|
ÖZET: Memurlara yönelik kumanya yardımlarının, ilgili bütçe gider tertibine kaydedilmediği tespit edilmiştir. 2024-2026 Dönemi için hazırlanan Belediye, Bağlı İdare ve Birlikler Bütçe Hazırlama Rehberi’nde, bütçelerin hizmet planlamaları ve gider gelir tahminleri açısından idarelerin hedefleriyle uyumlu olarak hazırlanması gerektiği vurgulanmaktadır. Ayrıca, bütçelerin analitik sınıflandırmaya uygun bir şekilde düzenlenmesi gerektiği belirtilmiştir.
Analitik Bütçe Sınıflandırması, bütçelerin ekonomik ve mali analizini sağlamak amacıyla belirli kriterlere göre sınıflandırılmasını gerektirir. Bu bağlamda, kumanya yardımlarının personel giderleri kapsamında değerlendirilmesi gerektiği ifade edilmiştir. 2024 ve 2025 yıllarını kapsayan toplu sözleşmede, yemek yardımı alanında memurlara kumanya desteği verilmesi gerektiği açıkça belirtilmiştir. Ancak yapılan incelemeler, bu yardımların sosyal haklar yerine cari transferler olarak kaydedildiğini göstermektedir. Kamu idaresi, kumanya yardımının sosyal haklar tertibinden giderleştirilmesi gerektiğini kabul etmiştir. Sonuç olarak, memurlara yapılan kumanya yardımlarının doğru bütçe tertibine kaydedilmesi, mali şeffaflık ve hesap verebilirlik açısından önem arz etmektedir. |
BULGU: Memurlara Yapılan Kumanya Yardımının İlgili Bütçe Gider Tertibine Kaydedilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediye tarafından memurlara yapılan kumanya yardımının ilgili bütçe tertibine kaydedilmediği görülmüştür.
2024-2026 Dönemi Belediye, Bağlı İdare ve Birlikler Bütçe Hazırlama Rehberi’nin Genel İlkeler bölümü 3’üncü maddesinde;
“2024 yılı bütçesi, 2024-2026 yıllarını kapsayacağından hizmet planlamalarının, gider ve gelir tahminlerinin hizmet öncelikleriyle idarelerin hedeflerine uygun olarak hazırlanması gerekmektedir.”,
11’inci maddesinde;
“İdareler bütçelerini Analitik Bütçe Sınıflandırmasına ilişkin izleyen bölümlerde yer verilen esas ve usullere uygun olarak hazırlayacaklardır.”,
Analitik Bütçe Sınıflandırması bölümü “Giriş” başlıklı 1’inci maddesinde;
“Bütçeler; ekonomide fiyat istikrarının, gelirin adil dağılımının ve sürdürülebilir büyümenin sağlanması ile yatırımların teşvik edilmesi gibi hedeflerin gerçekleştirilmesinde kullanılan en önemli mali araçlardan biridir. Bütçe harcamalarının nitelikleri ve etkileri farklı olduğundan bütçenin etkin bir mali araç olarak kullanılabilmesi için harcamaların temel ölçütlere göre sınıflandırılması gerekmektedir.
5018 sayılı Kanunda bütçelerin kurumsal, işlevsel ve ekonomik sonuçların görülmesini sağlayacak, gelir ve giderlerin ekonomik ve mali analizinin yapılmasına imkân verecek, hesap verilebilirliği ve saydamlığı sağlayacak şekilde Cumhurbaşkanlığınca uluslararası standartlara uyumlu olarak belirlenen sınıflandırma sistemine göre hazırlanacağı ve uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.” Denilmektedir.
Analitik Bütçe Sınıflandırmasına İlişkin Rehber’in “Giderin Ekonomik Kodlarının Açıklamaları” bölümünde, birinci düzeyde yer alan harcama grupları ile bunun altında II. III. ve IV. düzeylerde yer alacak detay kodlar ve bu bölümlere gider kaydedilecek olan harcamalar belirtilmiş, ayrıca harcamanın sınıflandırmasında kullanılacak tüm ekonomik kodlara ekli listelerde yer verilmiştir.
Diğer yandan, Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2024 ve 2025 Yıllarını Kapsayan 7. Dönem Toplu Sözleşme’nin “Yerel Yönetim Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme” başlıklı dördüncü bölümünün “Yerel yönetimlerde çalışan kamu görevlilerine yemek yardımı” başlıklı 16’ıncı maddesinin birinci fıkrasında; “Bu hizmet kolu kapsamına giren kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapan kamu görevlilerinden Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğine göre yemekhanesi olmayanlara veya kurulan yemek servislerinden kurum dışında fiilen yerine getirilen görevler sebebiyle yararlanma imkanı olmayanlara öğle yemeği için kumanya yardımı verilir.“,
“Yiyecek yardımı” başlıklı 19’uncu maddesinin birinci fıkrasında; “Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin geçici 2 nci maddesi hükmü bu Bölümün 12 ve 16 nci maddeleri esas alınarak aynı şekilde uygulanmaya devam edilir.” Denilmektedir.
Yapılan incelemelerde; söz konusu kumanya yardımının Personel Giderleri olarak ilgili mevzuatı gereğince aile yardımı, ölüm yardımı, nakdi giyecek yardımı ve tayın bedeli gibi nakden ödenen sosyal haklar ve yardımlar kapsamında 01.1.4.1 Sosyal Haklar tertibi yerine Cari Transferler olarak 05.3.1.05 Memurların Öğle Yemeğine Yardım tertibinden giderleştirildiği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususa katıldığını ve memurlara yapılan kumanya yardımının personel giderleri olarak ilgili mevzuatı gereğince aile yardımı, ölüm yardımı, nakdi giyecek yardımı ve tayın bedeli gibi nakden ödenen sosyal haklar ve yardımlar kapsamında 01.1.4.1 Sosyal Haklar tertibinden giderleştirileceğini ifade etmiştir.
Sonuç olarak, memurlara yapılan kumanya yardımının ilgili bütçe tertibinden giderleştirilmesi gerekmektedir.