Sayıştay, KİK, Yargıtay ve Danıştay Kararları, Bakanlık Görüşleri

1. Daire 2011/1895 E. 2011/1945 K.

Özeti : Belediye başkan yardımcısı olarak görev yapan ve aynı zamanda belediye meclisi üyesi olan kişiye isnat edilen eylemin belediye başkan yardımcılığı görevinden kaynaklanması nedeniyle, söz konusu eyleme ilişkin yetkili merci kararına yapılan itirazın, görevli ve yetkili bölge idare mahkemesince incelenmesi gerektiği hakkında.

KARAR
… Belediye Başkan Yardımcısı … ve aynı Belediyede görevli 11 kişi hakkında kısmen soruşturma izni verilmesine, kısmen soruşturma izni verilmemesine ilişkin … Vali Vekilinin 27.9.2011 tarih ve 41 sayılı kararına, Çanakkale C**** *** ile haklarında soruşturma izni verilenler tarafından yapılan itirazların “incelenmeksizin reddine, dilekçe ve eklerinin itiraza bakmakla görevli ve yetkili Danıştay 1.Dairesine gönderilmesine” ilişkin Edirne Bölge İdare Mahkemesinin 24.10.2011 tarih ve E:2011/264, K:2011/261 sayılı kararı ile gönderilen dosya, Tetkik Hakimi A**** *** açıklamaları dinlenildikten sonra 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun uyarınca incelendi;
Gereği Görüşülüp Düşünüldü :
4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanunun 3 üncü maddesinin (h), (i) ve (j) bentlerinde mahalli idarelerdeki memurlar ve diğer kamu görevlileri hakkında izin vermeye yetkili makamlar düzenlenmiş olup (h) bendinde, büyükşehir belediye başkanları, il ve ilçe belediye başkanları, büyükşehir, il ve ilçe belediye meclisi üyeleri ile il genel meclisi üyeleri hakkında İçişleri Bakanının; (i) bendinde, belde belediye başkanları ile belde belediye meclisi üyeleri hakkında ilçede kaymakam, merkez ilçede valinin; (j) bendinde, köy ve mahalle muhtarları ile bu Kanun kapsamına giren memurlar ve diğer kamu görevlileri hakkında ilçede kaymakam, merkez ilçede valinin soruşturma izni vermeye yetkili olduğu; aynı Kanunun 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında ise, soruşturma izni verilmesine veya verilmemesine ilişkin kararlara karşı yapılan itirazlara 3 üncü maddenin (e), (f), (g) ve (h) bentlerinde sayılanlar için Danıştay’ın idari dairesince, diğerleri için yetkili merciin yargı çervesinde bulunduğu bölge idare mahkemesince bakılacağı hükmüne yer verilmiştir. Bu düzenlemelerden, (j) bendindeki “…diğer memurlar ve kamu görevlileri…” ibaresi ile (h) ve (i) bentlerinde sayılanların dışında kalan mahalli idarelerdeki memur ve diğer kamu görevlilerinin ifade edildiği anlaşılmaktadır.
Öte yandan, aynı Kanunun 3 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında, yetkili mercilerin saptanmasında, memur ve diğer kamu görevlisinin suç tarihindeki görevinin esas alınacağı hükmüne yer verilmiştir. Böylece hem birden fazla kamu görevini eş zamanlı olarak ifa eden memurlar ve diğer kamu görevlileri, hem de görev yeri ve unvanı değişen memurlar ve diğer kamu görevlileri hakkında suçun işlendiği tarihteki görevin esas alınması suretiyle izin vermeye yetkili mercinin saptanması gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden, … Belediye Başkan Yardımcısı … ve aynı Belediyede görevli 11 kişi hakkında kısmen soruşturma izni verilmesine, kısmen soruşturma izni verilmemesine ilişkin … Vali Vekilinin 27.9.2011 tarih ve 41 sayılı kararına, Çanakkale C**** *** ile haklarında soruşturma izni verilenler tarafından Edirne Bölge İdare Mahkemesine itiraz edildiği, Bölge İdare Mahkemesinin 24.10.2011 tarih ve E: 2011/264, K: 2011/261 sayılı kararıyla, … Belediye Başkan Yardımcısı …’in mahalli idareler seçimini kazanarak 2004-2009 yılları arasında Belediye Meclis Üyesi olarak göreve başladığı, Belediye Meclis kararı ile 1.5.2005 tarihinde Belediye Başkanının teklifi ile Belediye Meclisi tarafından seçimle Belediye Başkan Yardımcısı olarak görev yaptığının anlaşıldığı, hakkında soruşturma izni verilenlerin isnat edilen suçta Belediye Meclisi Üyesi …’le iştirak halinde oldukları, bu nedenle söz konusu itirazların Belediye Meclisi Üyesi R**** *** hakkında karar vermeye yetkili ve görevli olan Danıştay 1 inci Dairesince çözümlenmesi gerektiği gerekçesiyle “itiraz dilekçelerinin incelenmeksizin reddine, dilekçe ve eklerinin itiraza bakmakla görevli ve yetkili Danıştay 1. Dairesine gönderilmesine” karar verildiği anlaşılmaktadır.
2008- 2011 yıllarında yapılan … Belediyesi personel yemek alımı ihalelerinde yaklaşık maliyet hesaplanmaksızın ihalelerin gerçekleştirildiği yolunda … ve beraberindekilere isnat edilen eylemin, …’in Belediye Başkan Yardımcılığı görevinden kaynaklandığı, …’in söz konusu eylemden … Belediye Meclisi Üyesi olarak değil, Belediye Başkan Yardımcısı olarak sorumlu bulunduğu, yetkili mercinin saptanmasında 4483 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca memur ve diğer kamu görevlilerine isnat edilen eylem sırasındaki görevin esas alınması nedeniyle belediye başkan yardımcılığı görevinin 4483 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (j) bendi kapsamında değerlendirilmesi ve bu görevi yürütenler hakkında yetkili merci tarafından verilen kararlara karşı yapılan itirazlara Kanunun 9 uncu maddesi uyarınca yetkili bölge idare mahkemesi tarafından bakılması gerektiğinden, … ve beraberindekiler hakkında kısmen soruşturma izni verilmesine, kısmen soruşturma izni verilmemesine ilişkin … Vali Vekilinin 27.9.2011 tarih ve 41 sayılı kararına yapılan itirazların görev yönünden reddine, dosyanın karar ekli olarak itiraza bakmakla görevli ve yetkili Edirne Bölge İdare Mahkemesine iadesine 06.12.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

ÖZET: Belediye başkan yardımcısı ve belediye meclisi üyesi olan bir kişi hakkında yapılan itirazların, yetkili bölge idare mahkemesince incelenmesi gerektiği belirtilmiştir. 4483 sayılı Kanun’un ilgili maddeleri uyarınca, memurların suç tarihindeki görevleri esas alınarak yetkili mercilerin belirlenmesi gerektiği vurgulanmış, bu nedenle itirazların Edirne Bölge İdare Mahkemesi’ne iade edilmesine karar verilmiştir. Ayrıca, soruşturma izni verilmesine ilişkin kararların, ilgili mercilerce değerlendirilmesi gerektiği ifade edilmiştir.