ÖZET: 2022 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin vadeli mevduat hesaplarından elde edilen faiz gelirleri, 600 Gelirler Hesabı’na net tutar olarak kaydedilmiş; buna karşılık, banka tarafından yapılan yasal kesintiler muhasebe kayıtlarına dahil edilmemiştir. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen ilkelere göre, tüm varlıkların ve kaynakların bilançoda gayrisafi değerleriyle gösterilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Gelir ve giderlerin netleştirilmeden kaydedilmesi, muhasebe uygulamalarının temel prensiplerinden biridir.

Ayrıca, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde, banka hesaplarına aktarılan faiz tutarlarının ilgili hesaplarda doğru bir şekilde muhasebeleştirilmesi gerektiği ifade edilmektedir. Bu bağlamda, tahakkuk eden faiz gelirlerinin brüt tutar üzerinden 600 Gelirler Hesabı’nda, yasal kesintilerin ise 630 Giderler Hesabı’nda yer alması zorunludur. Ancak yapılan incelemelerde, elde edilen faiz gelirlerinin net tutar üzerinden kaydedildiği ve yasal kesintilerin gider hesaplarına aktarılmadığı tespit edilmiştir.

Sonuç olarak, mevduat faizlerinin gayrisafilik ilkesine uygun bir şekilde brüt tutarlarıyla muhasebeleştirilmesi gerekmektedir. Bu durum, 630.03.04.03.01 Vergi Ödemeleri ve Benzeri Giderler hesabında 58.004,43 TL’lik bir eksikliğe yol açmıştır.

BULGU: Mevduat Faiz Gelirlerinden Kesilen Gelir Vergisi Stopajının Giderler Hesabına Kaydedilmemesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Kamu İdaresinin vadeli mevduat hesaplarına tahakkuk eden faizlerin 600 Gelirler Hesabına net tutar olarak kaydedildiği, banka tarafından faiz geliri üzerinden yapılan yasal kesintilerin muhasebe kayıtlarında yer almadığı görülmüştür.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Bilanço İlkeleri” başlıklı 8’inci maddesinin 3’üncü fıkrasında; bütün varlıkların, yabancı kaynakların ve öz kaynakların bilançoda gayrisafi değerleriyle gösterileceği, “Gayri Safilik İlkesi” başlıklı 39’uncu maddesinde; gelir ve giderlerin, herhangi bir düzenleme veya standart ile aksi kararlaştırılmadıkça netleştirilmeden kaydedileceği düzenlenmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Faaliyet Sonuçları Tablosu İlkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinin (a) bendinde; kamu idarelerinin faaliyetlerine ilişkin gelir ve gider işlemlerinin tahakkuk esasına dayalı olarak gelir ve gider hesaplarında izleneceği; gelir ve gider hesaplarının, bütçe ile ilgili olsun veya olmasın, genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri gereği tahakkuk eden her türlü gelir ve giderin kaydına mahsus olduğu ifade edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 102 Banka Hesabının işleyişinin anlatıldığı 57’nci maddesinde; idarenin hesaplarının bulunduğu bankalarca tahakkuk ettirilerek banka hesabına aktarılan faiz tutarlarının bu hesaba, tevkifat tutarlarının ise 630 Giderler Hesabına borç kaydedileceği belirtilmiştir. Banka hesabına aktarılan tutarın tamamının aynı zamanda 805 Gelir Yansıtma Hesabında borç, 800 Bütçe Gelirleri Hesabında alacak olarak muhasebeleştirileceği düzenlenmiştir.
Mevzuat hükümlerine göre, tahakkuk eden faiz gelirlerinin brüt tutar üzerinden 600 Gelirler Hesabında, buna ilişkin yapılan yasal kesintilerin de 630 Giderler Hesabında muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, faaliyet dönemi içinde elde edilen tüm faiz gelirlerinin net tutar üzerinden muhasebeleştirildiği, banka tarafından yapılan yasal kesintilerin 630 Giderler Hesabına kaydedilmediği tespit edilmiştir.
Mevduat faizlerinin net tutar olarak muhasebeleştirilmesi, 630.03.04.03.01 Vergi Ödemeleri ve Benzeri Giderlerinin 58.004,43 TL eksik görünmesine sebep olmuştur.
Mevduat faiz gelirlerinin gayrisafilik ilkesine uygun olarak brüt tutarlar üzerinden muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.