ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin ön ödemelerde Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’na uygun hareket etmediğini ortaya koymuştur. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 35. maddesi, harcama yetkilisinin onayıyla ve belirli koşullar altında avans verilmesine izin vermekte, ancak bu avansların üst sınırının Merkezî Yönetim Bütçe Kanunu’nda belirlendiğini vurgulamaktadır. 2022 yılına ait bütçe düzenlemelerine göre, büyükşehir belediyeleri ve nüfusu 50 bini aşan ilçelerde avans üst sınırı 2.370,00 TL olarak belirlenmiştir.

Yapılan denetimlerde, Kamu İdaresi’nin bu üst sınırı aştığı tespit edilmiştir. Özellikle Basın İlan Kurumu’na yapılan ödemeler ve idareye ait taşıtların fenni muayeneleri için gerçekleştirilen ödemelerde, avans üst sınırının ihlal edildiği görülmüştür. Kamu İdaresi, bu durumun faturaların daha sonra gönderilmesi nedeniyle ortaya çıktığını belirtse de, mevzuat gereği belirlenen avans üst sınırının aşılmaması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, avans ödemelerinin, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’nda belirlenen üst sınırları aşmayacak şekilde gerçekleştirilmesi önem arz etmektedir. Bu durum, kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanımını sağlamak açısından kritik bir öneme sahiptir.

BULGU: Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu İle Belirlenen Avans Üst Sınırının Aşılması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Kamu İdaresi tarafından yapılan ön ödemelerde Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile belirlenen üst sınıra uyulmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Ön Ödeme” başlıklı 35’inci maddesinde, harcama yetkilisinin uygun görmesi ve karşılığı ödeneğin saklı tutulması kaydıyla, ilgili kanunlarda öngörülen haller ile gerçekleştirme işlemlerinin tamamlanması beklenilemeyecek ivedi veya zorunlu giderler için avans vermek veya kredi açmak suretiyle ön ödeme yapılabileceği ve verilecek avansın üst sınırının Merkezî Yönetim Bütçe Kanunu’nda gösterileceği belirtilmiştir.
2022 yılı Merkezî Yönetim Bütçe Kanunu’na ekli “Çeşitli Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelere Göre Bütçe Kanununda Gösterilmesi Gereken Parasal ve Diğer Sınırlara Ait- İ Cetveli”nde 5018 sayılı Kanun’un 35’inci maddesinde belirtilen ön ödeme için; yapım işleri ile mal ve hizmet alımları için illerde, kuruluş merkezlerinde, büyükşehir belediye sınırları içindeki ilçeler ve nüfusu 50 bini geçen ilçelerde 2.370,00 TL, diğer ilçelerde ise 1.235,00 TL tutarında bir üst sınır tespit edilmiştir.
Yapılan incelemede, Kamu İdaresi tarafından Kanun’da öngörülen 2.370,00 TL avans üst sınırına uyulmadığı, söz konusu üst sınırı aşan avans ödemelerinin yapıldığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresince, Basın İlan Kurumuna yapılan ödemeler ile idareye ait taşıtların fenni muayeneleri için yapılan ödemelerde avans üst sınırının aşıldığı ancak bunun Basın İlan Kurumuna yapılan ödemelere ait faturaların daha sonra gönderilmesi nedeniyle bedellerdeki tutarsızlığı önlemek ve faturaların takibi amacıyla yapıldığı ifade edilmiş ise de yukarıda bahsedilen mevzuat hükümleri gereğince Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’nda belirlenen avans üst sınırının aşılamayacağı değerlendirilmektedir.
Avans ödemelerinin, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile belirlenen üst sınırı aşmayacak şekilde yapılması gerekmektedir.