|
ÖZET: Üniversiteye ait taşınmazların değerini artıran bakım ve onarım harcamalarının, ilgili taşınmazların kayıtlı değerlerine eklenmeden doğrudan gider olarak kaydedildiği tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu tür harcamaların maddi duran varlıkların değerine ilave edilmesi gerektiğini belirtmektedir. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından 2024 yılı için güncellenen limit, 114.000,00 TL olarak belirlenmiştir. Bu durumda, bu tutarı aşan bakım ve onarım harcamalarının 630 Giderler Hesabına gider yazılması yerine, ilgili varlıkların maliyetine eklenmesi gerekmektedir.
2024 yılında yapılan yapım, bakım ve onarım harcamalarından 42.027.202,95 TL tutarındaki harcamaların, maddi duran varlıkların değerine eklenmeden gider olarak muhasebeleştirildiği görülmüştür. Kamu İdaresi, bu işlemin manuel olarak yapıldığını belirtse de, sunulan belgelerin küçük bakım onarım giderlerine ait olduğu anlaşılmıştır. Bu durum, 630.30 Diğer Gayrimenkul Büyük Onarım Giderleri hesabında değer artırıcı harcamaların kaydedilmemesiyle sonuçlanmıştır. Sonuç olarak, 42.027.202,95 TL tutarındaki değer artırıcı harcamaların, ilgili maddi duran varlık hesaplarına kaydedilmemesi, mali tablolarda 252 Binalar Hesabı ve 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabında eksik, 630 Giderler Hesabında ise fazla gösterime yol açmıştır. |
BULGU: Mevcut Taşınmazların Değerini Artıran Bakım Onarım Harcamaları ile Bir Kısım Yatırım Harcamalarının İlgili Hesaplara Kaydedilmeyip Doğrudan Gider Yazılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Üniversiteye ait taşınmazların değerini artıran bakım ve onarım harcamalarının ilgili taşınmazların kayıtlı değerine eklenmeyerek 630 Giderler Hesabına kaydedilerek doğrudan gider yazıldığı görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “25 Maddi Duran Varlıklar” hesap grubunun “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 170 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde; “1) Maddi duran varlıklar için sonradan yapılan ve o varlığın değerini, kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini, sağlanan faydayı arttıran veya üretilen mal veya hizmetlerin üretim maliyetini azaltan her türlü maliyet, ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine ilave edilir ve amortisman hesaplamasında dikkate alınır.” denilmektedir.
Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan “Amortisman ve Tükenme Payları” konulu 47 Sıra No.lu Genel Tebliğ’in 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasında; Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelikte yer alan taşınmazlar için 34.000,00 TL’yi aşan ve değer artırıcı harcama olarak kabul edilen giderlerin ilgili duran varlığın maliyetine ekleneceği belirtilmiştir. Aynı maddenin üçüncü fıkrasında da, hesaplarda kayıtlı duran varlıklar için yapılan harcamalardan belirtilen limitleri aşanlar değer artırıcı harcama olarak kabul edileceği ifade edilmiştir.
Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 07.11.2023 tarihli Oluruyla 34.000,00 TL’lik bu tutar güncellenerek, 2024 yılı için 114.000,00 TL olarak belirlenmiştir.
Bu bakımdan, 2024 yılında taşınmazlar için 114.000,00 TL’yi aşan bakım, onarım ve tamir mahiyetindeki harcamaların 630 Giderler Hesabına gider yazılması yerine, ilgili maddi duran varlıkların değerini artırdığı için bu varlıkların kayıtlı değerlerine eklenmesi gerekmektedir.
Üniversite tarafından 2024 yılında yapılan yapım, bakım ve onarım harcamalarından maddi duran varlıkların değerini, kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini ve sağlanan faydayı artıran (630.30.6.5.90 ve 630.30.6.7.90) tertiplerine kayıtlı, limiti aşan toplam 42.027.202,95 TL varlıkların kayıtlı değerine eklenmeyerek gider olarak muhasebeleştirildiği görülmüştür.
Kamu İdaresi cevabında; bulgu konusu işlemin Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından Strateji Geliştirme Daire Başkanlığına yapılan bildirimlerle manuel olarak yapıldığı belirtilmiştir.
Verilen cevapda, bahse konu harcamaların manüel olarak ilgili maddi duran varlıkların değerine eklendiği belirtilmekte ise de, sunulan listenin küçük bakım onarım giderlerinden ibaret olduğu ve bulgu konusu harcamalarla ilgili olmadığı anlaşılmıştır. Kurumun 630.30 Diğer Gayrimenkul Büyük Onarım Giderleri’ne kayıtlı değer artırıcı harcamaların ilgili maddi duran varlıkların değerine eklenmeyerek doğrudan gider yazılması bulgu konusu edilmiştir. Faaliyet Sonuçları Tablosu incelendiğinde, belirtilen harcamaların gider olarak 630.30 hesap koduna yazıldığı görülmektedir.
Sonuç olarak, limit üstü toplam 42.027.202,95 TL tutarındaki taşınmazlar için yapılan değer artırıcı harcamaların ilgili maddi duran varlık hesaplarına kaydedilerek doğrudan gider yazılması sebebiyle, mali tablolarda 252 Binalar Hesabı ile 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabında eksik, 630 Giderler Hesabında ise fazla gösterime neden olunmuştur.