|
ÖZET: Mesken olarak kaydedilen ancak ticari faaliyet yürüten kişilerin su aboneliklerinin yanlış şekilde belirlendiği tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, tapuda mesken olarak kayıtlı olan yerlerin, fiilen işyeri veya günlük kiraya verilen konaklama alanları olarak kullanılması durumunda, su aboneliklerinin ticarethane tarifesi üzerinden düzenlenmesi gerektiği ortaya çıkmıştır. 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’na göre, bu tür yerlerin iş yeri olarak değerlendirilmesi ve buna uygun vergilendirilmesi gerekmektedir.
Bartın ilinde yapılan incelemelerde, aktif vergi mükellefi olan 564 iş yeri ve 11 günlük kiralama yapılan alanın su faturalarının mesken tarifesi üzerinden düzenlendiği ve bu durumun Kamu İdaresi’nin gelir kaybına yol açtığı belirlenmiştir. Hatalı faturalandırma ile ilgili düzeltmelerin 2025 yılı içerisinde tamamlanacağı belirtilmiştir. Kamu İdaresi, bu tür aboneliklerin mevzuata uygun olarak yeniden düzenlenmesi için saha araştırmaları ve incelemeler yapmalıdır. |
BULGU: Mesken Abonesi Olarak Faturalandırılan Ancak Ticari Faaliyet Gösteren Kişilerin Su Aboneliklerinin Hatalı Belirlenmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Kamu İdaresi sınırlarında tapuda mesken olarak kayıtlı olduğu halde fiilen işyeri olarak kullanılan yerler ile konaklama yeri olarak günlük kiraya verilen ya da apart olarak tanımlanan yerlerin su aboneliklerinin ticarethane üzerinden olması gerekirken mesken tarifesi üzerinden düzenlenip faturalandırıldığı görülmüştür.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun “İş yeri” başlıklı 156’ncı maddesinde, ticari, sınai, zirai ve mesleki faaliyette iş yeri; mağaza, yazıhane, idarehane, muayenehane, imalathane şube, depo, otel, kahvehane, eğlence ve spor yerleri, tarla, bağ, bahçe, çiftlik, hayvancılık tesisleri, dalyan ve voli mahalleri, madenler, taş ocakları, inşaat şantiyeleri, vapur büfeleri gibi ticari, sınai, zirai veya mesleki bir faaliyetin icrasına tahsis edilen veya bu faaliyetlerde kullanılan yerler “iş yeri” olarak tanımlanmıştır.
1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun “Vergi Değerini Tadil Eden Sebepler” başlıklı 33/3’üncü maddesinde, bir binanın kullanış tarzının tamamen değiştirilmesi veya bir binanın ikamete mahsus mahallerinden bir kısmının dükkân, mağaza, depo gibi ticaret ve sanat icrasına mahsus mahaller haline dönüştürülmesi vergi değerini tadil eden sebeplerden birisi olarak belirtilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, mükelleflerin ticari, sınai, zirai ve mesleki faaliyetlerini sürdürdükleri yerlerin iş yeri özelliğini taşıyabilmesi için bu yerlerin faaliyetin icrasına tahsis edilmesi veya faaliyetin icra edildiği yer olma özelliği taşıması gerekmektedir. Bu itibarla, konutun ikamete mahsus mahallerinden bir kısmının iş yeri haline dönüştürülmesi halinde vergi değerini tadil eden sebep söz konusu olacak ve nitelik itibarıyla iş yeri kapsamında değerlendirilerek yeni duruma göre vergilendirilmesi gerekecektir. Dolayısıyla finansal danışmanlık, hukuk danışmanlığı ve temsil hizmetleri, hukuki arabuluculuk ve temsil hizmetleri, mali müşavirlik, mimarlık, mühendislik ve 1319 sayılı Kanun’a göre açılan muayenehaneler ile konaklama yeri olarak günlük kiraya verilen veya apart olarak tanımlanan yerler iş yeri olarak kullanıldığından ilgili yerlere ilişkin su aboneliklerinin ticarethane tarifesi üzerinden düzenlenmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, Bartın Vergi Dairesi Müdürlüğü ile Bartın İl Emniyet Müdürlüğü verilerine göre Kamu İdaresi sınırları içerisinde aktif vergi mükellefi olan ve fiilen iş yeri olarak faaliyet gösteren 564 adet, günübirlik ya da apart olarak kiralanan 11 adet olmak üzere toplam 575 aboneye ilişkin su faturalarının mesken tarifesi üzerinden düzenlenmesi sonucu Kamu İdaresinin gelir kaybına uğradığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, hatalı faturalandırılan aboneliklerle ilgili çalışmalara devam edildiği ve 2025 yılı içerisinde düzeltmelerin tamamlanacağı ifade edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından söz konusu yerlere ilişkin detaylı saha araştırma, inceleme ve tespitlerin yapılarak su aboneliklerinin mevzuata uygun biçimde düzenlenmesi ve buna göre faturalandırılması gerekmektedir.