|
ÖZET: Belediyenin vadeli mevduatlardan elde ettiği faiz gelirleri üzerinden yapılan stopaj kesintilerinin, mevzuata aykırı olarak Bütçe Giderleri Hesabına kaydedildiği tespit edilmiştir. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, kamu idarelerinin bütçe gelir ve gider hesaplarının doğru bir şekilde kaydedilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği de, bütçe giderlerinin izlenmesi için belirli hesapların kullanılmasını öngörmektedir.
Yapılan incelemeler sonucunda, belediyenin tahakkuk eden faiz gelirlerini stopaj kesintisi öncesi brüt tutar üzerinden 600 Gelirler Hesabına kaydettiği, ancak tevkifat tutarlarının 830 Bütçe Giderleri Hesabına kaydedildiği görülmüştür. Yönetmelik, faiz gelirlerinden yapılan tevkifatların yalnızca faaliyet giderleri ile ilişkilendirilmesini öngörmektedir. Buna ek olarak, banka hesabına yatan net tutarın 800 Bütçe Gelirleri Hesabına kaydedilmesi gerekirken brüt tutar üzerinden kayıt yapıldığı anlaşılmıştır. Sonuç olarak, 2024 yılı itibarıyla yapılan vergi kesintilerinin mevzuata aykırı bir şekilde bütçe gideri olarak kaydedilmesi, 830 Bütçe Giderleri Hesabının yanlış görünmesine neden olmuştur. Ayrıca, brüt tutar üzerinden kayıt yapılması, 800 Bütçe Gelirleri Hesabının da fazla görünmesine yol açmıştır. |
BULGU: Mevduat Faiz Gelirleri Üzerinden Yapılan Stopaj Tutarının Bütçe Gideri Olarak Kaydedilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin vadeli mevduatlardan elde ettiği faiz gelirleri üzerinden yapılan tevkifat tutarlarını mevzuata aykırı olarak Bütçe Giderleri Hesabına kaydettiği görülmüştür.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Bütçe uygulama sonuçları tablosu ilkeleri” başlıklı 7’nci maddesinde; kamu idarelerinin bütçe gelir ve bütçe gider hesaplarının, yılı bütçe düzenlemesi ve diğer mevzuatla bütçe geliri ve bütçe gideri olarak tanımlanan işlemlerinin kaydına mahsus olduğu belirtilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 392’nci maddesinde; 830 Bütçe Giderleri Hesabının, bütçe kanunları ve diğer kanunların verdiği yetkiye dayanılarak nakden veya mahsuben yapılan bütçe giderlerinin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 102 Banka Hesabının işleyişini gösteren 57’nci maddesinin altıncı fıkrasında ise; “Muhasebe birimlerinin hesaplarının bulunduğu bankalarca tahakkuk ettirilerek banka hesabına aktarılan faiz tutarları bu hesaba, tevkifat tutarları 630- Giderler Hesabına borç, faiz tutarının içinde bulunulan aya ait kısmı 600-Gelirler Hesabına, geçmiş aylara ait kısmı 181-Gelir Tahakkukları Hesabına alacak kaydedilir. Banka hesabına aktarılan tutarın tamamı aynı zamanda 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir.” hükmü yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükmüne göre, kamu idarelerinin elde etmiş olduğu faiz gelirlerinin brüt tutarının 600 Gelirler Hesabına, söz konusu faiz gelirinden yapılan tevkifat
tutarının 630 Giderler Hesabına ve banka hesabına yatan net tutarın ise Bütçe Gelirleri Hesabına kaydedileceği belirtilmiştir. Ancak yapılan tevkifat tutarının Bütçe Giderleri Hesabına kaydedileceği yönünde herhangi bir hüküm bulunmamaktadır. Buradan da anlaşılacağı üzere Yönetmelik’in, banka hesabına yatan net tutarın bütçe gelirleri ile ilişkilendirilmesini; ancak faiz gelirlerinden yapılan tevkifatın sadece faaliyet giderleri ile ilişkilendirilmesini öngördüğü anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede; Belediyenin mevzuata uygun olarak tahakkuk eden faiz gelirlerini stopaj kesintisi yapılmadan önceki brüt tutar üzerinden 600 Gelirler Hesabına, yapılan tevkifat tutarını 630 Giderler Hesabına kaydettiği; ancak yukarıda yer verilen mevzuatta faiz gelirlerinden yapılan tevkifat tutarının 830 Bütçe Giderleri Hesabına kaydedileceği yönünde herhangi bir hüküm olmamasına rağmen yapılan tevkifat tutarlarının (Örneğin; 3119, 3436 ve 3441 no.lu yevmiyeler) bütçe gideri olarak kaydedildiği görülmüştür. Bununla beraber Yönetmelik uyarınca, 800 Bütçe Gelirleri Hesabına banka hesabına yatan net tutarın kaydedilmesi gerekirken brüt tutar üzerinden kayıt yapıldığı anlaşılmıştır.
Sonuç olarak; 2024 yılında kaynağında yapılan söz konusu vergi kesintilerinin mevzuata aykırı olarak bütçe gideri olarak kaydedilmesi 830 Bütçe Giderleri Hesabının, banka hesabına yatan brüt tutar üzerinden kayıt yapılması ise 800 Bütçe Gelirleri Hesabının fazla gözükmesine neden olmuştur.