|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, üniversite öğretim üyelerinin mesai saatleri dışında sundukları sağlık hizmetlerinden elde edilen gelirden, bu hizmetlere fiilen katkı sağlayan idari personele ek ödeme yapılmadığı tespit edilmiştir. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun ilgili maddeleri, öğretim üyelerinin sunduğu sağlık hizmetleri için belirli oranlarda ek ücret alınmasına olanak tanımaktadır. Ancak, bu gelirlerin dağıtımında idari personelin hakları göz ardı edilmiştir.
Harran Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezinde yapılan denetimlerde, öğretim üyelerine dağıtılan ek ödemelerin, idari personelin katkılarının dikkate alınmadan yapıldığı ortaya çıkmıştır. İlgili mevzuat, öğretim üyelerinin mesai dışındaki sağlık hizmetleri için elde edilen gelirlerin belirli bir oranının onlara ek ödeme olarak verilmesini öngörse de, bu süreçte idari personelin hakları ihmal edilmiştir. Kamu İdaresi, bu bulgulara katıldığını ve durumu düzeltmek için gerekli adımların atılacağını belirtmiştir. Bu bağlamda, öğretim üyelerinin sunduğu sağlık hizmetlerinden elde edilen gelirlerin dağıtımında, idari personelin de haklarının gözetilerek ek ödeme yapılmasına yönelik usul ve esasların belirlenmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Mesai Saatleri Dışında Sunulan Sağlık Hizmetlerinden Elde Edilen Gelirden Fiilen Katkısı Olan İdari Personele Ek Ödeme Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Öğretim üyelerinin mesai saatleri dışında üniversitede bizzat sundukları sağlık hizmetlerinde fiilen katkısı olan idari personele elde edilen gelirden ek ödeme yapılmadığı görülmüştür.
31.05.2006 tarih ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 73’üncü maddesinin üçüncü fıkrasında; yükseköğretim kurumlarına ait sağlık hizmeti sunucularında öğretim üyeleri tarafından mesai saatleri dışında bizzat verilen sağlık hizmetleri için Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından belirlenmiş sağlık hizmetleri bedelinin, poliklinik muayenelerinde bir katını, diğer hizmetlerde yüzde ellisini geçmemek üzere, üniversite yönetim kurulu kararıyla öğretim üyelerinin unvanları itibarıyla belirlenen miktarda ilave ücret alınabileceği, bu oranları bir katına kadar artırmaya Cumhurbaşkanının yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır.
11.04.1981 tarih ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde; öğretim üyelerinin mesai saatleri dışında üniversitede sundukları sağlık hizmetlerinden dolayı 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 73’üncü maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca alınan ilave ücretler döner sermaye işletmesinin ayrı bir hesabında toplanacağı, bu tutardan ayrıca Hazine payı kesintisi ve (b) fıkrası uyarınca kesinti yapılmayacağı, bu şekilde elde edilen gelirin yüzde 50’sinden az ve yüzde 60’ından fazla olmamak üzere üniversite yönetim kurulunca tespit edilecek oranı, mesai saatleri dışında sağlık hizmeti sunan öğretim üyesine, mesai içinde gerçekleştirilen iş miktarı ve çeşidi dikkate alınarak belirlenen toplam performansı aşmamak kaydıyla, ek ödeme matrahının yüzde 950’sini geçmemek üzere her ay ayrıca ödeneceği, bu fıkra uyarınca dağıtılan gelirlerden kalan tutarlar (b) fıkrasında belirtilen işler ile (c) fıkrasının ikinci paragrafı uyarınca fiilen mesai dışında çalışan diğer personele yapılacak ek ödemede kullanılacağı hükmüne yer verilmiştir.
Öğretim üyelerine mesai saatleri dışında sundukları sağlık hizmetlerine ilişkin usul ve esasları belirlemek üzere çıkarılan Harran Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Mesai Dışı Öğretim Üyesi Özel Sağlık Hizmetleri İlave Ücret Uygulama İlkeleri’nin 13 maddesinin 1/c fıkrasında da dağıtılan gelirlerden kalan tutarların fiilen mesai dışında çalışan diğer personele yapılacak ek ödemede kullanılacağı düzenlemesine yer verilmiştir.
Yukarıdaki mevzuat hükümleri ve diğer düzenleyici işlemlerden öğretim üyelerinin mesai saatleri dışında bizzat verdikleri sağlık hizmetleri için Sağlık Uygulama Tebliği’nde belirlenmiş sağlık hizmeti bedellerinin poliklinik muayenelerinde en fazla iki katını, diğer hizmetlerde en fazla bir katını aşmamak üzere belirlenmiş miktarlarda ücret alınabileceği, bu şekilde elde edilen gelirin döner sermayenin ayrı bir hesabında toplanacağı, bu gelir üzerinden Hazine hissesi ve bilimsel araştırma payı kesintisi yapılmayacağı, bu şekilde elde edilen gelirin yüzde 50’sinden az ve yüzde 60’ından fazla olmaması koşulu ile üniversite yönetim kurulunca belirlenen oranda mesai saatleri dışında bizzat sağlık sunumu yapan öğretim üyelerine ek ödeme yapılacağı ve kalan tutarın ise döner sermaye işletmesinin faaliyetleri ve mesai dışı çalışan diğer personele yapılacak ek ödemede kullanılacağı anlaşılmaktadır.
Yapılan denetimlerde; Harran Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezinde öğretim üyelerinin mesai saatleri dışında bizzat sundukları sağlık hizmetlerinden elde edilen gelirlerin döner sermaye işletmesinin ayrı bir hesabında toplandığı, elde edilen bu gelirin yüzde 50’sinin öğretim üyelerine ek ödeme olarak dağıtıldığı ancak bu şekilde dağıtılan gelirden kalan tutardan sunulan sağlık hizmetinde fiilen katkısı olan idari personele ek ödeme yapılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, özetle bulgu konusuna iştirak edildiği ve konunun düzeltilmesine yönelik gerekli çalışmalara başlandığı bilgisi verilmiştir.
Bu itibarla, öğretim üyelerinin mesai saatleri dışında bizzat sundukları sağlık hizmetlerinden elde edilen gelirlerden öğretim üyelerine dağıtılan kısımdan kalan tutarlardan söz konusu sağlık hizmetinde fiilen katkısı olan personele ek ödeme yapılmasına yönelik esas ve usullerin belirlenmesi gerekmektedir.