|
ÖZET: İstanbul Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi’nde mesai dışı ödemelerin dağıtımında, akademik personel dışındaki çalışanların A puanı üzerinden belirlenmesi gerektiği belirtilmiştir. 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporu’na göre, üniversite yönetim kurulu, tahsil edilen mesai dışı ücretlerin doğrudan katkı sağlayan personele ödenmesine karar vermiştir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58. maddesi, öğretim üyelerinin mesai saatleri dışında sundukları sağlık hizmetleri için alınan ilave ücretlerin döner sermaye işletmesinin ayrı bir hesabında toplanacağını ve bu gelirin belirli oranlarda dağıtılacağını ifade etmektedir.
Yönetmelik uyarınca, öğretim elemanları dışındaki personele mesai dışı çalışılan her saat için A puanının %1’ine kadar ek puan verilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Ancak, İstanbul Üniversitesi Yönetim Kurulu’nun 14.02.2023 tarihli kararında, öğretim üyelerinin mesai dışı sağlık hizmetlerinden elde edilen ilave ücretlerin %30’unun, bu hizmete katkıda bulunan diğer personele ödeneceği belirtilmiştir. Bu durum, ilgili mevzuat hükümleriyle çelişmektedir; çünkü ek puan verilmesi gerektiği açıkça ifade edilmiştir. Sonuç olarak, mesai dışı ödemelerin dağıtımında, mevzuat hükümlerine uygun hareket edilmesi ve ek puan uygulamasının dikkate alınması gerekmektedir. Yönetim kurulu kararları, mevcut yasal çerçeve ile uyumlu olmalı ve tüm personelin hakları gözetilerek düzenlenmelidir. |
BULGU: Mesai Dışı Ödemelerin Dağıtımına ilişkin Esasların Mevzuat Hükümleri Uyarınca Belirlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
İstanbul Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesine ait mesai dışı ödemelerin dağıtımının akademik personel haricinde A puanı üzerinden belirlenmesi İstanbul Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim 64
Raporu
gerekirken üniverstie yönetim kurulu tarafından tahsil edilen mesai dışı ücretlerinin katkısı olan personele doğrudan ödenmesine yönelik karar verildiği görülmüştür.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58’inci maddesinin h fıkrasında; Öğretim üyelerinin mesai saatleri dışında üniversitede sundukları sağlık hizmetlerinden dolayı 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 73 üncü maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca alınan ilave ücretler döner sermaye işletmesinin ayrı bir hesabında toplanacağı; bu tutardan ayrıca Hazine payı kesintisi ve (b) fıkrası uyarınca kesinti yapılmayacağı; bu şekilde elde edilen gelirin yüzde 50’sinden az ve yüzde 60’ından fazla olmamak üzere üniversite yönetim kurulunca tespit edilecek oranı, mesai saatleri dışında sağlık hizmeti sunan öğretim üyesine, mesai içinde gerçekleştirilen iş miktarı ve çeşidi dikkate alınarak belirlenen toplam performansı aşmamak kaydıyla, ek ödeme matrahının yüzde 950’sini geçmemek üzere her ay ayrıca ödeneceği belirtilmiştir.
Ayrıca, 18.02.2011 tarihli ve 27850 sayılı Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in
“Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin ö fıkarasında; Mesai dışı gelir: İlgili mevzuatı uyarınca tespit edilen çalışma saatleri dışında ve hafta sonu ve resmi tatillerde elde edilen geliri,
“Dağıtım Esasları” başlıklı 5’inci maddenin 11’inci fıkrasında; Öğretim elemanı (araştırma görevlisi hariç) dışındaki ve Kanunun 58 inci maddesinin (c) ve (f) fıkraları kapsamındaki personele nöbet hizmetleri hariç olmak üzere mesai dışı çalışılan her bir saat için (A) puanının % 1’ine kadar yönetim kurulu kararıyla ek puan verileceği ve bu puan, yönetim kurullarınca belirlenen ek ödeme oranının % 20’sinden fazla olamayacağı,
hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda belirtilen mevzuat uyarınca, Öğretim elemanı (araştırma görevlisi hariç) dışındaki ve Kanunun 58 inci maddesinin (c) ve (f) fıkraları kapsamındaki personele nöbet hizmetleri hariç olmak üzere mesai dışı çalışılan her bir saat için (A) puanının % 1’ine kadar yönetim kurulu kararıyla ek puan verilecek ve bu puan, yönetim kurullarınca belirlenen ek ödeme oranının % 20’sinden fazla olamayacaktır.
