüğü yapmamaktadır. Bu birimlere vekalet, geçici ayrılmalar dolayısıyla olmayıp sürekli vekalet niteliğindedir. Vekalet edenlere ise vekalet aylığı ödenebilmesi şartlarını taşımaları kaydıyla yönetici vekalet aylığı ödenmektedir. Kadro unvanı daire başkanı veya şube müdürü olup fiilen bu görevleri yapmayanlar kazanılmış haklarının bulunması dolayısıyla daire başkanı veya şube müdürü maaşı almaktadırlar. Böylece, İdarede 30 Daire Başkanlığı ve 122 Birim Müdürlüğü bulunmasına rağmen, 30 daire başkanı ve 122 birim müdüründen daha fazla sayıda yönetici maaşı ödenmektedir. Bu duruma ise kadrolu birim yöneticilerinin görevlerinden alınarak, yerlerine vekaleten görevlendirmelerin yapılması sebebiyet vermektedir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından özetle; Büyükşehir Belediye teşkilatının Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik’e uygun olarak oluşturulduğu, birim yöneticileri dışında aynı Yönetmelik’e ekli Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Memur Kadro Kütüğü’ne göre 2975 unvan kodlu Daire Başkanı ve 5050 unvan kodlu Şube Müdürü unvanlı kadrolarda da personel istihdam edildiği ifade edilmiştir.
Ancak bulgu konusu olan ve yukarıda belirtilen, İdarede meclis kararı ile oluşturulmuş 30 daire başkanlığı ve bu daire başkanlıklarına bağlı 122 birim müdürlüğü bulunmasına rağmen İdarede 38’i asaleten 9’u vekaleten olmak üzere toplam 47 daire başkanı ve 37’i asaleten 108’i vekaleten olmak üzere toplam 145 birim müdürü bulunmasına ilişkin herhangi bir açıklama yapılmamıştır.
Sonuç olarak, İdarede meclis kararı ile kurulan birim sayısı kadar birim yöneticisi bulundurulması ve bu şekilde bulunan birim yöneticisi kadar yönetici maaşı ödenmesi gerekmektedir.