|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, ilçe sınırları içinde bulunan bazı metruk yapıların gerekli güvenlik önlemlerinin alınmadığını ortaya koymuştur. 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 39. maddesi, valilik veya belediye tarafından tehlikeli olarak tespit edilen metruk yapıların sahiplerine tebligat yapılmasını ve bu durumun internet üzerinden ilan edilmesini öngörmektedir. Eğer yapı sahibi, tehlikeli durumu 30 gün içinde ortadan kaldırmazsa, yıkım işlemleri ilgili idare tarafından gerçekleştirilecek ve masrafları %20 fazlasıyla yapı sahibinden tahsil edilecektir.
Ancak, denetim sonucunda bazı metruk yapıların hâlâ yıkılmadığı ve tehlike durumunun devam ettiği belirlenmiştir. Bu durum, kent estetiği, çevre temizliği ve kamu güvenliği açısından ciddi riskler taşımaktadır. İlgili mevzuat çerçevesinde, belediyenin metruk yapıların tespitini, rehabilitasyonunu ve yıkımını gerçekleştirmesi gerekmektedir. Ayrıca, bu yapıların çevresinin güvenliğini sağlamak için fiziksel tedbirlerin alınması da önem arz etmektedir. |
BULGU: Metruk Yapılarla İlgili Gerekli Güvenlik Önlemlerinin Alınmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İlçe sınırları içerisinde bulunan bazı metruk yapılara ilişkin gerekli güvenlik önlemlerinin alınmadığı tespit edilmiştir.
3194 sayılı İmar Kanunu’nun “Yıkılacak derecede tehlikeli yapılar” başlıklı 39’uncu maddesinde;
“Genel güvenlik ve asayiş bakımından tehlike arz ettiği valilikçe tespit edilen metruk yapılar ile bir kısmı veya tamamının yıkılacak derecede tehlikeli olduğu belediye veya valilik tarafından tespit edilen yapıların sahiplerinin adrese dayalı nüfus kayıt sistemindeki adreslerine tehlike derecesine göre bunun izalesi için belediye veya valilikçe üç gün içinde tebligat yapılır. Yapı sahibine bu şekilde tebligat yapılamaması hâlinde bu durum tebligat yapan idarenin internet sayfasında 30 gün süre ile ilan edilir ve tebligat varakası tebliğ yerine kaim olmak üzere tehlikeli yapıya asılır ve keyfiyet muhtarla birlikte bir zabıtla tespit edilir. Malik dışında binada ikamet amacıyla oturanlara da ayrıca tahliye için tebligat yapılır.
Tebligatı veya ilanı müteakip 30 günü geçmemek üzere ilgili idarece belirlenen süre içinde yapı sahibi tarafından tehlikeli durumun ortadan kaldırılmaması hâlinde, tehlikenin giderilmesi veya yıkım işleri belediye veya valilikçe yapılır ve masrafı %20 fazlası ile yapı sahibinden tahsil edilir. Alakalının fakruhali tevsik olunursa masraf belediye veya valilikçe bütçesinden karşılanır. Tehlike durumu o yapı ve civarının boşaltılmasını icab ettiriyorsa mahkeme kararına lüzum kalmaksızın zabıta marifetiyle derhal tahliye ettirilir.”
Denilmektedir.
Belirtilen mevzuat hükümlerinde, metruk yapılar ile bir kısmı veya tamamı yıkılacak derecede tehlikeli olduğu tespit edilen yapılara ilişkin tebligatı veya ilanı müteakip 30 günü geçmemek üzere ilgili idarece belirlenen süre içinde yapı sahibi tarafından tehlikeli durumun ortadan kaldırılmaması hâlinde tehlikenin giderilmesi veya yıkım işlerinin Belediye veya valilikçe yapılacağı ve masrafı %20 fazlası ile yapı sahibinden tahsil edileceği açıkça ifade edilmiştir. Ayrıca tehlike durumu o yapı ve civarının boşaltılmasını icab ettiriyorsa mahkeme kararına lüzum kalmaksızın zabıta marifetiyle derhal tahliye ettirileceği de hüküm altına alınmıştır.
Ancak ilçe sınırları içerinde tespit edilen metruk ve yıkılacak derecede tehlikeli olan yapılardan bazılarının yıkılmadığı, tehlike durumunun devam ettiği ve buna ilişkin güvenlik önlemi alınmadığı görülmüştür. Bu durum kent estetiği, çevre temizliği, kamu düzeni ve güvenliği açısından risk oluşturmaktadır.
Sonuç olarak ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde belediye tarafından metruk yapılar ile bir kısmı veya tamamı yıkılacak derecede tehlikeli olan yapıların tespit edilmesi, rehabilite edilmesi, iyileştirilmesi, bu yapılara ilişkin tehlikeli durumun ortadan kaldırılması, yapıların kullanımını önleyecek fiziki tedbirlerin alınması ve bu yapılarının yıkımının gerçekleştirilmesi gerekmektedir.