|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin vadeli mevduat hesaplarında tahakkuk eden faiz gelirlerinin muhasebeleştirilmesinde hatalar tespit etmiştir. İncelemeler, banka tarafından yapılan stopaj kesintisinin muhasebe kayıtlarında yer almadığını ve faiz gelirlerinin net tutar üzerinden kaydedildiğini ortaya koymuştur. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen gayri safilik ilkesi gereği, tahakkuk eden gelir üzerinden yapılan kesintilerin ayrı gider hesaplarında gösterilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, faiz gelirlerinin brüt tutar üzerinden 600 Gelirler Hesabına kaydedilmesi, stopaj kesintisinin ise 630 Giderler Hesabında izlenmesi gerektiğini belirtmektedir. 2024 yılı mali tablolarında yapılan incelemelerde, vadeli mevduat hesaplarına ilişkin faizlerin hem 600 Gelirler Hesabına hem de 800 Bütçe Gelirleri Hesabına aynı rakamlar üzerinden kaydedildiği, ancak stopaj kesintisinin muhasebe kayıtlarında yer almadığı anlaşılmıştır. Sonuç olarak, mevduat faiz gelirlerinin mevzuatta belirtilen kurallara uygun bir şekilde muhasebeleştirilmesi zorunludur. Kamu İdaresi, mevduat faiz gelirlerinin kayıtlarının mevzuatta öngörülen şekilde tutulduğunu ifade etmiştir. Bu durum, mali raporlamanın doğruluğu ve şeffaflığı açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Mevduat Faiz Gelirlerinin Hatalı Olarak Muhasebeleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kurum tarafından vadeli mevduat hesaplarında tahakkuk eden faiz gelirlerinin net tutar üzerinden muhasebeleştirildiği, banka tarafından faiz geliri üzerinden yapılan stopaj kesintisinin muhasebe kayıtlarında yer almadığı görülmüştür.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Bilanço ilkeleri” başlıklı 8’inci maddesinin üçüncü fıkrasında; bütün varlıkların, yabancı kaynakların ve öz kaynakların bilançoda gayrisafi değerleriyle gösterileceği, “Gayri safilik ilkesi” başlıklı 39’uncu maddesinde ise gelir ve giderlerin, herhangi bir düzenleme veya standart ile aksi kararlaştırılmadıkça netleştirilmeden kaydedileceği belirtilmektedir. Mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere, tahakkuk eden gelir tutarı üzerinden bir kesinti yapılmış ise gayri safilik ilkesi gereği bu kesintinin ayrı olarak gider hesaplarında gösterilmesi gerekmektedir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin, gayri safilik ilkesi doğrultusunda düzenlenen 102 Banka Hesabının işleyişinin açıklandığı 57’nci maddesinin altıncı fıkrasında; “Muhasebe birimlerinin hesaplarının bulunduğu bankalarca tahakkuk ettirilerek banka hesabına aktarılan faiz tutarları bu hesaba, tevkifat tutarları 630 Giderler Hesabına borç, faiz tutarının içinde bulunulan aya ait kısmı 600 Gelirler Hesabına, geçmiş aylara ait kısmı 181 Gelir Tahakkukları Hesabına alacak kaydedilir. Banka hesabına aktarılan tutarın tamamı aynı zamanda 805 Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800 Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir.” hükmü mevcut olup buna göre; elde edilen faiz gelirleri 600 Gelirler Hesabına brüt tutar üzerinden kaydedilmeli, faiz gelirine ilişkin yapılan stopaj ise 630 Giderler Hesabında izlenilmeli ve sadece elde edilen net gelir tutarı bütçe hesapları ile ilişkilendirilmelidir.
Mevduat faiz gelirlerine ilişkin olarak yapılması gereken kayıt aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:
Tablo 8: Mevduat Faiz Gelirlerinin Muhasebeleştirilmesi Örneği
| Hesap Kod | Borç | Alacak |
| X | 0,00 | |
| Y | 0,00 | |
| 0,00 | X+Y | |
| X | 0,00 | |
| 0,00 | X |
Belediyenin 2024 yılı mali tabloları üzerinde yapılan incelemelerde; vadeli mevduat hesaplarına tahakkuk eden faizlerin stopaj kesintisi sonrası oluşan net tutarının, aynı rakamlar üzerinden hem 600 Gelirler Hesabına hem de 800 Bütçe Gelirleri Hesabına kayıt edildiği, yapılan stopaj kesintisinin ise muhasebe kayıtlarında yer almadığı anlaşılmıştır. Anılan mevzuat hükümleri uyarınca, tahakkuk eden faiz gelirlerinin 600 Gelirler Hesabına gayri safi tutar üzerinden, 800 Bütçe Gelirleri Hesabına ise stopaj yapıldıktan sonraki net tutar üzerinden kayıt edilmesi, ayrıca stopaj kesintisinin de 630 Giderler Hesabında gösterilmesi gerekmektedir.
Kamu İdaresi, mevduat faiz gelirlerinin mevzuatında belirtildiği şekliyle kayıtlara başlandığını belirtmiştir.
Sonuç olarak, mevduat faiz gelirlerinin mevzuatında belirtilen şekilde muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.