|
ÖZET: Mevduat faiz gelirlerinin muhasebeleştirilmesiyle ilgili olarak yapılan incelemede, belediyenin vadeli mevduat hesaplarından elde edilen faiz gelirlerinin net tutar üzerinden kaydedildiği tespit edilmiştir. Bu durum, kesinti yapılmadan önceki brüt tutarın kaydedilmesi gerektiği yönündeki mevzuat hükümlerine aykırıdır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ve Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği, gelir ve giderlerin brüt tutar üzerinden izlenmesini ve stopaj kesintilerinin giderler hesabında muhasebeleştirilmesini öngörmektedir.
2024 yılı içerisinde, 800 Bütçe Gelirleri Hesabına kaydedilen mevduat faizleri toplamı 292.736,32 TL olarak belirlenmiştir. Ancak, bu tutar üzerinden stopaj kesintisi yapılmadığı için mali tablolarda hata oluşmuştur. İlgili mevzuat gereği, tahakkuk eden faiz gelirlerinin brüt tutarının 600-Gelirler Hesabında, stopaj kesintisine ilişkin giderlerin ise 630-Giderler Hesabında yer alması gerekmektedir. Bu durum, belediyenin muhasebe kayıtlarının doğru bir şekilde tutulması açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Mevduat Faiz Gelirlerinin Brüt Tutarlar Üzerinden Muhasebeleştirilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin vadeli mevduat hesaplarında tahakkuk eden faiz gelirlerinin brüt tutar üzerinden kaydedilmesi gerekirken kesinti yapıldıktan sonra net tutar üzerinden kaydedildiği, bu nedenle stopaj yoluyla ödenen gelir vergisi tutarının muhasebe kayıtlarında izlenmediği görülmüştür.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Faaliyet Sonuçları Tablosu İlkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinin (a) fıkrasında; kamu idarelerinin faaliyetlerine ilişkin gelir ve gider işlemlerinin, tahakkuk esasına dayalı olarak gelir ve gider hesaplarında izleneceği, gelir ve gider hesaplarının, bütçe ile ilgili olsun veya olmasın, genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri gereği tahakkuk eden her türlü gelir ve giderin kaydına mahsus olduğu ifade edilmiştir.
Mezkûr Yönetmelik’in üçüncü bölümünde yer alan “Gayri Safilik İlkesi” başlıklı 39’uncu maddesinde ise; gelir ve giderlerin, herhangi bir düzenleme veya standart ile aksi kararlaştırılmadıkça netleştirilmeden kaydedileceği düzenlemesi yer almaktadır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 57’nci maddesinin altıncı fıkrasında faiz gelirine ilişkin yapılması gereken muhasebe kaydı düzenlenmiştir. Anılan hüküm uyarınca, muhasebe birimlerinin hesaplarının bulunduğu bankalarca tahakkuk ettirilerek banka hesabına aktarılan faiz tutarlarının 102-Banka Hesabına, tevkifat tutarlarının 630-Giderler Hesabına borç, faiz tutarının içinde bulunulan aya ait kısmının 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilmesi gerektiği, 102-Banka Hesabına aktarılan tutarın tamamının aynı zamanda 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedileceği belirtilmektedir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre, vadeli mevduat hesabına tahakkuk eden faiz gelirlerinin stopaj kesintisi yapılmadan önceki brüt tutarı 600-Gelirler Hesabında, brüt tutar üzerinden yapılan gelir vergisi tevkifatının ise 630-Giderler Hesabında muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.
Yukarıda yer alan düzenlemeler değerlendirildiğinde, Belediyenin bankalarda bulunan vadeli mevduat hesaplarına işleyen faiz nedeniyle elde ettiği gelirlerin brüt tutar üzerinden muhasebeleştirmesi, ödenen gelir vergisi stopajlarının ise giderler hesabında izlemesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Ancak yapılan incelemede; bankalardaki vadeli mevduat hesaplarından elde edilen faiz gelirlerinin net tutarlar üzerinden, diğer bir ifadeyle, gelir vergisi stopajı düşülerek muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir. 2024 yılı içerisinde 800 Bütçe Gelirleri Hesabına kaydedilen mevduat faizleri toplamı 292.736,32 TL dir. Dolayısıyla söz konusu tutar üzerinden stopaj kesintisi yapılmadığından mali tablolarda hataya sebebiyet verilmiş olmaktadır.
Tahakkuk eden faiz gelirlerinin stopaj kesintisi yapılmadan brüt tutar üzerinden 600-Gelirler Hesabında, buna ilişkin olarak stopaj yapılan vergi ve benzeri giderlerin de 630-Giderler Hesabında muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.