Ancak, İstanbul Üniversitesinin 14.02.2023 tarihli Yönetim Kurulu Kararında;
Öğretim üyelerinin mesai saatleri dışında üniversitede sundukları sağlık hizmetlerinden dolayı alınan ilave ücretler döner sermaye işletmesinin ayrı bir hesabında toplanır. Elde edilen gelirin, hizmetin tek öğretim üyesi tarafından gerçekleştirilmesi halinde %60’ı; birden çok öğretim üyesinin katılımıyla gerçekleştirilmesi halinde ise % 45’i bizzat işlemi gerçekleştiren öğretim üyesine, % 15’i anestezi hizmetini gerçekleştiren öğretim üyesine ödenmek üzere mesai saatleri dışında sağlık hizmeti sunan öğretim üyesine, ek ödeme matrahının % 950’sini geçmemek üzere her ay ayrıca ödeneceği,
Öğretim üyelerinin mesai saatleri dışında üniversitede sundukları sağlık hizmetlerinden dolayı alınan ilave ücretlerden elde edilen gelirin %30’u, mesai saatleri dışında sağlık hizmeti sunumuna katkıda bulunan diğer personele, katkıları ve kadro/görev unvan katsayıları oranında tavan ek ödeme oranı karşılığındaki tutarı geçmemek üzere her ay ayrıca ödeneceği,
ifade edilmiş ve bu karar uyarınca, öğretim üyelerinin mesai saatleri dışında üniversitede sundukları sağlık hizmetlerinden dolayı alınan ilave ücretlerin mesai saatleri dışında sağlık hizmeti sunumuna katkıda bulunan diğer personele doğrudan ödendiği görülmüştür.
Öğretim elemanı (araştırma görevlisi hariç) dışındaki ve Kanunun 58 inci maddesinin (c) ve (f) fıkraları kapsamındaki personele nöbet hizmetleri hariç olmak üzere mesai dışı çalışılan her bir saat için (A) puanının % 1’ine kadar yönetim kurulu kararıyla ek puan verilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
Kamu İdaresi cevabında, “Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik”in “Dağıtım Esasları” başlıklı 5. Maddesinin 15 fıkrası uyarınca 5510 sayılı Kanunun 73 üncü maddesinin üçüncü fıkrasına göre alınan ilave ücretlerden, mevzuatta belirlenen öğretim üyelerine ayrılan paydan kalan tutarlarının, 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (b) fıkrasında belirtilen işler ile (c) fıkrasının ikinci paragrafına uygun olarak fiilen mesai dışında çalışan diğer personele, Üniversite Yönetim Kurullarınca belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde yapılacak ek ödemenin finansmanında kullanılabileceğini belirtmiş ve buna göre Üniversite Yönetim Kurulu “ilave ücretlerden elde edilen gelirin %30’u, mesai saatleri dışında sağlık hizmeti sunumuna katkıda bulunan diğer personele, katkıları ve kadro/görev unvan katsayıları oranında tavan ek ödeme oranı karşılığındaki tutarı geçmemek üzere her ay ayrıca ödeneceği şeklinde usul ve esasları belirlediği ve buna göre işlem tesis ederek ödemelerin yapıldığı ifade etdilmiştir.
Her ne kadar Kamu İdaresi Yönetmelik’in 5’inci maddesi ve bu hükme istinaden çıkarılan Yönetim Kurulu Kararı kapsamında, tahsil edilen ilave ücretin %30’unun öğretim üyeleri hariç personele dağıtabileceği belirtilmiş olsa da, Yönetmelik’in “Dağıtım Esasları” başlıklı 5’inci maddenin 11’inci fıkrasında; Öğretim elemanı (araştırma görevlisi hariç) dışındaki ve Kanunun 58 inci maddesinin (c) ve (f) fıkraları kapsamındaki personele nöbet hizmetleri hariç olmak üzere mesai dışı çalışılan her bir saat için (A) puanının % 1’ine kadar yönetim kurulu kararıyla ek puan verileceği ve bu puan, yönetim kurullarınca belirlenen ek ödeme oranının % 20’sinden fazla olamayacağı açıkça belirtilmiştir.
Nitekim mezkur hükümler uyarınca, öğretim üyesi hariç personele mesai dışı ödemelerinde ve kullanılmak üzere elde edilen ilave ücretin %30 u ayrılabilecek, ancak bu tutarın doğrudan dağıtımı yapılmak yerine mesai dışı çalışılan her bir saat için (A) puanının % 1’ine kadar yönetim kurulu kararıyla ek puan verilerek öğretim üyesi hariç mesai dışı çalışan personele dağıtılabilecektir.