|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinin vadeli mevduat hesaplarından elde ettikleri faiz gelirleri, brüt tutar yerine net tutar üzerinden muhasebeleştirilmiştir. Bu durum, 23/12/2014 tarihli Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen “Gayrisafilik ilkesi”ne aykırıdır. Yönetmelik, gelir ve giderlerin netleştirilmeden kaydedilmesini öngörmektedir. Ayrıca, kamu idarelerinin gelir ve gider işlemlerinin tahakkuk esasına dayalı olarak izlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Denetim bulgularında, faiz gelirlerinin muhasebe kayıtlarında brüt tutar yerine net tutar üzerinden kaydedildiği ve bu gelirlerden yapılan tevkifatların Giderler Hesabı’nda izlenmediği tespit edilmiştir. İlgili mevzuat, faiz gelirlerinin brüt tutarının 600 Gelirler Hesabı’na, tevkifat tutarlarının ise 630 Giderler Hesabı’na kaydedilmesini gerektirmektedir. Ancak, incelemeler sonucunda kurumun bu düzenlemelere uymadığı ve muhasebe kayıtlarında gerekli bilgileri göstermediği anlaşılmıştır. Kamu idaresi, mevduat hesaplarına ilişkin muhasebe kayıtlarındaki hataların düzeltileceğini ve gereken özenin gösterileceğini belirtmiştir. Ancak, yıl içinde yapılan işlemlerin net tutarlar üzerinden muhasebeleştirilmesi, mali tabloların 600 Gelirler Hesabı ve 630 Giderler Hesabı’nda eksik görünmesine neden olmuştur. |
BULGU: Mevduat Faiz Gelirlerinin Brüt Tutarlar Üzerinden Muhasebeleştirilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Kurum vadeli mevduat hesaplarından elde edilen faiz gelirlerinin brüt tutar üzerinden Gelirler Hesabına kaydedilmesi gerekirken net tutar üzerinden kaydedildiği ve faiz gelirlerinden yapılan tevkifatın Giderler Hesabında izlenmediği görülmüştür.
23/12/2014 tarih ve 29214 sayılı Resmî Gazete ‘de yayımlanan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Gayrisafilik ilkesi” başlıklı 39’uncu maddesinde, gelir ve giderlerin, herhangi bir düzenleme veya standart ile aksi kararlaştırılmadıkça netleştirilmeden kaydedileceği hükmü yer almaktadır.
Aynı Yönetmelik’in “Faaliyet sonuçları tablosu ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, kamu idarelerinin faaliyetlerine ilişkin gelir ve gider işlemlerinin, tahakkuk esasına dayalı olarak gelir ve gider hesaplarında izleneceği; gelir ve gider hesaplarının, bütçe ile ilgili olsun veya olmasın, genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri gereği tahakkuk eden her türlü gelir ve giderin kaydına mahsus olduğu belirtilmektedir.
Ayrıca 27.05.2016 tarih ve 29724 Mükerrer sayılı Resmî Gazete ‘de yayımlanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 57’nci maddesinin altıncı fıkrasında ise faiz gelirine ilişkin yapılması gereken muhasebe kaydı düzenlenmiştir. Anılan hüküm uyarınca, muhasebe birimlerinin hesaplarının bulunduğu bankalarca tahakkuk ettirilerek banka hesabına aktarılan faiz tutarlarının 102 Bankalar Hesabına, tevkifat tutarlarının 630 Giderler Hesabına borç, faiz tutarının içinde bulunulan aya ait kısmının 600 Gelirler Hesabına, geçmiş aylara ait kısmının ise 181 Gelir Tahakkukları Hesabına alacak kaydedilmesi gerekmektedir. Ayrıca, aynı fıkrada Banka hesabına aktarılan tutarın tamamının aynı zamanda 805 Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800 Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedileceği belirtilmektedir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre, vadeli mevduat hesabına tahakkuk eden faiz gelirlerinin stopaj kesintisi yapılmadan önceki brüt tutarının 600 Gelirler Hesabında, brüt tutar üzerinden yapılan gelir vergisi tevkifatının ise 630 Giderler Hesabında muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemelerde, Kurumun vadeli banka hesaplarına tahakkuk eden brüt faiz gelirlerini net tutarlar üzerinden 600 Gelirler Hesabına kaydettiği, buna ilişkin gelir vergisi tevkifatını ise muhasebe kayıtlarında hiç göstermediği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, Kurum tarafından açılan mevduat hesaplarına ait muhasebe kayıtlarında yapılan hatalar giderilerek gerekli hassasiyetin gösterileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak yılı içinde yapılan mevduat faiz gelirlerinin net tutarlar üzerinden muhasebeleştirilmesi işlemi mali tablolarında 600 Gelirler Hesabı ve 630 Giderler Hesabının noksan görünmesine yol açmıştır.